توضیحات

ویرایش
آدرس : شمال استان سیستان و بلوچستان در نزدیکی زابل واقع شده است
دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است. این دریاچه از سه دریاچه کوچک تشکیل شده‌است که در زمان وفور آب به هم متصل می‌شوند و دریاچه هامون را که تشکیل می‌دهند. وبزرگ‌ترین پهنه آب‌های شیرین سیستان، نقش اساسی در زندگی مردم منطقه داشته، علاوه بر اثرات مثبت طبیعی، اقتصادی واجتماعی آن، در دین زرتشت نیز تقدس خاصی دارد. در دشت سیستان یک سری فرورفتگی هاو چاله‌های طبیعی وجود دارد که در ماه‌های مختلف به دریاچه وباتلاق ونیزار تبدیل می‌شودو به سه قسمت سابوری، پوزک وهامون تقسیم می‌شود. وسعت کل هامون‌ها در زمان پرآبی ۵۶۶۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۳۸۲۰ کیلومتر مربع متعلق به ایران است. با این اوصاف، دریاچه هامون وابسته به رودخانه هیرمند می‌باشد واین وابستگی باعث شده تا هرگونه نوسانات در میزان آب آن، مشکلاتی را برای کل سیستم بوجود آورد. رودخانه هیرمند شریان اصلی ورود به هامون وهمچنین رودخانه‌های خاشرود، فراه، هاروت رود، شوررود، حسین آباد ونهبندان به هامون می‌ریزند.
دریاچه هامون یا دریاچه سیستان در شرق ایران و در شمال استان سیستان و بلوچستان در نزدیکی زابل واقع شده است...
این دریاچه بزرگ‌ترین پهنه آب‌های شیرین سیستان و سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه‌های خزر و ارومیه است. بخشی از این دریاچه ...مشاهده کامل متن در ایران و بخش پرآب آن در افغانستان واقع شده است.
وسعت کل هامون‌ها در زمان پرآبی ۵۶۶۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۳۸۲۰ کیلومتر مربع متعلق به ایران است که از سه حوضچه اصلی پوزک، صابری و هیرمند تشکیل شده است.
این حوضچه‌ها در فصول کم باران و در زمان بادهای 120 روزه از هم جدا و در زمان ‎های پرباران، دریاچه واحدی را تشکیل می‌‎دهند.
این دریاچه نقش اساسی در زندگی مردم منطقه داشته، علاوه بر اثرات مثبت طبیعی، اقتصادی و اجتماعی آن، در دین زرتشت نیز تقدس خاصی دارد. در دشت سیستان یک سری فرورفتگی‌ها و چاله‌های طبیعی وجود دارد که در ماه‌های مختلف به دریاچه و باتلاق و نیزار تبدیل می‌شود و به سه قسمت سابوری، پوزک و هامون تقسیم می‌شود. با این اوصاف، دریاچه هامون وابسته به رودخانه هیرمند می‌باشد و این وابستگی باعث شده تا هرگونه نوسانات در میزان آب آن، مشکلاتی را برای کل سیستم بوجود آورد. رودخانه هیرمند شریان اصلی ورود به هامون و همچنین رودخانه‌های خاشرود، فراه، هاروت رود، شوررود، حسین آباد و نهبندان نیز به هامون میریزند.
در گذشته‌های دور دریاچه هامون، دریایی بزرگ و پرآب بوده است. پس از خشکسالی‌ها و تقسیم بندی‌های کشورها و نرسیدن آب به مرزهای ایران به مرور قسمت‌های وسیعی از آن خشک شده است و اکنون به چهار دریاچه مجزا تقسیم شده است: دریاچه هامون صابری یا سیستان، دریاچه هامون پوزک ایران، دریاچه هامون هیرمند و دریاچه هامون پوزک افغانستان که بخش کوچکی از آن نیز در ایران واقع شده است...
هامون از نگاه ریخت ‎شناسی:
• دریاچه ‎های دائمی، که بیشترین سطح را با ژرفای بیشینه حدود 11 متر دارد.
• دریاچه ‎های فصلی، که بصورت نوار به نسبت باریکی پیرامون دریاچه ‎های دائمی قرار دارند.
• کفه ‎های گلی و باتلاق ‎ها، که بیشتر در حاشیه خاوری و جنوب خاوری دریاچه ‎ها توسعه دارند.
در دشت سیستان یک سری فرورفتگی‌ها و چاله‌های طبیعی وجود دارد که در ماه‌های مختلف به دریاچه و باتلاق و نیزار تبدیل می‌شود و به سه قسمت سابوری، پوزک وهامون تقسیم می‌شود.
هامون از دیدگاه زمین ‎شناسی:
دریاچه یا مجموعه دریاهای هامون بخشی از بلوک ساختاری هیلمند (هلمند) افغانستان دانسته شده که در خاور گسل شمالی - جنوبی هریرود قرار دارد. اما داده ‎های منطقه ‎ای نشان می‌‎دهد که دشت زابل بخشی از فرونشست داری ‎رود افغانستان است که نقاط پست آن مانند دریاچه ‎های هامون، پایانه و محل انباشت بخشی از روان ‎آب‎های هندوکُش و آبراهه‎های سرچشمه گرفته از خاک ایران است.
