1 1

توضیحات

ویرایش
نقش رستم یکی از مهم‌ترین و زیباترین آثار باستانی ایران در روستای زنگی آباد در شمال شهرستان مرودشت استان فارس در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید در کوه حاجی آبادقرار دارد.
نقش رستم اولین بار در سال ۱۹۲۳ میلادی توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد.
این محوطه بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلادی مورد کاوش گروه مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو به رهبری اریک فریدریش اشمیت قرار گرفت.
در نقش رستم آثار سه دوره ایلامی ( 600 تا 2000 ق.م )دوره هخامنشی (600 تا 330 ق.م )دوران ساسانی ( 224 تا 651 م.) وجود دارد.
این مجموعه از حدود سال ۱۲۰۰ پیش از میلاد تا ۶۲۵ میلادی مورد توجه بوده است .زیرا آرامگاه چند تن از پادشاهان هخامنشی و نقش برجسته‌های متعددی از وقایع مهم دوران ساسانیان,بنای کعبه زرتشت و نقش‌برجستهٔ ویران‌شده‌ای از دوران ایلامیان در این مکان قرار دارند.
دردورهٔ ساسانی، محوطهٔ نقش رستم از نظر دینی و ملی نیز اهمیت بسیار داشته‌است.
کتیبه ای نیز از دوران معاصر ( حدود 100 سال پیش ) وجود دارد.
در قدیم، نام این مکان سه‌گنبدان یا دوگنبدان بوده‌است که در بین مردم منطقه، به کوه حاجی‌آباد،کوه استخر یا کوه نِفِشت نیز معروف بوده و احتمالا پس از آنکه ایرانیان بین رستم، پهلوان شاهنامه و سنگ‌نگاره‌های شاهان ساسانی ارتباط برقرار کردند نام نقش رستم به این مکان داده شد.
قدیمی‌ترین نقش موجود در نقش رستم مربوط به ...مشاهده کامل متن دورهٔ ایلام است که نقش دو ایزد و ایزدبانو و شاه و ملکه را به‌تصویر کشیده که روی مارهایی نشسته‌اند و لباس‌های چین‌دار به تن دارند. ولی بعدها در دورهٔ ساسانی، بهرام دوم بخش‌هایی از آن را پاک کرد و نقش خود و درباریانش را به جای آن تراشید.
چهار آرامگاه در این مکان قرار دارذ که آرامگاه پادشاهان هخامنشی هستند و متعلق به خشایارشاه ( 0445-486 ق.), داریوش (486-522 ق . م) اردشیر اول (424-465 ق . م),داریوش دوم (405-424 ق . م)است.
عرض هر یک از آرامگاه‌ها 19 و طول آنها 93/22 متر است و تقریباً در ارتفاع 26 متری قله کوه قرار دارند.
همهٔ آن‌ها از ویژگی‌های یکسانی برخوردارند.از بین 4 آرامگاه موجود، فقط آرامگاه داریوش اول کتیبه دارد.
آرامگاه خشایارشا در سمت راست آرامگاه داریوش اول قرار دارد,آرامگاه اردشیر اول در سمت چپ آرامگاه داریوش اول قراردارد.
آرامگاه داریوش دوم غربی‌ترین آرامگاه هخامنشی نقش رستم است.
از بین این 4 آرامگاه‌، آرامگاه خشایارشا بهتر از همه حفظ شده‌است.
فضای خارجی آرامگاه‌ها که عموماً مشابه هم هستند ، دارای نقش برجسته پادشاه که کمانی در دست دارد، می‌باشد؛ در این نقش برجسته دو آتشدان تصویر شده در گوشه سمت راست نقش ماه مشاهده می‌شود در پایین سکو، نقش نمایندگان ملل تابعه، تخت شاهی را با دستان خود نگه داشته اند.
