توضیحات

ویرایش

آدرس : کیلومتر 30جاده زابل
آتشکده کرکو، چهارمین آتشکده با اهمیت دوره ساسانی بوده است که در کیلومتر 30 جاده زابل به دوست محمدخان قرارگرفته است .
کتاب بن‌دهشت به کرات از آن نام برده شده، آتشکده کرکوی پس از آتشکده آذرگشنسب، آذرفرنبغ و آذربرزین مهر مهمترین آتشکده دوره ساسانی بوده است.
دستور ساخت آن توسط «کرتیر» موبد قدرتمند آن دوران صادر شده است.
که به نقل از کتاب تاریخ سیستان «معبد گرشاسب و محل نگهداری آتش مقدس زرتشتیان» بوده است. محققان ومستشاران بسیاری از این اثر بازدید کرده اند از آن جمله کلنل ییت درسال 1894میلادی ، پرسی سایکس در 1899 میلادی که به دیده وی این اثر پایتخت و معبد کیانیان بوده و درسال 1905 جورج پیتر تیت افسر نقشه بردار گروه حکمیت گلد اسمی بررسیهای دقیق واطلاعات بیشتریدرخصوص مشخصات معماری اثر بدست میدهد.
درخصوص وجه تسمیه این اثر آکاهی درستی دردست نیست درشاهنامه کرکوی سه بارنام برده شده ونام پهلوانی از خاندان سام است.
این اثر بقایای یک آتشکده دوره ساسانی است و در روستای کرکو از توابع شهرستان زابل قرار دارد. در بسیاری از سفرنامه‌ها و کتب قدیمی از این آتشکده یاد شده است.
بر اساس مدارک موجود از زرتشتیان این آتشکده دارای جایگاه ویژه ای بوده و از آتش این آتشکده برای استفاده در مراسم مذهبی و روشن نگه داشتن آتش در دیگر آتشکده‌ها استفاده می‌نمودند.
آتشکده کرکو دارای آجرهای بزرگ است حتی برخی از آن‌ها ابعاد 50 سانتی‌متری دارند. این آتشکده در طول ادوار مختلف مورد استفاده قرار می‌گرفته و تا دوره حمله مغول‌ها سرپا بوده است. هیچگونه کاوشی در معبد و تپه کرکو انجام نشده و بررسی‌های سطحی باستان‌شناسان از قدیمی‌ترین نوع سفال حکایت دارد. قدمت این سفال‌ها به سده سوم قبل از میلاد برمی‌گردد و نه‌تنها به دوره ساسانی محدود نمی‌‌شود بلکه قدمت آن به دوره اشکانی و سلوکی هم می‌رسد. سفال‌های دوره اسلامی و تاریخی به‌طور محسوسی روی تپه دیده می‌شود و درختان گزی که در اطراف تپه مشاهده می‌شود، احتمالاً جنگل گزی بوده که برای روشن ماندن آتشکده استفاده می‌شده‌است.
این اثر دارای دیوارهایی مستحکم ونقش ونگارهایی برجسته خشتی وگلی است ودارای برج وباروهایی دیدبانی بوده است که بر اثر فرسایش روبه نابودی است.
از بقایای این اثر مذهبی تاریخی تنها ازاره( پایه‌های ) یک ضلع از دیوار بر فراز تپه کرکو در مرکز روستا به جای مانده و نمونه ای از آجر با ابعاد نسبتاً بزرگ 74.59.6 سانتی متر است که در موزه زاهدان نگه داری می‌شود... این نمونه به جای مانده از آتشکده نشانه مصالح معماری دوران ساسانی در این منطقه است.
یاقوت حموی می‌نویسد:...درشمال زرنگ قراردارد آتشگاهی برپاست که نزد زرتشتیان محترم و مقدس بود و در نزد مردمش چنین مشهور بود که رستم گنبد آتشکده را ساخته است. کتاب تاریخ سیستان کرکوی رامعبد جای گرشاسپ دانسته در سنت زرتشتیان گرشاسپ جهان پهلوان ایران پسر اثرط یکی از جاودانهاست که بدلیل اهانت به آتش بخواب ابدی فرورفته ودرروایت پایان گیتی به همراه سوشیانت کمر به آبادنی ایران زمین خواهند بست
بوالمؤید در کتاب “گرشاسب” ‎آورده است:"معبد جای گرشاسب بود و او را دعا مستجاب بود به روزگار او، و او فرمان یافت، مردمان هم به امید برکات آنجا همی شدندی و دعا همی کردندی و ایزد تعالی مراد‌ها حاصل همی کردی. چون حال برین جمله بود کیخسرو آن جا شد و پلاس پوشید و دعا کرد، ایزد تعالی آن‌جا روشنایی فرا درآورد که اکنون آتشگاه است، چون آن روشنایی برآمد برابر تاریکی، تاریکی ناچیز گشت و کیخسرو و رستم به‌پای قلعه شدند و به منجنیق آتش انداختند. و آن انبارها همه آتش گرفت چندین ساله که نهاده، و آن قلعه بسوخت و افراسیاب از آنجا به جادویی بگریخت دیگر کسان بسوختند و قلعه ویران شد.
پس کیخسرو این بار به یک نیمه آن شادستان بکرد و آتشگاه کرکویه و آن آتش گویند آن است، آن روشنایی که فرادید و گیرکان چنین گویند که هوش گرشاسب است و حجت آرند"
همچنین در جوار بقایای آتشکده، بنایی مربوط به دوره قاجار به چشم می‌خورد که دارای گچبری و کتیبه گچی است.
آتشکده کرکو در پانزدهم دیماه ۱۳۱۰ به شماره ۱۱۹ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.

