1

توضیحات

ویرایش
یخچال خشتی میبد، یگانه سازمانده یخچال‌های قدیمی این منطقه است که در داخل شهر میبد و در فاصله 50 کیلومتری شمال یزد، درکنار راه کاروانسرا و در جوار چاپارخانه، آب انبار و رباط اصلی مشهد واقع شده است و مخصوص ساخت و نگهداری یخ بوده و با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه یکی از نشانه‌های تمدن مردم این منطقه به شمار می‌رود.
ساختمان عظیم این یخچال خشتی از خشت و گل خام می‌باشد و از چهار قسمت اصلی، حوض یخ بند، دیوارهای سایه انداز، گنبد اصلی و مخزن یخ تشکیل شده است. محوطه یخبند یخچال میبد حوض گلی و کم عمق تقریبا 5/0 متر به مساحت تقریبی 8000 متر مربع است و دیوارهای بلند سایه انداز با ضخامت دو متر وارتفاع 8 متر در سه جهت جنوبی ( با طول 42 متر) شرقی و غربی با طول 20 متر قرار دارند. سطح قاعده دایره ای این گنبد حدود 300 متر مربع است و ارتفاع گنبد تخمیناً 15 متر می‌باشد . پهنای دیوار خشتی گنبد از بالا به پایین به طرز ماهرانه ای کاهش می‌یابد به گونه ای که از 4/2 متر در قاعده به 25 سانتیمتر ( پهنای یک خشت می‌رسد . در یخچال میبد و سازه‌های مشابه، سه مرحله «یخ سازی»، «یخ داری» و «تحویل یخ» در یک محل صورت می‌گرفت.
یخچال گنبدی میبد، نمونه‌ای از سازه‌های سنتی و سازگار با زیست بوم ایران است که در نوع خود بهترین و بزرگترین نمونه از این دست به شمار می‌رود و که از این نوع یخچال‌ها هنوز دو عدد در کرمان، کاشان، زواره، ...مشاهده کامل متن نایین، بم، سیرجان و میبد وجود دارد.
از نکات بسیار مهم در طراحی و کاربری این سازه‌های آبی، همخوانی و هماهنگی آنها با زیست بوم منطقه است که در شمار سازه‌های «سبز» محسوب می‌شدند.
از ویژگی مهم این سازه‌ها، به‌کارگیری درست و مدیریت مناسب منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است؛ با ساخت این یخچال‌ها نه تنها تابستان‌های گرم و سوزان با دشواری‌های کمتری طی می‌شد، بلکه برای دیگر فصل‌های سال و مواقع کم آبی و خشک‌سالی‌های احتمالی نیز ذخایر آب در دسترس بود. کارایی یخچال‌ها در سال دوبار صورت می‌گرفت؛ یکی در میانه زمستان (برای انباشتن یخ در مخزن و پوشاندن سطح یخ با پوشال و کاه) و دیگری در میانه تابستان (بهره‌برداری از یخ‌های انباشتی برای شرب و نیازهای دیگر)
روش تهیه یخ به‌این صورت بود که در طول شب‌‌های سرد چله زمستان، آب نهر یا قنات را از مسیر آبروها به حوض یخ‌بند هدایت می‌کردند تا اینکه یخی ضخیم، فشرده و چند لایه در یخ بند‌ها تشکیل شود. پس از تشکیل یخ، آن‌را شکسته و در پاچال می‌ریختند و در بین تکه‌های یخ، آب می‌پاشیدند تا فشرده شوند و این‌کار باعث می‌شد تا دیرتر ذوب گردند. آبی که از ذوب یخ به‌دست می‌آمد، نیز به حال خود رها نمی‌شد؛ یک راه‌آب باریک در پایین پاچال دیده شده بود تا مقدار آب ناچیزی که از ذوب احتمالی یخ‌ها به‌وجود می‌آمد، به سمت چاه سرازیر گردد.
برای تهویه هوای داخل گنبد، دریچه‌ها و روزنه‌هایی ساخته شده بود تا مانع ذوب یخ در زمان‌‌های گرم سال شده و تهویه مناسب صورت گیرد. تمام این برنامه‌ریزی‌ها برای بهره‌برداری و مصرف یخ در روزهای گرم تابستان بود تا «یخچال دار» یخ‌ها را در درگاه جنوبی یخچال، به مردم تحویل دهد.
یخچال میبد که به شماره 1826 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده از خشت و گل ساخته شده است.
در کنار این معماری شگفت، «نارین قلعه»، «آب انبار کُلار» و «چاپارخانه» قرار دارند که باهم یک مجموعه معماری تاریخی ارزشمند را در شهر میبد یزد تشکیل می‌دهند.

منابع:
http://www.yjc.ir/fa/news/3278347
http://dadaryha.com/blog/578
http://yazd.irib.ir/componen1
http://forum.saramad.ir

آب انبار کلار

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

کاروانسرای رباط شاه عباسی میبد

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

چاپارخانه میبد

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

نارین قلعه

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 2 دقیقه
مشاهده مسیر

برج کبوترخانه میبد

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 3 دقیقه
مشاهده مسیر

موزه فرش اردکان

فاصله: 12 کیلومتر - زمان: 15 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری میبد

نارین قلعه

نارین قلعه

کهندژ یا قهندژ به دژهایی می‌گویند که در آغاز پیدایش شهرها بنا شده اند که این دژها در پیش از اسلام و بیشتر در دوران ماد، هخامنشی و اشکانی ساخته شده و بناهایی تک و پر تراکم بودند که بر فراز تپه‌های طبیعی یا مصنوعی می‌ساختند. نارین قلعه میبد یا نارنج قلعه یک کهندژ است و مهمترین بنای قدیمی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج کبوترخانه میبد

برج کبوترخانه ...