ستون هایی نیز دیده می‌شود که سر ستون آنها، دارای گاو دو سر مانند سر ستون‌های تخت جمشید است. تعدادی شیر غـّران در پایین نقش‌ها دیده می‌شود که با یک دسته نیلوفر آبی تزیین شده است.
درِ ورودی آرامگاه‌ها به شکل مربع می‌باشد. این درها در دوران باستان قفل می‌شدند. برای این کار دو قطعه سنگ بزرگ در پشت آنها قرار می‌گرفت و به این وسیله مهرمی‌شد.
شکل آرامگاه‌ها نیز مشابه است. تنها تفاوت آرامگاه داریوش کبیر در کتیبه‌های میخی و آرامی آن است.
راهروی داخل آرامگاه داریوش کبیر 72/18 طول و 70/3 متر عرض دارد , در این آرامگاه 9 تابوت سنگی وجود دارد که در یک ردیف در سنگ کنده شده و به داریوش کبیر، ملکه و سایر بستگان او تعلق دارد.
طول، عمق و عرض این تابوت‌ها 10/2 × 05/1× 05/1 متر و ضخامت ( سنگ ) هر یک 5/17 سانتیمتر است. سرپوش هر یک از تابوت‌ها را قطعه سنگ بزرگی تشکیل می‌دهد.
کعبه زرتشت بنای سنگی این مجموعه در دورهٔ هخامنشی ساخته شده و از نام آن در آن دوران اطلاعی در دست نیست ولی در دورهٔ ساسانی به آن بُن خانک گفته می‌شده .
از زمان حمله اعراب به ایران به اشتباه نام کعبه زرتشت به آن دادند.آنها از آن جا که فکر می‌کردند هر دینی می‌بایست برای خود بتکده یا مرکزیتی برای خود داشته باشد این بنا را کعبه زرتشتیان نامیدند.
بر سه گوشهٔ این بنا دو کتیبه از شاپور اول و کرتیر نوشته شده‌است که از نظر تاریخی ارزش زیادی دارند.
برخی از باستان‌شناسان این بنا را آرامگاه دانسته‌اندو بعضی دیگر مانند رومن گیرشمن و اشمیت، گفته‌اند که کعبهٔ زرتشت آتشگاهی بوده‌است که آتش مقدس را در درون آن قرار می‌داده‌اند, گروهی دیگر از جمله هنری راولینسون و والتر هنینگ معتقدند که این بنا گنج‌خانه و محل نگهداری اسناد دینی و اوستا بوده‌است. گروه اندکی هم این بنا را پرستشگاه آناهیتا می‌دانند و معتقدند که مجسمهٔ این ایزدبانو در کعبهٔ زرتشت نگهداری می‌شده‌است.بعضی گفته‌اند این بنا رصدخانه بود.
برخی از مورخان گفته اند کتاب اوستا که بر 12 هزار پوست گاو نوشته شده بود، در این اتاق نگهداری می‌شد. گروهی دیگر بر این باورند که این اتاق آرامگاه بردیا، پسر کوروش بود که به وسیله برادرش کمبوجیه کشته شد.
این بنا تماماً از سنگ آهکی سفید و سیاه ساخته شده است.
آثار دوره ساسانیان در نقش رستم شامل سنگ نگاره هایی است که عبارتند از:
سنگ‌نگاره اهورامزدا و اردشیر بابکان در گوشهٔ شرقی محوطهٔ نقش رستم، بر سینهٔ صخره‌ای تراشیده شده که ۲ متر از سطح زمین، فاصله دارد و ۶٫۶۵ متر پهنا و ۲٫۴۰ متر بلندی دارد یکی از نخستین تصاویر انسان‌دیسی از اهورامزدا را به نمایش می‌گذار , این نقش با توجه به کتیبه‌های آن صحنه‌ای را نشان می‌دهد که هم شاه و هم اهورامزدا سوار بر اسب هستند و زیر پای اسب هرکدام یک نفر افتاده است.
