توضیحات

ویرایش
کهندژ یا قهندژ به دژهایی می‌گویند که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند که این دژها در پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپه‌های طبیعی یا مصنوعی می‌ساختند. نارین قلعه میبد یا نارنج قلعه یک کهندژ است و مهمترین بنای قدیمی میبد و از بناهای باستانی خشتی بازمانده در ایران است.
پیشینه‌ی دراز نارین قلعه یا نارنج قلعه تا آن جاست که هویتی اسطوره ای یافته است؛ روایتی که در تاریخ جدید یزد در باب قلعه میبد آمده بیان می‌دارد که؛ قلعه در زمان سلیمان پیغمبر و توسط دیوان ساخته شده است و سلیمان دستور داده بود که دیوان، در کوهی که قابل ایجاد قلعه باشد به جهت حفظ خزینه، قلعه بسازند و دال دیو این کار را انجام داد و بدین جهت او را قلعه دالان نیز می‌خواندند و عده ای این نام را ماخوذ از «دال» می‌دانند که نام مرغان بزرگ شکاری از نوع عقاب است.

مطالب تاریخ جدید یزد که در تاریخ یزد و جامع مفیدی هم با تفاوت‌های مختصر دیده می‌شود، حکایت از قدمت قلعه دارد و مشاهده قلعه و مخصوصاً خشت‌های قطور و بزرگ آن خود نیز موید کهنگی آن است. این قلعه از بناهاى مربوط به دوره اشکانی و قبل از اسلام است و در دوران مظفریان تعمیراتى در آن صورت گرفته است.
اگرچه شواهدی نشان می‌دهد که نارین قلعه به روزگار کهن‌تری -هزاره‌ی سوم و چهارم پیش از میلاد- نیز باشندگی داشته ...مشاهده کامل متن است. اهمیت قلعه میبد مربوط به عهد سلاطین آل مظفر است که در عمران و آبادی میبد کوشا بودند و قلعه آنجا پناهگاه محلی آنان بود. اطراف آن خندقی بوده است و نقب‌های زیر آن گاهی تا یک فرسنگ امتداد دارد.در محرم 744 هجری قمری جنگ سرنوشت سازی که باعث پیروزی آل مظفر بر چوپانیان گشته در این محل اتفاق افتاده است.

بقایای کنونی قلعه میبد، با وجود خرابی‌هایی که به مرور ایام بر آن روی آورده دیدنی است و متأسفانه در این سال‌ها به سبب ایجاد خیابان، قسمتی از آن خراب و تسطیح شده‌است. قسمت‌های مختلف قلعه بر سطح تپه‌ای در چهار طبقه قرار دارد و هر طبقه بر طبقه دیگر اشراف دارد. بنای ارگ آن در مرتفع‌ترین نقطه تپه واقع شده‌است و یک طبقه هم در قسمت زیر قرار که اتاقک‌های کنده شده در دل خاک است از نوع بوکن یا بوکنه. اطراف قلعه، خندق عظیمی بوده که بعضی قسمت‌های آن به باغ تبدیل شده‌است.

مساحت این قلعهٔ هفت طبقه، سه هکتار و داراى برج و بارو و دربندهاى متعدد است و بالاى تپه اى مسلط بر شهر میبد قرار دارد. قطر پایین‌ترین حصار قلعه که قسمت بزرگى از آبادى میبد را در بر مى گرفت، پنج متر و در بعضى قسمت‌ها به بیست متر مى رسیده است. بخش اصلی و کهن قلعه در بخش بالایی مجموعه قرار دارد.

