1 2

توضیحات

ویرایش

آدرس : ضلع جنوب میدان گنجعلیخان و در میانه بازار بزرگ کرمان
حمام گنجعلیخان یا گنجعلی خان یکی از بناهای مجموعه گنجعلیخان است که در شهر کرمان و در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع است. این بنا تلفیقی از هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون، با فضایی مناسب و مورد پسند عامه مردم است.
این حمام به استناد کتیبه سردر آن در سال 1020 هـ .ق. ساخته شده و معمار آن سلطان محمد، معمار یزدی بوده است که با برداشت صحیح از اوضاع اقلیمی، اقتصادی و فرهنگی منطقه چنین بنایی را احداث نموده است وبه خطاطی زیبای هنرمند معروف یعنی "علیرضا عباسی" مزین شده است. سردر حمام نیز دارای تزیینات گچبری و نقاشی است که تزیینات در دو مورد تاریخی انجام گرفته است. بر روی آثار دوره صفویه، شخصی به نام میرزا شکراله در حدود 75 سال پیش و با توجه به الگوهای پیرامون خویش نقاشی کرده است. بخشی از نقاشیهای عهد صفوی آن مرمت شده و کتیبه شعری به خط نستعلیق بر سنگ مرمر حک شده که مصرع آخر آن سال ساخت بنا را با تبدیل به حروف ابجد نشان می‌دهد: «کسی نداده نشان در جهان چنین حمام » (سال ۱۰۲۰ ه.ق)
حمام معروف گنجعلیخان شهرتش عالمگیر است و 26 متر طول 30 متر عرض و حدود 1300 متر مربع زیربنا دارد، که شامل سردر، دالان ورودی، رختکن، هشتی حدفاصل گرمخانه، خزینه، چال حوض، بخش خصوصی و تون می‌باشد.
این حمام هم مثل همه حمامهای معروف دیگر قسمت شاه نشین داشته که مربوط به افراد رده بالای اجتماع بوده و جایگاه رعیت از روحانیون وتجار جدا بوده. در غرفه‌های رختکن حمام فضای مناسبی برای استراحت، کشیدن قلیان و خوردن چای و حتی نماز خواندن وجود داشته است. این حمام اثری بدیع از نقاشی ها، مقرنس کاری ها، کاشیکاری‌ها و گچبرهای زیبا همراه با استفاده از تزیینات سنگی بسیار ظریف است.
فضای داخلی این حمام از قسمت‌های کلی چون سر درورودی، گرمخانه، نظافت خانه، حاکم نشین و رختکن تشکیل شده است به طور مثال رختکن این حمام از قسمت‌های مختلفی شامل شش غرفه جداگانه تشکیل شده است که نور هر کدام از سوراخی که توسط معمار در سقف ایجاد شده تامین می‌شود و جالب اینکه نوع نور پردازی به گونه ای است که فضای تمام حجره‌ها نور مخصوص به خود را دارد. در غرفه‌های بخش رختکن با ایجاد قرینه سازی در ایوان ها، ایوانچه‌ها و ستون‌های سنگی، فضای زیبان و مناسبی به وجود آمده است. و نور آن از روزنه سقف‌ها و انعکاس آن در آب حوض‌ها تأمین می‌شود. سقف رختکن با ارتفاعی نسبتاً بلند بر ستون‌های سنگی استوار است. تزیینات آن کاربندی و یزدی بندی می‌باشد و ازاره آن کاشی خشتی با نقوش اسلیمی دارد.
قسمت دوم این حمام گرمخانه است که در فضایی هشتی مانند و با پیچ و خم‌های جالب خود مانع از دید عموم و همچنین هدر رفت گرمای درون گرمخانه می‌شود نکته جالب درباره گرمخانه این است که در این قسمت دو سنگ تقریبا قرمز رنگ وجود دارد که حکم ساعت را دارند و با گردش آفتاب زمان طلوع و غروب آفتاب را مشخص می‌کنند. دقیق‌ترین موضوع قابل توجه در معماری گرمخانه پیروی وهم شکلی سنگ‌های کف گرمخانه با ساختمان‌سقف است. اگر سقف به شکل‌‌‌‌لوزی است‌، سنگ مقابل کف آن نیز لوزی است. شبکه آب رسانی این حمام از نوع لوله کشی بوده و آب مورد نیاز این حمام از قناتی تأمین می‌شد که مظهر آن در میدان گنجعلی خان بود. آب خزینه نیز با آتش زدن بوته‌های بیابانی دیر سوز که دوام بیشتری داشتند گرم می‌شده است. خروج فاضلاب آن نیز با درنظر گرفتن مسائل بهداشتی و زیست محیطی بوده است
در این حمام مجسمه‌های مومی ملبس به لباس‌های سنتی مردم کرمان، صحنه‌هایی از استحمام به شیوه سنتی را به نمایش گذاشته‌اند. این مجسمه‌ها در سال 1352 در دانشکده هنرهای زیبای تهران، طراحی و به این محل منتقل شدند. در کنار این مجسمه‌ها وسایل مختلف حمام نیز نمایش داده می‌شود و آثاری از حاکم عدل گستر صفوی گنجعلیخان را نیز در خود دارد آثاری چون ظروف چای خوری زیبا و دیگر آثار دستی وقت از این جمله است.
شبکه آبرسانی به خزینه، گرمخانه، سربینه، حوضها، حوضچه‌ها و فواره‌های متعدد آنها، نحوه گرم کردن هوای داخل حمام، چگونگی آب بندی مخازن آب و گرم کردن آب، ارتفاع کم و باریک و طولانی بودن راهروها، هشتی‌های میانی و سردرها، تناسبات فضایی ورودیها و خروجیها، ارتفاع زیاد رختکن، گود بودن حمام، بهره گیری از آب قنات، نگهداشتن حرارت، ضدزلزله بودن و کاهش ارتعاشات لرزشی در اثر قرارگیری در درون زمین، که بدون آنها کارکرد حمام ممکن نمی‌شد، از دیگر ویژگی‌های حمام گنجعلیخان هستند.
حمامی که در زمان حکومت صفویه و در دوران حکومت حاکم عدل گستر کرمان یعنی گنجعلیخان بنا و بعد از او توسط پسرش "علیمردان خان" تکمیل شد و به شکل امروزی درآمد.
این حمام تا 50 سال گذشته از جمله حمامهای دایر شهر کرمان بوده است ولی از مدتها قبل و از حدود سالهای 1347 با آغاز مرمت این بنای تاریخی عملا از حالت حمام به موزه گنجعلیخان تغییر نام داد و امروزه به نام موزه مردم شناسی یکی از پرجاذبه‌ترین نقاط دیدنی شهر و استان کرمان است و همه ساله در فصول مختلف میزبان گردشگران زیادی از سراسر دنیا است.