در ده متری شرق آرامگاه داریوش بزرگ سنگ‌نگاره پیروزی شاپور بر امپراتوران روم،قرار دارد که یادگار فتحی است که ایرانیان در شهر رها کردند و سپاه روم را شکست دادند و صحنهٔ اسارت والرین و فیلیپ عرب را نشان می‌دهد که به‌دستور شاپور اول در حدود سال ۲۶۲ میلادی تراشیده شده‌است و حدودا ۱۱ متر طول و ۵ متر عرض دارد .
در کنار نقش اهورامزدا و اردشیربابکان سنگ‌نگاره بهرام دوم و درباریان قرار دارد که بر روی یک سنگ نگارهٔ ایلامی کنده شده در وسط این نقش، بهرام دوم که به‌صورت تمام قد ایستاده و رو به چپ دارد، نقش شده و سه نفر به‌حالت نیم‌تنه در پشت سر او، و پنج نفر دیگر به حالت نیم‌تنه در جلوی روی بهرام قرار دارند و دارای ۵ متر طول و ۲٫۵ متر عرض است.
زیر آرامگاه داریوش بزرگ سنگ‌نگاره پیروزی بهرام دوم قرار دارد که شامل دو سنگتراشی بزرگ و بسیار آسیب‌دیده است. هر دو صحنه، نبرد پادشاهان اسب سوار را نشان می‌دهد.
سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی در این مجموعه قرار دارد, نرسی تاجی زیبا روی سرش دارد و دست چپش را دراز کرده و حلقه‌ای را از آناهیتا، ایزدبانوی آب،گرفته است.
در غرب سنگ‌نگاره آناهیتا و نرسی، قسمت بزرگی از کوه به صورت مستطیل و به طول ده متر و ارتفاع ۵ متر به منظور ایجاد نقش، تراشیده شده ولی تا سال ۱۸۲۱ میلادی هیچ اثری بر آن کنده نشده بود. این صفحه چنان باشکوه و عمیق تراشیده شده و شیوهٔ تراش آن به صفحهٔ فرهادتراش در بیستون شباهت بسیار دارد.
در سال ۱۸۲۱ میلادی (۱۲۳۷ قمری)، یکی از مالکان محلی دستور داد تا قبالهٔ ملک حاجی‌آباد را به نام او با خط فارسی نستعلیق در بیست و چهار سطر، در میان صفحهٔ تراشیده شده نقش کنند.
سنگ‌نگاره نبرد هرمز دوم در زیر آرامگاه اردشیر یکم و سنگ‌نگارهٔ نیمه‌تمام آذرنرسه قرار دارد که توسط اشمیت از زیر خاک بیرون آورده شده . در این نقش، هرمز دوم که سوار بر اسب است، دشمن را سرنگون کرده و نیزهٔ بلندی در شکمش فرو برده‌است.این نقش ۸٫۴۰ متر طول و ۴ متر عرض دارد.
زیر آرامگاه داریوش دوم نبرد شاپور دوم درصحنهٔ نبردی کنده‌کاری شده که ۷٫۶۰ متر طول و در حدود ۳ متر عرض دارد و سوار تاجداری را نشان می‌دهد که نیزهٔ بلندی را در گردن دشمنی اسب‌سوار فرو کرده‌است.
تاریخ و پیشینهٔ این نقش و هویت شاه پیروزمند، مشخص نیست. ولی هنینگ و اشمیت آن را متعلق به دورهٔ شاپور دوم می‌دانند.
دو چهار طاقی کوچک از سنگ کوه بر کنار راه تراشیده شده است، قبلاً آتشدان شناخته می‌شد ولی امروزه نظر بر این است که این دو جایگاه "استودان" یا محل نگهداری استخوان‌های پاک شده‌ی دو تن از بزرگان ساسانی بوده است.
در دامنه پایین کوهستان حفره‌های مکعب شکلی در سینه‌ی کوه قرار دارد که اصلاً برای نهادن استخوان مردگان شکل گرفته بود. برخی از این استودان‌ها دارای کتیبه هستند و همگی متعلق به قرن هفتم و هشتم میلادی می‌باشند.
منبع:
http://fa.wikipedia.org
http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=8041
http://persiahistory.blogfa.com/post/24
http://hamshahrionline.ir/details/74320

