1

توضیحات

ویرایش
کتیبه تاریخی تنگی ور کتیبه‌ایست،که قدمت تاریخی زیادی در استان کردستان دارد و مربوط به دوره تاریخی عصر آهن است.
طبق آخرین مطالعات انجام شده این کتیبه متعلق سارگن دوم پادشاه آشور است که پس از ستایش خدایان دولت آشور به شرح پیروزی‌های خود می‌پردازد و احتمالا نقش نیم تنه مرد هم متعلق به شخص سارگن دوم می‌باشد.
اولین بار در سال ۱۳۴۷ هجری شمسی توسط هیئت باستان‌شناسی تهرانی به سرپرستی علی اکبر سرفراز، کتیبه تنگی ور مورد بررسی قرار گرفت و پس از گذشت ۲۳سال کتیبه تنگی ور به شماره ۵۱۱۷ به ثبت ملی رسیده است.
علاوه بر اهمیت این کتیبه از لحاظ تاریخی، منطقه استقرار آن از لحاظ طبیعت گردی بسیار مهم است زیرا آبشارهای طبیعی فراوان دره تنگی ور از دیدنی‌ترین نقاط استان است.
آنچه قابل اهمیت است این بود که این کتیبه و نقش برجسته با دو کتیبه دیگر که مربوط به زمان سارگن دوم به نام‌های سنگ استل در قبرس و سنگ استل در نجف آباد است؛ قابل مقایسه و موارد مشترک زیادی دارند.
با گذشت بیش از ۲۷قرن بر اثر ساییدگی، یخبندان و... قسمت‌هایی از کتیبه صدمه دیده اما هنوز هم قابل رویت است. در درون طاق نما و در جهت غربی آن نقش برجسته انسانی که احتمالاً شخص پادشاه است به طول۱۵۰سانتی‌متر و پهنای ۳۰ سانتی‌متر حجاری شده است. کلاه پادشاه تقریبا استوانه‌ای شکل است که نقوش مشخص دارد، پادشاه دارای ریش انبوه و پرپشتی است که می‌تواند ...مشاهده کامل متن یکی از نمادهای ویژه حاکمان آشور باشد؛ موهای این نقش برجسته به صورتی خاص در پشت سر جمع شده که می‌تواند نشان دهنده حالتی باشد که شاه آماده برپایی یک مراسم خاص است.
معنای سنگ نوشته را سه دیدگاه را دنبال می‌کند:
*مدح و ستایش شاه و ارائه خدمات او
*گزارش رخدادهای دوران شاه
*نفرین بر هرکسی که کتیبه را از بین ببرد.
این کتیبه‏ ی قدیمی برای بررسی تاریخ ایران قبل از قدرت‏گیری‏ مادها،اهمیت بسیار دارد.
کتیبه‏ ی تنگی‏ور در پای کوه«شاهو» از کوه‏های معروف کردستان‏ و در ۳۵ کیلومتری غرب شهرستان «کامیاران»در دره‏ای تنگ میان‏ سه روستا قرار دارد: روستای «پالنگان» در شمال غربی کتیبه و درست‏ در طرف دیگر این دره،روستای«تنگی‏ور»در نزدیکی کتیبه و در قسمت جنوبی آن‏که کتیبه به نام این روستا معروف شده است،و روستای«یوزیدر»در قسمت جنوب شرقی کتیبه.
این کتیبه بر سینه‏ ی‏ راست دره‏ای حک شده که آب چشمه ‏های نزدیک به خود و قسمتی از آب کوه شاهو را که از کنار روستای تنگی‏ور به این دره می‏ریزد،و همچنین آب روستای یوزیدر و دشت جنوبی را به روستای پالنگان و با فاصله‏ ی کمی از آن جا به رود سیروان (گاورود) یا دیاله‏ی قدیم، می‏ریزد.
این دره‏ ی باریک،از کنار کتیبه شروع می‏شود و تا روستای پالنگان‏ تقریبا ۱۰ کیلومتر طول دارد.در واقع دژ طبیعی محکمی است که تنها از دو راه ورود،یکی در کنار کتیبه و یکی در جانب شمال غربی در روستای پالنگان،می‏توان به آن وارد شد.هنوز آثار سنگرهای دیده‏بانی‏ در جاهایی باقی مانده است که با وجود صعب العبوری،امکان نفوذی‏ به این دژ بوده‏اند.
درون دره،چشمه‏‌های آب دائمی وجود دارند و با داشتن ذخیره‏ی غذایی،این دژ می‏توانست به مدت طولانی در برابر حمله‏‌ها مقاومت کند.ابتدای ورود شمال غربی،در سمت راست که‏ دارای شیب کمی در پائین دره است،به محله‏ ی یهودی‏‌ها شهرت دارد. بالاتر،چشمه‏‌های دائمی و پرآب دره از کنار این محل شروع می‏شوند و به‏ طرف بالاتر ادامه می‏یابند.
جریان آب از طرف جنوب شرقی،با پشت‏ سر گذاشتن دشت‏ جنوب شرقی و چند تپه‏ی باستانی کوچک در طرف راست به ورودی دره، به این دره‏ی تنگ وارد می‏شود.این آب با فشار زیادی در بهار،به آب‏ چشمه‏‌های درونی دره می‏پیوندد و با حجم فراوان،از طرف شمال غربی‏ با پشت‏ سر گذاشتن روستای پالنگان،رو در جانب دشتی دیگر با شیب‏ نسبتا زیاد،به سیروان می‌‏ریزد و مسیر پرپیچ‏ وخم و طولانی خود را در دره‏‌های تنگ زاگرس به سوی بین النهرین در پیش می‏گیرد.