دریاچه هامون در تاریخ:
نام دریاچه هامون در اوستا (کانس اویا) آمده و در پهلوی (کیانسی) ور در کتب فارسی (کانفسه) آمده است. در یشت نوزدهم که نام زامیادیشت معروف است (بند66) آمده است که مرکزیت دین زرتشت، سرزمینهای پیرامون دریاچه کیانسیه است و گاهی با کلمه (آپ) امیخته و بصورت (کیانسی آپ) آمده است. هامون اسمی است که بعدها به این دریاچه داده شد. سابقه تاریخی این دریاچه نشان می‌دهد که در ایران قدیم از لحاظ مذهبی دارای تقدس بوده، چنانکه استاد پورداوود می‌گوید: شرافت هامون در این است که در آینده سه پسر از پشت پیغمبر(زرتشت) از کنار آن ظهور خواهندکرد که هر یک به فاصله هزار سال از همدیگر پا به عرصه وجود خواهندگذاشت. بدین ترتیب بنا به تفصیل کتب تاریخی، فروهرها برای نگهداری نسل آینده زرتشت به دریاچه کیانسی(هامون) گماشته شده اند.
بنابر روایات مذهبی زرتشتیان، عالم از بدو خلقت روح تا پایان به دوازده دوره هزارساله تقسیم می‌شود که دهمین هزاره(هزاره هوشیدر) سپس (هزاره هوشیدرماه) و در آخر (هزاره سوشیانت) است.
گذشته از کتب پهلوی، به تکرار در خود اوستا(کانس اویا) یا دریاچه هامون محل ظهور سوشیانت خوانده شده و در فقره‌های 92-96 زامیادیشت آمده که سوشیانت پیک اهورامزدا پسر (ویست تئوروئیری) بدان هنگام که از آب کیانسی بدرآید، گرزی پیروزمند در دست دارد.
در فقره 66 زامیادیشت چنین آمده است: فر کیانی، از آن کسی است که شهریاری وی از آنجایی که رود هیرمند، دریاچه کیانسیه(هامون) را تشکیل می‌دهد، برخاسته است. آنجایی که کوه اوشیدم جای دارد و از گرداگرد آن آب بسیار از کوهها سازیر شده است.
بسیاری از محققان معتقدند که کوه اوشیدم یا اوشیدر در سیستان است و جایی که رود هیرمند، دریاچه هامون را تشکیل داده همانا کوه خواجه است. زیرا دردشت سیستان غیر از کوه خواجه، هیچ پشته سنگی دیگری وجود ندارد تا هیرمند بر پیرامون آن بریزد. بنابراین کوه خواجه از روزگاران گذشته و از عهد بززگی وسرافرازی ایران، پرستشگاه پاک دینان و مسکن پارسیان و جایگاه عبادت بزرگان دین مزدیسنا بوده و امروز نیز نزد مردم مسلمان سیستان از قداست خاصی برخوردار است. به عبارتی جشنهای نوروزی کوه خواجه که بسیاری به آنها اشاره دارند، شاید ریشه ای در زمان باستان داشته باشد، از زمانی که معتقدان زرتشتی به انتظار ظهور سوشیانت درآن جمع می‌شده اند و تا به امروز نیز باقی مانده است. در زمانی نه چندان در آیین بعضی از مردم سیستان که در آبادی‌های کنار دریاچه هامون خانه داشتند، این بود که شبی که فردایش نوروز بود، دختر زیبایی را بر اشتری آذین شده سوار می‌کردند و به کنار دریاچه می‌بردند. در آنجا گروه مردان دور از اجتماع زنان و دختران به کناری می‌رفتند و به شادی و ساز و آواز می‌پرداختند و زنان دختر زیبا را که اوشیدر نام نهاده بودند، برهنه داخل آب می‌نمودند و تا نیمه شب به رقص و ترانه خوانی و شور و نشاط می‌پرداختند. پس از آن دختر را به همان آیین به خانه باز میگرداندند. این رسم بی گمان اشارتی به باورهای زرتشتیان دارد که ذکر می‌شود.
در مورد تولد سوشیانت، موعود منتظر زرتشتیان، گفته شده است که در آخر دوازدهمین هزاره، دوشیزه ای از خاندان بهروز در دیاچه هامون خود را می‌شوید و آبستن می‌شود، از او سوشیانت، آخرین آفریده اهورامزدا، روی به جهان خواهد نمود و چون به سن سی سالگی رسید امانت رسالت مزدیسنا به وی واگذار می‌شود. در آن روز خورشید در وسط آسمان بی حرکت می‌ماند و بدین وسیله ظهور سوشیانت به جهانیان بشارت داده خواهدشد.
تیمورلنگ نیز از این دریاچه چنین یاد می‌کند:امیر سیستان مرا سوار برکشتی کرد و روی دریاچه هامون گردش داد وبه من گفت که در دوره رستم وسعت این دریا بیش از این بود که می‌بینی. مولف حدودالعالم می‌نویسد:دریای زره به سیستان است که گرد آن سی فرسنگ است، اندر پهنای او هشت فرسنگ وگاه آب این دریا چندان بود که از رودی خیزد که از کرمان بگذرد وبه دریای اعظم ریزد.

