توضیحات

ویرایش
در قدیم ، یکی از غلاتی که کشت می‌شد و هنوز هم همچنان ممکن است در حال کاشت باشد ، ارزن و گاورس است .
ارزن از تیره گندمیان و دارای دانه‌های ریز است که ساقه هایی کوتاه است و غالبا پس از برداشت محصول گندم و جو و گاهی بصورت مستقل کاشت می‌شود .
ارزن و گاورس هر دو محصولی هستند که شباهت به برنج دارند با این تفاوت که برنج یا شالی نیاز مبرم به آب دارد در حالیکه ارزن و گاورس به حداقل آب نیاز دارد و در مدت یک ماه به بار می‌نشیند آخر مرداد ماه فصل کاشت آن و آخر شهریور فصل برداشت ان است. بین ارزن و گاورس از نظر کاشت و برداشت و شکل ظاهری هیچ تفاوتی وجود ندارد.ارزن و گاورس در مناطق کم آب حاشیه کویر کاشت می‌شود.در خراسان گاورس در پخت یک نوع آش بنام توگی استفاده می‌شود.
توگی Tougy یک نوع پختنی در جنوب خراسان و بیشتر برای فصل زمستان است. این پختنی از جوشاندن ارزن و یا گاورس پوست کنده یا خورد شده بدست می‌آید.
توگی دو نوع بوده است.
توگی شیری ( توگی بشیر )که از پختن ارزن و گاورس در داخل شیر بدست می‌آید
توگی گوشتی که با آب است بعلاوه جزغاله و قلیه و گوشت.
نسل این غذا و توگی خورها احتمالا در حال حاضر کم‌تر شده. در قدیم مردم آوازی داشتند برای غذاهای زمستانی در گناباد و می‌گفتند. : صبح شلقم – ظهر توگی – نماشوم آش سرموکی.(نماشوم = شب. نیمه شب) امروزه مردم بیشتر از شیر برنج بجای توگی استفاده می‌کنند.
توگی ...مشاهده کامل متن چگونه تهیه می‌شود :
ابتدا مغزها را ( که همان ارزن کوبیده شده است به گونه ای که مغز آن از پوست جدا شده باشد ) در ظرفی ریخته و آب به آن اضافه نموده ، اگر اضافاتی از قبیل پوست‌های اضافی و ریگ و خاک دارد ، جدا می‌کنند و سپس در دیگ ریگی می‌ریزند و به نسبت یک پیمانه توگی ، سه پیمانه آب قاطی می‌کنند . همان پیمانه ای که با آن توگی را کیل می‌کنند ، با همان پیمانه هم سه برابر آب اضافه می‌شود .
سپس دیگ را روی آتش گذاشته ، صبر می‌کنند تا قوام بیاید . معمولا با دم کفگیر آن را هم می‌زنند والبته با ملاحظه .
وقتی که آب آن کم شد ، اگر نیاز به آب داشت ، کمی آب اضافه می‌کنند تا وقتی که پخته شود . معوملا توگی با آب را با قلیه که قطعات کوچک گوشت است یا جزغاله ، مخلوط می‌کنند . توگی را با شیر هم می‌پزند . نحوه مخلوط کردن توگی با شیر همانند آب است . هم خوشمزه است و هم مقوی .
سپس دیگ را روی زمین نهاده ، با کفگیر ، توگی را به لبه‌های دیگ می‌کشانند و آن را بصورت خانوادگی میل می‌کنند .
روش تهیه توگی سَرداغی
گوشت چرخ‌کرده، ارزن، عدس، کشک، پیازداغ، نعنا داغ، زردچوبه و نمک و فلفل از اجزای این غذای محلی خوش‌مزه هستند.
مواد لازم برای 4 تا 6 نفر:
پیازداغ: 3 قاشق چای‌خوری
زردچوبه: یک قاشق چای‌خوری
نمک و فلفل: به میزان لازم
گوشت چرخ‌کرده: 250 گرم
آب: 500 میلی‌لیتر
ارزن خوراکی بدون پوست: 300 گرم
عدس پخته: 100 گرم
کشک: 250 میلی‌لیتر
سیر داغ: 3 قاشق سوپ‌خوری
نعنا داغ: یک قاشق سوپ‌خوری
زعفران حل کرده در آب: 2 قاشق سوپ‌خوری
طرز تهیه:
* پیازداغ، زردچوبه، نمک و فلفل را در تابه‌ای بریزید، گوشت را به آن بیفزایید و تابه را روی اجاق بگذارید. آنگاه با حرارت ملایم گوشت را تفت دهید.
* اکنون 500 میلی‌لیتر آب به مواد بیافزایید و صبر کنید تا بجوشد.
* حالا ارزن خوراکی را اضافه کنید و 20 دقیقه‌ی دیگر بجوشانید تا بپزد.
* سپس عدس پخته را بیافزایید و مخلوط کنید.
* بعد قابلمه را از روی حرارت بردارید و کشک را اضافه کنید و پس از مخلوط کردن، دوباره روی حرارت ملایم قرار دهید و به آرامی هم بزنید.
* سپس اجاق را خاموش کنید، در قابلمه را ببندید و 10 دقیقه صبر کنید.
* اینک غذا را در ظرف مناسبی بکشید و روی آن را با سیر داغ، نعنا داغ، پیاز داغ، زعفران و کشک تزئین نمایید و میل کنید.
منبع :http://seghi.ir/1392/08/07/1
http://www.hamshahrionline.ir/details/188951
آشپزباشی - شماره 44
http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=17887
با تشکر از :

حسین شریفی

جاذبه های گردشگری گناباد

قلعه دختر شوراب

قلعه دختر شورا...