می‏توان تصور کرد که این کتیبه در گذشته حداقل در مسیر چهارراه‏ قرار گرفته بود:راهی که از جانب شرق و با گذشتن از دشتی‏ وسیع،پس از پشت‏سر گذاشتن کرمانشاه و کامیاران به این کتیبه و به‏ کنار رود سیروان می‏رسید و اکنون جاده‏ی اصلی ارتباطی کامیاران با این منطقه است.
راهی دیگر که در واقع ادامه‏ی همین راه بود و با گذشتن از پلی که هنوز آثار یکی از پایه‏های آن در کنار سیروان معروف‏ به پل‏دختر(کلی کناچه)در فاصله‏ی چند صد متری پائین‏تر از پل‏ جاده‏ی کنونی قرار دارد،به دشت شمالی و از آن جا به مریوان می‏رفت. این پایه‏ی پل از سنگ و ساروج است و بنای محکم پل را نشان‏ می‏دهد.راه دیگر،راه شرقی است که در طول رودخانه‏ی سیروان به‏ سنندج می‏رفت و بالاخره راه غربی که راهی نسبتا صعب العبور بوده و با پشت‏سر نهادن کوه شاهو،به کوهپایه‏های جنوبی این کوه،به‏ منطقه‏ی پاوه و جوانرود منتهی می‏شد.این راه‏ها مناسب‏ترین مسیرهای‏ ارتباطی دژ با مناطق اطرافش بوده‏اند که وجود کتیبه می‏تواند نشاندهنده ‏ی اهمیت این محل در گذشته باشد.
شغل مردم این منطقه کشاورزی دیم و مخصوصا کشت گندم و جوست.در داخل دره و در کنار رود سیروان نیز باغداری محدودی‏ وجود دارد.اما وجود گورستان‏های گوناگون و نام مناطق اطراف این‏ دژ،حتی در دشت‏های مرتفع،نشاندهنده‏ی وجود مردمانی‏ یک‏جانشین و کشاورز در اطراف دیاله در گذشته است؛هرچند مردمان‏ امروزین اطراف دژ،زندگی نیمه کوچ‏ نشینی دارند.
توصیف کتیبه :
کتیبه در ورودی جنوبی بر جانب راست دره و پس از پشت‏ سر نهادن نزدیک به ۲۰۰۰ متر،در ارتفاع حدودا ۵۰ متری دیوار کنده شده‏ است.این حجاری که کتیبه درآن قرار گرفته،به صورت طاقی است‏ تا کتبیه را از ناملایمات طبیعی محافظت کند.کتیبه بر زمینه‏ی نقش‏ برجسته‏ای از سارگن نوشته شده است.
این نقش،سارگن را نشان‏ می‏دهد که کلاهی مدور بر سر دارد.چهره‏ی او به‏صورت نیمرخ نشان‏ داده شده و دارای ریش بلند و مجعد و موهای پرپشت است که از پشت روی گردنش ریخته‏اند.جامه‏ای بلند به تن دارد و نیم تنه‏ای نیز روی آن پوشیده است. سارگن در دست راستش که آن‏را بلند کرده‏ است،ماکت معبدی را دارد که می‏تواند معبد یکی از خدایانی باشد که در کتیبه نام برده است؛این شاید خدای آشور باشد که توجه خدایان‏ به سارگن و کمک به او در پیروزی‏اش را نشان می‏دهد.همه‏ ی سطح‏ حجاری را نوشته‏ ی کتیبه پوشانده و حتی به دلیل کمبود جا،روی‏ کناره‏های طاقنما نیز نوشته شده است.
این نوشته به خط میخی آشوری و شامل ۴۶ سطر است.در پای‏ کتیبه و در کنار سطح دره،جریان تند آب سطح دره را پس از گذشت‏ سالیان دراز پائین‏تر برده است.آثار دو هاون یکی کوچک‏تر و کم‏ عمق‏‌تر و دیگری بزرگ‏تر و عمیق‏تر وجود دارد.با ادامه‏ ی راه در جانب راست و با فاصله‏ی کمی از کتیبه،دیواره‏ ی دره به ارتفاع حدودا ۵ و طول ۲۰ و عمق ۵ متر کنده شده که به احتمال زیاد به همان‏ دوران مربوط است.اکنون ساکنان این محل گله‏های خود را در ساعات‏ گرم تابستان به آن جا می‏برند.
در دوران گذشته نیز می‏توانست چنین‏ کاربردی داشته یا پناهگاه مردم فراری از برابر مهاجمان باشد.اما روبه ‏روی کتیبه در جانب دیگر دره شکافی وجود دارد که مردمان بومی‏ کنونی به آن«زینانه»به معنی زندان کوچک می‏گویند و نشانگر مورد استفاده ‏ی این محل است.
در نزدیکی ورودی شمال غربی سنگری‏ از سنگ درست در مقابل معبری سخت قرار دارد که احتمالا برای ورود به دژ از آن استفاده می‏کرده‏اند.
منبع :http://ilna.ir/news/news.cfm?id
http://www.ostan-kd.ir/Default.aspx?TabId=37
http://www.banehpedia.com/posts/kurd-and-kurdistan/introduction-to-kurdistan