منابع:
http://en.wikipedia.org/wiki/Ganjali_Khan_Complex
http://ganjinah.mihanblog.com/post/76
http://kerman.isna.ir/Default.aspx?NSID=5&SSLID=46&NID=20769

مجموعه گنجعلیخان ( گنجعلی خان )

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 6 دقیقه
مشاهده مسیر

موزه هنرهای معاصر صنعتی

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

باغ موزه هرندی

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 10 دقیقه
مشاهده مسیر

گنبد جبلیه

فاصله: 4 کیلومتر - زمان: 10 دقیقه
مشاهده مسیر

روستای ده لولو

فاصله: 34 کیلومتر - زمان: 41 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری کرمان

حمام گنجعلی خان

حمام گنجعلی خا...

حمام گنجعلیخان یا گنجعلی خان یکی از بناهای مجموعه گنجعلیخان است که در شهر کرمان و در ضلع جنوب میدان و در میانه بازار بزرگ کرمان واقع است. این بنا تلفیقی از هنر معماری و کاربرد مصالح گوناگون، با فضایی مناسب و مورد پسند عامه مردم است. این حمام به استناد کتیبه سردر آن در سال 1020 هـ .ق. س...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آرامگاه شاه نعمت الله ولی

آرامگاه شاه نع...

شاه نعمت‌الله ولی (نام کامل: سیدنورالدین‌شاه‌نعمت‌الله ولی ماهانی کرمانی) (۷۳۰، ۷۳۱ ــ ۸۳۲، ۸۳۴) ، شاعر عارف ایرانی بود. وی از عرفای قرن هشتم و نهم هجری است که طریقتی جدید در تصوف را ایجاد کرد و پیروان سایر طریقت‌ها را نیز تحت تأثیر خود قرار داد. آرامگاه یا آستانهٔ شاه نعمت الله ولی در...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مجموعه گنجعلیخان ( گنجعلی خان )

مجموعه گنجعلیخ...

گنجعلیخان سردار سلحشور دربار صفویه و از حکام مشهور زمان شاه عباس است از سال 1005 تا 1034 هجری قمری بر کرمان فرمان روایی کرد و در زمان فرمانروایی بر کرمان آثار و ابنیه زیادی بنا کرد و در عمران آبادی این منطقه کوششهای فراوانی نموده است. او مردی لایق و حاکمی دلیر و مدیر بود.اقدامات عمرانی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه والی میرحسینی

خانه والی میرح...