یکی از زیباترین کبوترخانه‌ها در میبد ساخته شده و قدمت آن به دوران قاجاریه برمی‌گردد که دارای چهار هزار لانه کبوتر است و با سبک استوانه‌ای و با ارتفاع حدود هشت متر و معماری اصیل یزد ساخته شده است . کبوترخانه‌ها یا کفترخانه‌ها، که بدان‌ها کبوترخان نیز اطلاق می‌شده، ساختمان‌هایی کهن هستن...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آب انبار کلار

آب انبار کلار

آب انبار کلار از جاذبه‌های گردشگری و تاریخی شهرستان میبد است که روبروی رباط میبد و بر سر راه قدیم قرار گرفته است. براساس سنگ نوشت آن مربوط به قرن 11ق است و در سال ۱۰۷۰ هجری ساخته شده‌است و روبه روی در ورودی کاروانسرای چهار ایوانی و دارای سبک صفوی به نام " کاروانسرای رباط شاه عباسی" قرا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کاروانسرای رباط شاه عباسی میبد

کاروانسرای ربا...

در پی سیاست گسترش راه‌ها و امنیت تجارت، شاه عباس اول صفوی اقدام به ساخت کاروان‌سراهایی در کنار جاده‌ها می‌کرد که این کاروانسراها به شاه عباسی شهره شدند. رباط میبد، در واقع یک ایستگاه بزرگ کاروانی در مسیر این معبر شرقی - غربی ایران بوده‌است که از شرق به سوی یزد ـ کرمان و سیستان تا ماور...

اطلاعات | نقشه | مسیر
چاپارخانه میبد

چاپارخانه میبد

چاپارخانه میبد یکی از آثار تاریخی شهر میبد است که قدمت آن به دوره قاجار بر می‌گردد و از مراکز عمده پستی و چاپاری قدیم بوده است که در مسیر راه باستانی ری کرمان و در کنار کاروانسرای میبد احداث شده است. این کاروانسرا واقع در بلوار قاضی میرحسین، در سمت غرب کاروانسرای رباط شاه عباسی قرار دار...

اطلاعات | نقشه | مسیر
یخچال میبد

یخچال میبد

یخچال خشتی میبد، یگانه سازمانده یخچال‌های قدیمی این منطقه است که در داخل شهر میبد و در فاصله 50 کیلومتری شمال یزد، درکنار راه کاروانسرا و در جوار چاپارخانه، آب انبار و رباط اصلی مشهد واقع شده است و مخصوص ساخت و نگهداری یخ بوده و با توجه به شرایط جغرافیایی منطقه یکی از نشانه‌های تمدن مرد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه مهرجرد

قلعه مهرجرد

قلعه مهرجرد قلعه بزرگیست با 5 برج دیده بانی در اطراف 3 برج در قسمت جنوبی و 2 برج در قسمت شمالی ،این قلعه از نمونه قلعه هایی است که در تمامی آبادیهای منطقه میبد وجود داشته و تنها باقیمانده این قلعه‌ها در منطقه می‌باشد. این قلعه در دوره افشاریه ساخته شده دارای سه طبقه وخندقی بزرگ گرداگر...

اطلاعات
خانه سالار

خانه سالار

شهرستان میبد یکی از شهرهای کهن تاریخی ایران است که دارای ظرفیت‌های گردشگری فروانی است ، وجود خانه‌های اعیانی در محلات مختلف در شهرستان میبد، جلوه‌ای ویژه به جاذبه‌های توریستی و گردشگری میبد بخشیده است. یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری شهرستان میبد وجود خانه‌های اعیانی در محلات است که...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

محصولات میبد

سفال و سرامیک یزد

سفال و سرامیک ...

سفالگری از قدیمی‌ترین و شاید نخستین صنعت دست ساخت بشر از خاک بوده که قدمت آن در ایران به 6000 سال قبل از میلاد میرسد. هنر سفالگری در استا ن یزد به ویژه شهر میبد با طرح‌های ویژه از حال و هوای کویر نشات گرفته است. سفال و سرامیک میبد با نقش‌های اصیل «خورشیدخانم» و «مرغ و ماهی» شهرت فراوا...

اطلاعات
زیلو

زیلو

زیلو، دست بافتة زیبا، خاص مناطق حاشیه کویر، فرشی است که تار و پود آن از نخ پنبه است و در اندازه‌های ۴×۳ و ۳×۲ بافته می‌شود. زیلو از نظر کاربری به سه نوع تقسیم شده است که معمولاً تفاوت ظاهری آن در نوع رنگهایی است که انتخاب می‌کنند . زیلوهایی که با رنگ سفید و آبی می‌بافند فقط مورد استفاده...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.