مسیر دسترسی به دریاچه هامون (یکی از مسیرها):
از جاده زابل به نهبندان، سه راهی میل نادر پاسگاه نیروی انتظامی وجود دارد که باید از آن به سمت چاه خرما تغییر مسیر داد. بسته به فصل و وضعیت آب دریاچه مسافت کمتر یا بیشتری از این جاده را باید رفت تا به آب رسید. برای رسیدن به آن از جاده اصلی حدود ۲ کیلومتر در خاکی نامناسب باید پیشروی کرد.

منابع: ویکی پدیا، وبلاگ ایران را بگردیم(محمد گائینی)، همشهری آنلاین و...
گردآوری و تدوین: محمد شاکری موحد

http://www.mehrmg.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=307&Itemid=60

سد زهک

فاصله: 8 کیلومتر - زمان: 20 دقیقه
مشاهده مسیر

رودخانه هیرمند و چاه نیمه

فاصله: 12 کیلومتر - زمان: 22 دقیقه
مشاهده مسیر

زیارتگاه بی بی دوست

فاصله: 35 کیلومتر - زمان: 48 دقیقه
مشاهده مسیر

آتشکده کرکو

فاصله: 56 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 3 دقیقه
مشاهده مسیر

کوه خواجه

فاصله: 57 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 9 دقیقه
مشاهده مسیر

شهر سوخته

فاصله: 67 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 1 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری زابل

زیارتگاه بی بی دوست

زیارتگاه بی بی...