روستای پالنگان

فاصله: 10 کیلومتر - زمان: 13 دقیقه
مشاهده مسیر

روستای دیوزناو

فاصله: 34 کیلومتر - زمان: 44 دقیقه
مشاهده مسیر

روستای اورامانات تخت ( اورامان - هورامان )

فاصله: 92 کیلومتر - زمان: 3 ساعت و 4 دقیقه
مشاهده مسیر

روستای چناره

فاصله: 109 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 36 دقیقه
مشاهده مسیر

مسجد قبای سنندج

فاصله: 109 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 42 دقیقه
مشاهده مسیر

کلیسای سنندج

فاصله: 110 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 43 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری کامیاران

روستای پالنگان

روستای پالنگان

پالنگان یکی از روستاهای دهستان ژاورود از توابع شهرستان کامیاران در استان کردستان است و در 47 کیلومتری شمال غرب این شهر و در دره تنگیور قرار دارد. روستا در دامنه کوه و در 2 طرف دره قرار گرفته و خانه‌های آن با سنگ و عموما به حالت پلکانی ساخته شده و پشت بام منزل پایین حیاط منزل بالا است. ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کتیبه تنگی ور

کتیبه تنگی ور

کتیبه تاریخی تنگی ور کتیبه‌ایست،که قدمت تاریخی زیادی در استان کردستان دارد و مربوط به دوره تاریخی عصر آهن است. طبق آخرین مطالعات انجام شده این کتیبه متعلق سارگن دوم پادشاه آشور است که پس از ستایش خدایان دولت آشور به شرح پیروزی‌های خود می‌پردازد و احتمالا نقش نیم تنه مرد هم متعلق به شخص...

اطلاعات | نقشه | مسیر
سد گاوشان

سد گاوشان

در کیلومتر45 جاده کامیاران به سنندج در نزدیکی روستای گاوشان سدی به نام سد گاوشان قرار دارد. سد مخزنی گاوشان به منظور تامین آب شرب شهرکرمانشاه و همچنین آب مورد نیاز به منظور آبیاری حدود 31000 هکتار از زمینهای دشتهای بیله ور و میان دربند بروی رودخانه گاوه توسط شرکت جهاد توسعه منابع آب ا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.