تمامی بنا از خشت و گل و به شکل مطبق و تقریباً در پنج مرحله ساخته شده است. قدیمی‌ترین و پایین‌ترین بخش بنا فضاهایی هستند که در دل زمین کنده شده اند و در گویش محلی به آنها بوکن گفته میشود. نارنج قلعه چهار برج گرد بلند دارد و باید دانست که آنچه امروز از آن باقی مانده قسمت مرکزی آن است و نشانه هایی از برج‌ها و باروها در روستای کوچک (کوشک) از آن باقی است. کوشک یا کوچک نزدیک‌ترین روستا به دژ بوده است و بیشتر آن را باغ‌ها و قنات‌ها و آسیاب در بر می‌گرفته است.
نارنج قلعه داراى اتاق هاى متعددى بوده است که در حال حاضر قسمت هایى از این اتاقک هاى کوچک تودرتو، موجود است و بسیارى از آنها نیز به علت قرار گرفتن در طبقات پایین و ریختن راهروها هنوز کشف نشده است.
نارین قلعه بنا بر گواه‌های موجود و روایت‌ها دارای نظام پیچیده‌ی رفت و آمد زیرزمینی بوده است. دهانه‌ی شماری از این راهروها هنوز در جای جای دژ پیداست. مردم میبد هنوز این روایت را باز می‌گویند که از این دژ یک راهرو زیرزمینی تا محل آسیاب سنگ سیاه در باختر آبادی بیده در ۳ کیلومتری باختر شهر میبد وجود داشته است.

مصالح به کار رفته در این مجموعه متراکم نیز، خشت و گل بوده و خشت‌هاى مشاهده شده در آن منتسب به معمارى هخامنشى است. این بنا در اغلب دوره‌ها به صورت ارگ حکومتى بوده و در بعضى از دوره‌ها به عنوان پناهگاه از آن استفاده مى‌شده است.
یکى از پررونق‌ترین دوران عمر این بنا مربوط به دوره آل مظفر است، اما پس از پایان عهد آل مظفر، این بناى سترگ به حال خود رها شد و از گزند طبیعت و بخصوص انسان‌ها در امان نماند به طوری‌که بخش‌هاى زیادى از آن شامل دروازه، خندق و محوطه‌هاى مسکونى در سال ۱۳۴۳ به خاطر احداث خیابان از بین رفت.

نارین‌قلعه میبد در سال 1354 به شماره ۱۰۸۶ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

منابع:
http://yazdfarda.com:8080/news/34322.html
http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%A8%D8%AF
http://mehriran.tv/article_read.php?a=88
http://www.narinnews.ir/
http://www.fardapress.ir/?p=24453
http://naringhaleh.com/
http://www.narinqaleh.com

مسجد جامع میبد

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

برج کبوترخانه میبد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 2 دقیقه
مشاهده مسیر

آب انبار کلار

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 2 دقیقه
مشاهده مسیر

کاروانسرای رباط شاه عباسی میبد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

چاپارخانه میبد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 2 دقیقه
مشاهده مسیر

یخچال میبد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری میبد

نارین قلعه

نارین قلعه

کهندژ یا قهندژ به دژهایی می‌گویند که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند که این دژها در پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپه‌های طبیعی یا مصنوعی می‌ساختند. نارین قلعه میبد یا نارنج قلعه یک کهندژ است و مهمترین بنای قدیمی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج کبوترخانه میبد

برج کبوترخانه ...

یکی از زیباترین کبوترخانه‌ها در میبد ساخته شده و قدمت آن به دوران قاجاریه برمی‌گردد که دارای چهار هزار لانه کبوتر است و با سبک استوانه‌ای و با ارتفاع حدود هشت متر و معماری اصیل یزد ساخته شده است . کبوترخانه‌ها یا کفترخانه‌ها، که بدان‌ها کبوترخان نیز اطلاق می‌شده، ساختمان‌هایی کهن هستن...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آب انبار کلار

آب انبار کلار

آب انبار کلار از جاذبه‌های گردشگری و تاریخی شهرستان میبد است که روبروی رباط میبد و بر سر راه قدیم قرار گرفته است. براساس سنگ نوشت آن مربوط به قرن 11ق است و در سال ۱۰۷۰ هجری ساخته شده‌است و روبه روی در ورودی کاروانسرای چهار ایوانی و دارای سبک صفوی به نام " کاروانسرای رباط شاه عباسی" قرا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کاروانسرای رباط شاه عباسی میبد

کاروانسرای ربا...