کعبه زرتشت

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

نقش رجب

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 4 دقیقه
مشاهده مسیر

شهر باستانی استخر(تخت طاووس)

فاصله: 6 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

تل باکون

فاصله: 13 کیلومتر - زمان: 16 دقیقه
مشاهده مسیر

تخت جمشید

فاصله: 14 کیلومتر - زمان: 17 دقیقه
مشاهده مسیر

پارک ملی بمو

فاصله: 39 کیلومتر - زمان: 33 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری مرودشت

تخت جمشید

تخت جمشید

تخت جمشید ؛پربازدید کننده‌ترین بنای ایرانی؛ مجموعه ای از کاخهای بسیار باشکوه و نام محلی پایتخت داریوش بزرگ است که از لحاظ وسعت، عظمت و شکوه، مهمترین مجموعه باستانی هخامنشی در ایران است و در شمال شهرستان مرودشت در شمال استان فارس (شمال شرقی شیراز) جای دارد. تخت جمشید پایتخت اولین امپراتو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
نقش رستم

نقش رستم

نقش رستم یکی از مهم‌ترین و زیباترین آثار باستانی ایران در روستای زنگی آباد در شمال شهرستان مرودشت استان فارس در فاصلهٔ ۶ کیلومتری از تخت جمشید در کوه حاجی آبادقرار دارد. نقش رستم اولین بار در سال ۱۹۲۳ میلادی توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد. این محوطه بین سال‌های ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ میلاد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
نقش رجب

نقش رجب

در 50 کیلومتری شیراز و ۳ کیلومتری شمال تخت جمشید ﺟﺎﻧﺐ راﺳﺖ ﺟﺎده ﺷﻮﺳﻪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﻮی اﺻﻔﮫﺎن ﻣﯽرودﻓﻀﺎی ﮐﻮﭼﮏ ﻋﻘﺐ رﻓﺘﮕﯽ در ﮐﻮھﺴﺘﺎن‫ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ در آﻧﺠﺎ، ﻧﻘش هایی از اردﺷﯿﺮ ﺑﺎﺑﮑﺎن و ﺷﺎﭘﻮر اول ﺣﺠﺎری شده ,اﯾﻦ ﻣﺤﻞ ﻧﻘﺶ رﺟﺐ نام دارد . نقش رجب از مهم‌ترین آثار به جای مانده از اوایل دوره شاهنشاهی ساسا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تل باکون

تل باکون

تل باکون در فلات مرودشت در قسمت جنوبی استان فارس و در حدود 3 کیلومتری جنوب غرب تخت جمشید و در وسط مزارع ذرت دو تپه به فاصله تقریبی 1000 متر از یکدیگر قرار گرفتند که به تل باکون مشهور هستند و یکی از تپه‌ها قدیمی‌تر است. مساحت کل محل نیز 54000 مترمربع می‌باشد . موقعیت این تپه‌ها از لحاظ ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کعبه زرتشت

کعبه زرتشت

کعبه زرتشت نام بنایی در محوطه تاریخی نقش رستم در کنار روستای زنگی‌آباد شهرستان مرودشت فارس است و به احتمال زیاد،در عصر پادشاهی داریوش بزرگ ساخته شده است. محوطهٔ نقش رستم همراه با بنای کعبهٔ زرتشت نخستین بار، در سال ۱۹۲۳ میلادی (۱۳۰۲ خورشیدی) توسط ارنست هرتسفلد بررسی و کاوش شد، این محوط...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر باستانی استخر(تخت طاووس)

شهر باستانی اس...