قلعه سنگی دختر شوراب، در حدود 15 کیلومتری شهر گناباد در روستایی به نام شوراب و آن سوی شهر بیدخت بر فراز کوهی بلند و خطرناک قرار گرفته است. زیر آن باغی با نام کلاته که از آن پسران صحرایی است واقع شده. که امروزه دیگر قناتش آب زیادی ندارد. پس از رسیدن به کلاته بالا رفتن از کوه سخت است و شم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قنات قصبه گناباد

قنات قصبه گناب...

قنات گناباد از عمیق‌ترین و شگفت انگیزترین سازه‌های آبی جهان است و در استان خراسان، در ارتفاعات سیاه کوه در جنوب‌غربی شهر گناباد قرار دارد. قنات قصبه به عنوان یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز دست ساخت انسان است که توجه بسیاری از مورخان و پژوهشگران را به خود جلب کرده است. این قنات سابقه تار...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پل یونسی

پل یونسی

پل یونسی در شهرستان گناباد، بخش بجستان، روی رودخانه فصلی کالشور ،در 200 متری روستای یونسی ساخته شده است این پل نامش را از روستای یونسی گرفته که در تلفظ مردمان این دیار پول یونسی است. این پل ظاهراً از آثار دوره صفویه است که در دوره‌های بعد تعمیراتی در آن صورت گرفته است. پل یونسی دار...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آبشار کاخک

آبشار کاخک

کاخک نام آبشاری در 25 کیلومتری جنوب گناباد و در نزدیکی شهر کاخک است. کاخک مرکز بخش کاخک شهرستان گناباد می‌باشد که در دامنه رشته کوه براکوه قرار داشته و زیارتگاه برادر علی بن موسی الرضا امامزاده سلطان محمد عابد در دامنه تپه مشرف به این شهر همچنین مزار علمدار در پانصد متری امامزاده قرار ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کاخک

کاخک

کاخک نگین سرسبز کویر از توابع شهرستان گناباد است که دارای دو دهستان به نام‌های کاخک به مرکزیت مرغش و دهستان زیبد به مرکزیت زیبد میباشد. بخش کاخک از شمال و شرق به بخش مرکزی گناباد ، از شمال غرب به شهرستان بجستان از غرب و جنوب غربی به بخش مرکزی شهرستان فردوس و از جنوب به شهرستان سرایان و...

اطلاعات | نقشه | مسیر
امامزاده سلطان محمد عابد

امامزاده سلطان...

امامزاده سلطان محمد عابد (علیه السلام) در سمت شرقی کاخک واقع شده است , وی برادر بزرگوار امام رضا (علیه السلام) است. این بارگاه در روی تپه مرتفعی در قسمت جنوب شرقی کاخک واقع شده و صحن آن خیلی بلند و اراضی اطراف آن گود است به طوری که صحن احتیاج به دیوار ندارد و بسیار خوش منظره و زیبا و م...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه زعفران

موزه زعفران

نخستین موزه روستای استان خراسان رضوی و اولین موزه تخصصی زعفران کشور در روستای سنو قرار گرفته است. در این موزه ابزارآلات قدیمی و چگونگی کشت و برداشت زعفران در دایره دید عموم قرار دارد و بازدید کنندگان می‌توانند از نزدیک شاهد مراحل گوناگون کاشت، داشت و برداشت زعفران در مقیاسی طبیعی باشند...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه مردم شناسی گناباد

موزه مردم شناس...

موزه مردم‌شناسی گناباد در مدرسه نجومیه، در کوی شرقی این شهر در نزدیکی مسجد جامع قرار دارد. مدرسه نجومیه از بناهای دوره صفویه با معماری اسلامی است و به دلیل تدریس علم نجوم و افلاک در این مکان به مدرسه نجومیه شهرت یافته است. معماری این بنا شامل هشتی ورودی دالان، صحن و حجره‌های پیرامون آ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم گناباد

توگی - توگی سرداغی

توگی - توگی سر...

در قدیم ، یکی از غلاتی که کشت می‌شد و هنوز هم همچنان ممکن است در حال کاشت باشد ، ارزن و گاورس است . ارزن از تیره گندمیان و دارای دانه‌های ریز است که ساقه هایی کوتاه است و غالبا پس از برداشت محصول گندم و جو و گاهی بصورت مستقل کاشت می‌شود . ارزن و گاورس هر دو محصولی هستند که شباهت به بر...

اطلاعات
جشن بلغور پزان روستای سنو

جشن بلغور پزان...

روستای سنو از روستاهای براکوه شهرستان گناباد می‌باشد ، این روستا در غرب گناباد و در ارتفاع هزار و 445 متر از سطح دریا و در شرق رشته کوه بین فردوس و گناباد قرار دارد ، فاصله آن از مرکز شهرستان 25 کیلومتر می‌باشد. مردم روستا از قدیم رسوم مختلفی در نوروز، مراسم عروسی، محرم و... داشته اند ...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.