مزار بی بی دوست، زیارتگاهی است که ورود آقایان به آنجا ممنوع است. این زیارتگاه در ده کیلومتری شمال شرق زابل و در مسیر و نقطه اتصال جاده زابل به شهرهیرمند و کانال آبی که از رودخانه هیرمند واقع در شهرستان زهک منشعب می‌شود و از روستای کود و قلعه زاهدان کهنه می‌گذرد, قرار گرفته‌است. زیارتگاه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده کرکو

آتشکده کرکو

آتشکده کرکو، چهارمین آتشکده با اهمیت دوره ساسانی بوده است که در کیلومتر 30 جاده زابل به دوست محمدخان قرارگرفته است . کتاب بن‌دهشت به کرات از آن نام برده شده، آتشکده کرکوی پس از آتشکده آذرگشنسب، آذرفرنبغ و آذربرزین مهر مهمترین آتشکده دوره ساسانی بوده است. دستور ساخت آن توسط «کرتیر» مو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر سوخته

شهر سوخته

شهر سوخته نام بقایای دولت شهری باستانی در ایران است که در ۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه جاده زابل-زاهدان در شرق ایران در استان سیستان و بلوچستان واقع شده‌است. شهر مزبور در روی آبرفت‌های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون و زمانی در ساحل آن رودخانه بنا شده بود. دورهٔ بنای این شهر بزرگ با د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دریاچه هامون

دریاچه هامون

دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است. این دریاچه از سه دریاچه کوچک تشکیل شده‌است که در زمان وفور آب به هم متصل می‌شوند و دریاچه هامون را که تشکیل می‌دهند. وبزرگ‌ترین پهنه آب‌های شیرین سیستان، نقش اساسی در زندگی مردم منطقه داشته، علاوه بر اثرات مثبت ط...

اطلاعات | نقشه | مسیر
رودخانه هیرمند و چاه نیمه

رودخانه هیرمند...

رودخانه هیرمند زابل، تنها شریان حیاتی سیستان است که از طرف کوههای بابا در افغانستان سرچشمه می‌گیرد، و پس از طی مسافتی در حدود 1050 کیلومتر وارد دریاچه هامون می‌شود. که البته در مدت هفت سال خشکسالی هیچ آبی وارد دریاچه هامون نشده و این دریاچه با تمام زیبائی اش به گودالی پر از شن و خاک تبد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه خواجه

کوه خواجه

کوه خواجه (کوه اوشیدا) یا (کوه رستم)، کوه ذوزنقه‌ای شکل در دشت سیستان است این کوه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر زابل قرار دارد و از سنگ‌های بازالت سیاه رنگ تشکیل شده و با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دریا، مثل جزیره‌ای در میان دریاچه هامون قرار گرفته است. این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه رستم سیستان و بلوچستان

قلعه رستم سیست...

قلعه رستم، در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل ( استان سیستان و بلوچستان )،بعد از شهر سوخته خارج از جاده اصلی بنایی وسیع و مربوط به دوران صفوی -سلجوقی اسلامی است. محوطه‌ای که قلعه در آن قرار دارد معروف به محوطه حوضدار است. در این منطقه بقایای یک شهر باستانی با آجرکاری و ساختمان‌های ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر تاریخی دهانه غلامان

شهر تاریخی دها...