در پی سیاست گسترش راه‌ها و امنیت تجارت، شاه عباس اول صفوی اقدام به ساخت کاروان‌سراهایی در کنار جاده‌ها می‌کرد که این کاروانسراها به شاه عباسی شهره شدند. رباط میبد، در واقع یک ایستگاه بزرگ کاروانی در مسیر این معبر شرقی - غربی ایران بوده‌است که از شرق به سوی یزد ـ کرمان و سیستان تا ماور...

اطلاعات | نقشه | مسیر
چاپارخانه میبد

چاپارخانه میبد

چاپارخانه میبد یکی از آثار تاریخی شهر میبد است که قدمت آن به دوره قاجار بر می‌گردد و از مراکز عمده پستی و چاپاری قدیم بوده است که در مسیر راه باستانی ری کرمان و در کنار کاروانسرای میبد احداث شده است. این کاروانسرا واقع در بلوار قاضی میرحسین، در سمت غرب کاروانسرای رباط شاه عباسی قرار دار...

اطلاعات | نقشه | مسیر
یخچال میبد

یخچال میبد

یخچال خشتی میبد، یگانه سازمانده یخچال‌های قدیمی این منطقه است که در داخل شهر میبد و در فاصله 50 کیلومتری شمال یزد، درکنار راه کاروانسرا و در جوار چاپارخانه، آب انبار و رباط اصلی مشهد واقع شده است و مخصوص ساخت و نگهداری یخ بوده و با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه یکی از نشانه‌های تمدن مرد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه مهرجرد

قلعه مهرجرد

قلعه مهرجرد قلعه بزرگیست با 5 برج دیده بانی در اطراف 3 برج در قسمت جنوبی و 2 برج در قسمت شمالی ،این قلعه از نمونه قلعه هایی است که در تمامی آبادیهای منطقه میبد وجود داشته و تنها باقیمانده این قلعه‌ها در منطقه می‌باشد. این قلعه در دوره افشاریه ساخته شده دارای سه طبقه وخندقی بزرگ گرداگر...

اطلاعات
خانه سالار

خانه سالار

شهرستان میبد یکی از شهرهای کهن تاریخی ایران است که دارای ظرفیت‌های گردشگری فروانی است ، وجود خانه‌های اعیانی در محلات مختلف در شهرستان میبد، جلوه‌ای ویژه به جاذبه‌های توریستی و گردشگری میبد بخشیده است. یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شهرستان میبد وجود خانه‌های اعیانی در محلات است که...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

محصولات میبد

سفال و سرامیک یزد

سفال و سرامیک ...

سفالگری از قدیمی‌ترین و شاید نخستین صنعت دست ساخت بشر از خاک بوده که قدمت آن در ایران به 6000 سال قبل از میلاد میرسد. هنر سفالگری در استا ن یزد به ویژه شهر میبد با طرح‌های ویژه از حال و هوای کویر نشات گرفته است. سفال و سرامیک میبد با نقش‌های اصیل «خورشیدخانم» و «مرغ و ماهی» شهرت فراوا...

اطلاعات
زیلو

زیلو

زیلو، دست بافتة زیبا، خاص مناطق حاشیه کویر، فرشی است که تار و پود آن از نخ پنبه است و در اندازه‌های ۴×۳ و ۳×۲ بافته می‌شود. زیلو از نظر کاربری به سه نوع تقسیم شده است که معمولاً تفاوت ظاهری آن در نوع رنگهایی است که انتخاب می‌کنند . زیلوهایی که با رنگ سفید و آبی می‌بافند فقط مورد استفاده...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.