منابع :
http://www.ichto.ir/Default.aspx?tabid=600
http://www.tabnak.ir/fa/news/258697
http://www.tebyan.net/newindex.aspx?pid=934&articleID=614379
http://ahvaznovin.ir/Pages/Printable-News-15613.aspx
http://www.chn.ir/NSite/FullStory/News/?Id=99374&Serv=3&SGr=22
http://www.sisto.ir/fa/2012-02-13-12-40-31/172-2012-10-27-07-16-43
http://sistan22.blogfa.com/post/14

زیارتگاه بی بی دوست

فاصله: 21 کیلومتر - زمان: 18 دقیقه
مشاهده مسیر

سد زهک

فاصله: 48 کیلومتر - زمان: 44 دقیقه
مشاهده مسیر

دریاچه هامون

فاصله: 56 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 3 دقیقه
مشاهده مسیر

رودخانه هیرمند و چاه نیمه

فاصله: 64 کیلومتر - زمان: 58 دقیقه
مشاهده مسیر

کوه خواجه

فاصله: 69 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 7 دقیقه
مشاهده مسیر

شهر سوخته

فاصله: 88 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 12 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری زابل

زیارتگاه بی بی دوست

زیارتگاه بی بی...

مزار بی بی دوست، زیارتگاهی است که ورود آقایان به آنجا ممنوع است. این زیارتگاه در ده کیلومتری شمال شرق زابل و در مسیر و نقطه اتصال جاده زابل به شهرهیرمند و کانال آبی که از رودخانه هیرمند واقع در شهرستان زهک منشعب می‌شود و از روستای کود و قلعه زاهدان کهنه می‌گذرد, قرار گرفته‌است. زیارتگاه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده کرکو

آتشکده کرکو

آتشکده کرکو، چهارمین آتشکده با اهمیت دوره ساسانی بوده است که در کیلومتر 30 جاده زابل به دوست محمدخان قرارگرفته است . کتاب بن‌دهشت به کرات از آن نام برده شده، آتشکده کرکوی پس از آتشکده آذرگشنسب، آذرفرنبغ و آذربرزین مهر مهمترین آتشکده دوره ساسانی بوده است. دستور ساخت آن توسط «کرتیر» مو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر سوخته

شهر سوخته

شهر سوخته نام بقایای دولت شهری باستانی در ایران است که در ۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه جاده زابل-زاهدان در شرق ایران در استان سیستان و بلوچستان واقع شده‌است. شهر مزبور در روی آبرفت‌های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون و زمانی در ساحل آن رودخانه بنا شده بود. دورهٔ بنای این شهر بزرگ با د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دریاچه هامون

دریاچه هامون

دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است. این دریاچه از سه دریاچه کوچک تشکیل شده‌است که در زمان وفور آب به هم متصل می‌شوند و دریاچه هامون را که تشکیل می‌دهند. وبزرگ‌ترین پهنه آب‌های شیرین سیستان، نقش اساسی در زندگی مردم منطقه داشته، علاوه بر اثرات مثبت ط...

اطلاعات | نقشه | مسیر
رودخانه هیرمند و چاه نیمه

رودخانه هیرمند...

رودخانه هیرمند زابل، تنها شریان حیاتی سیستان است که از طرف کوههای بابا در افغانستان سرچشمه می‌گیرد، و پس از طی مسافتی در حدود 1050 کیلومتر وارد دریاچه هامون می‌شود. که البته در مدت هفت سال خشکسالی هیچ آبی وارد دریاچه هامون نشده و این دریاچه با تمام زیبائی اش به گودالی پر از شن و خاک تبد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه خواجه

کوه خواجه

کوه خواجه (کوه اوشیدا) یا (کوه رستم)، کوه ذوزنقه‌ای شکل در دشت سیستان است این کوه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر زابل قرار دارد و از سنگ‌های بازالت سیاه رنگ تشکیل شده و با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دریا، مثل جزیره‌ای در میان دریاچه هامون قرار گرفته است. این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه رستم سیستان و بلوچستان

قلعه رستم سیست...

قلعه رستم، در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل ( استان سیستان و بلوچستان )،بعد از شهر سوخته خارج از جاده اصلی بنایی وسیع و مربوط به دوران صفوی -سلجوقی اسلامی است. محوطه‌ای که قلعه در آن قرار دارد معروف به محوطه حوضدار است. در این منطقه بقایای یک شهر باستانی با آجرکاری و ساختمان‌های ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر تاریخی دهانه غلامان

شهر تاریخی دها...

شهر دهانه غلامان، نام یک محل باستانی در منطقه سیستان می‌باشد که در فاصله دو کیلومتری از روستای قلعه نو و حدود چهل و چهار کیلومتری از شهر زابل واقع شده است . این شهر در زیر توده‌ای عظیمی از شن‌های روان مدفون شده بود که نخستین بار در سال هزار و سیصد و سی و نه کشف و در طی سال‌های هزا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.