اِستَخر نام شهری باستانی است واقع در استان فارس ایران. املای تاریخی آن اصطخر است.استخر بزرگ‌ترین شهر در دردوران خود بوده و به گفته تاریخ نویسان چهاردروازه داشته که درحال حاضر یک از آنها در سر پیچ دوراهی مرودشت ارسنجان و دیگری در جنوب شهر مرودشت قرار داشته است. در هفت کیلومتری ویرانه‌ها...

اطلاعات | نقشه | مسیر
سد درودزن

سد درودزن

سد مخزنی درودزن در صد کیلومتری شمال غرب شیراز,روی رودخانه کر احداث شده است,ساخت این سد در سال ۱۳۵۱ خورشیدی به پایان رسید و آب نوشیدنی شهرهای شیراز و مرودشت را تامین می‌کند. رشته کوه‌های زاگرس در گذشته کر یا کور نام داشت و به همین خاطر یکی از مهمترین رودخانه‌های زاگرس به کر معروف است که...

اطلاعات | نقشه | مسیر
بهشت گمشده ( تنگ بستاک )

بهشت گمشده ( ت...

تنگ بستانک یا بهشت گمشده، در گوشه شمال غرب در فاصله 120 کیلومتری شیراز و در ناحیه ای خوش اب و هوا به نام کامفیروز از توابع شهرستان مرودشت واقع شده است بهشت گمشده در منطقه ای به وسعت بیست هزار هکتار واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا 1740 متر است. از دامنه‌ی کوه‌های شمال غربی و مغرب دشت ک...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

مقبره داریوش

داریوش بزرگ یا داریوش یکم سومین شاه هخامنشی پسر ویشتاسپ و همسر آتوسا دختر کوروش بزرگ بود. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، با کمک چندی از بزرگان هفت خانوادهٔ اشرافی پارسی بر تخت نشست. آرامگاه داریوش بزرگ در دل کوه رحمت یا کوه حاجی آباد در نقش رستم که در فاصله ۶ کیلومتری از تخت جمشید استان فارس قرار گرفته است. داریوش بزرگ از مهمترین و والا مقامترین شاهنشاهان تاریخی ایران است. این شاهنشاه دلاور و خردمند و هنر دوست در 36 سال فرمانروایی کرد و در شصت و چهار سالگی در نوامبر 489 ق.م رخت از جهان بربست و کالبدش را به آرامگاهی سنگی که در «کوه نقش رستم» برایش کنده شده بود، آوردند و در یکی از نه قبری که درون آرامگاه تعبیه شده، بدست ابدیت سپرند. این آرامگاه را به دستور خود او آماده کرده بودند. کتزیاس، مورخ یونانی که مدت چهارده سال پزشک درباری اردشیر دوم (358-404 ق.م) بود، در این باره مینویسد:«داریوش فرمان داد تا در "کوه دو تیغ" {سه گنبدان = نقش رستم کنونی} آرامگاهی درآوردند.این کار چنانکه خواسته ویی بود، انجام شد.»
بخش بیرونی آرامگاه دارای دو سنگ نبشته به زبان‌های فارسی باستان، عیلامی و اکدی است که آوا و گفتاری مانند وصیت نامه و اندرزنامه دارد. ... ادامه مطلب
مقبره داریوش

نقش رستم یکی از مهمترین و زیباترین آثار باستانی سرزمین همیشه جاوید پارس می‌باشد که آثار مهمی را از دوران عیلامی، هخامنشی و ساسانی در خود جای داده است. بر سینه این کوه مقبره‌های بسیار عظیمی بجای مانده که شهریاران هخامنشی در آنجا آرمیده اند. از راست به چپ این قبور منسوب به خشایارشا، داریوش کبیر، اردشیر ... ادامه مطلب

شبکه اجتماعی گردشگری تیشینه

ناصر حشمتیان

ناصر حشمتیان یکشنبه 4 مرداد 94 - 10:09

باشکوه

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.