شهر دهانه غلامان، نام یک محل باستانی در منطقه سیستان می‌باشد که در فاصله دو کیلومتری از روستای قلعه نو و حدود چهل و چهار کیلومتری از شهر زابل واقع شده است . این شهر در زیر توده‌ای عظیمی از شن‌های روان مدفون شده بود که نخستین بار در سال هزار و سیصد و سی و نه کشف و در طی سال‌های هزا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

تالاب هامون جازموریان

تالاب هامون جازموریان بین استانهای کرمان و سیستان و بلوچستان واقع است. هامون جازموریان ما بین کوه‌های مکران و شاهسواران قرار دارد .
در اصطلاح محلی پوشش گیاهی را «جاز» می‌نامند و انبوهی و کثرت آن را «موریان» می‌گویند. به همین سبب، این ناحیه به «جازموریان» معروف شده است. این دریاچه فصلی، در غرب بلوچستان ... ادامه مطلب
تالاب هامون جازموریان
تالاب هامون جازموریان
تالاب هامون جازموریان
تالاب هامون جازموریان

توتن چیست؟

برای تعریف توتن باید اول از همه با نی ای که از آن ساخته میشود آشنا شد.
توتک:این نی تو خالی بوده وطول ان گاه به 5متر هم میرسید این خصایص باعث گردیده تا از ان برای ساخت توتن استفاده نمایند.این نی قابلیت سالها ذخیره کردن را داشته تا مردم بتوانند در فصولی که نی نمی‌روییده از ان برای ساخت توتن استفاده ... ادامه مطلب
توتن چیست؟
توتن چیست؟
توتن چیست؟

دریاچه هامون

دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است.
نام دریاچه هامون در اوستا کانس اویا، در پهلوی کیانسی و در شاهنامه فردوسی زره آمده‌است. دریاچه هامون با حدود 1800 کیلومترمربع وسعت، بزرگ‎ترین حوضه دریاچه‎ای خاور ایران است که از سه حوضچه اصلی یوزک، صابری و هیرمند تشکیل شده است.
این حوضچه‌ها در فصول کم باران و در زمان بادهای 120 روزه از هم جدا و در زمان‎های پرباران، دریاچه واحدی را تشکیل می‎دهند.
رودها و آبراهه‎های زیادی به این دریاچه و باتلاق‎های اطراف ریخته می‎شود که از میان آنها، رود هیرمند بیشترین آبدهی را دارد. هیرمند در ایران و بخشی از صابری در افغانستان است.
از نگاه ریخت‎شناسی، دریاچه‎ها از سه بخش تشکیل شده ‎است:
دریاچه‎های دائمی، که بیشترین سطح را با ژرفای بیشینه حدود 11 متر دارد. دریاچه‎های فصلی، که بصورت نوار به نسبت باریکی پیرامون دریاچه‎های دائمی قرار دارند. کفه‎های گلی و باتلاق‎ها، که بیشتر در حاشیه خاوری و جنوب خاوری دریاچه‎ها توسعه دارند
در دشت سیستان یک سری فرورفتگی‌ها و چاله‌های طبیعی وجود دارد که در ماه‌های مختلف به دریاچه و باتلاق و نیزار تبدیل می‌شود و به سه قسمت سابوری، پوزک وهامون تقسیم می‌شود.
وسعت کل هامون‌ها در زمان پرآبی ۵۶۶۰ کیلومتر مربع است که از این مقدار ۳۸۲۰ کیلومتر مربع متعلق به ایران است.
از دیدگاه زمین‎شناسی، دریاچه یا مجموعه دریاهای هامون بخشی از بلوک ساختاری هیلمند (هلمند) افغانستان دانسته شده که در خاور گسل شمالی – جنوبی هریرود قرار دارد.
اما داده‎های منطقه‎ای نشان می‎دهد که دشت زابل بخشی از فرونشست داری‎رود افغانستان است که نقاط پست آن مانند دریاچه‎های هامون، پایانه و محل انباشت بخشی از روان‎آب‎های هندوکُش و آبراهه‎های سرچشمه گرفته از خاک ایران است.
دریاچه هامون
دریاچه هامون
دریاچه هامون

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.