خانه والی میرحسینی در خیابان ۱۷شهریور شهرِ راین و در بخش میانی کوچة خان‌ها، خانه زیبای دیگری متعلق به یکی دیگر از بزرگان این شهر قرار دارد به نام خانة والی که بخشی از آن متعلق به دورة زندیه و بخش دیگر آن متعلق به دورة پهلوی است. طرح این خانه به صورت "خانه باغ" یا گودال باغچه‌ای در مقابل...

اطلاعات
مدرسه و کاروانسرای گنجعلی خان ( گنجعلیخان )

مدرسه و کاروان...

مدرسه و کاروانسرای گنجعلیخان در مجموعه گنجعلی خان و ضلع شرقی میدان واقع شده است. ابعاد مدرسه 23×31/5 متر و جمعاً 724 مترمربع مساحت دارد. این بنا تا زمان آقا محمد خان قاجار مدرسه ای پر رونق بوده و پس از ویران شدن به دستور وی ، تعطیل شده و در اواسط قرن سیزدهم به عنوان کاروانسرا مورد استف...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ موزه هرندی

باغ موزه هرندی

مجموعه‌ی باغ موزه هرندی کرمان واقع در ابتدای خیابان فردوسی یکی از ساختمان‌های عهد قاجار این شهر است که در آن دو موزه «باستان‌شناسی» و «سازهای سنتی» قرار دارد. مجموعه باغ هرندی که در زمان احداث آن خارج از شهر کرمان قرار داشت‌، کلیه ویژگیهای یک باغ-امارت ایرانی را دارا بوده است. این باغ د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ شاهزاده ماهان

باغ شاهزاده ما...

باغ شاهزاده یا باغ شازده یکی از زیباترین باغ‌های تاریخی ایران محسوب می‌شود. این باغ در حدود ۴ کیلومتری شهر ماهان و حوالی شهر کرمان و در دامنه کوه‌های تیگران واقع شده و مربوط به اواخر دوره قاجاریه می‌باشد. ارتفاع این منطقه از سطح دریای آزاد 2020 متر است. این باغ مساحتی قریب به ۵/۵ هکتار ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه هزار

کوه هزار

کوه هزار کوهی است در استان کرمان در بخش راین در جنوب این شهرستان قرار دارد و بلند‌ترین قله این استان میباشد ارتفاع ان با اندازه گیری دقیق به وسیله دستگاه‌های جی پی اس ۴۵۰۱ متر براورد شده است. کوه هزار به دلیل داشتن هزار نوع گیاه گوناگون ، هزار نامیده شده است و چهارمین کوه بزرگ ایران و ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم کرمان

لباس محلی کرمانی

لباس محلی کرما...

پوشاک در بین مردم کرمان به سه دسته کلی تقسیم میشود ۱- محلی ۲- بلوچی ۳ – زرتشتی پوشاک محلی زنانه سرپوشها: چارقد: پارچه ایست چهارگوش که آن را به صورت سه گوش تا کردهو بوسیله سنجاق قفلی زیر گلو محکم می‌شود. افراد غنی به سنجاق قفلی گویهایطلایی یا سنجاق طلا آویزان می‌کردند. پیچه: پیچه ن...

اطلاعات
روغن جوشی

روغن جوشی

نان روغن جوشی که در کرمان 5 شنبه‌ها ودر مراسم عزاداری بیشتر پخته وخیرات میشود .البته تقریبا شبیه این نون در یزد به اسم سوروک ومشهد به اسم روغن جوشی پخته میشود این نان خوشمزه بی مناسبت نیز تهیه میشود جهت عصرونه یا صبحانه به همراه پنیروسبزی یا ماست وخیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. آرد:...

اطلاعات
حلیم بادمجان

حلیم بادمجان

حلیم بادمجان یکی از معروف‌ترین و مهم‌ترین غذای کرمانی‌ها می‌باشد. برای تهیه این غذای اصیل ایرانی به مواد زیر نیاز داریم: گوشت چربی‌دار می‌خواهیم به مقدار ۲۵۰ گرم. نیم‌کیلو بادمجان عدس و برنج، از هر کدام یک‌دوم پیمانه پیاز، یک عدد نعناع‌داغ برای تزبین روغن سرخ‌کردنی و نمک و فلفل و ...

اطلاعات
قاتق گوشت

قاتق گوشت

قاتق گوشت یکی از غذاهای خوشمزه و فراموش شده سفره کرمانی میباشد. قاتق‌ها یکی از انواع مجموعه غذاهای کرمانی هستند که در عین مقوی بودن، تهیه آن بسیار آسان است، قاتق یا قاتغ کلمه ای ترکی به معنای «ماست» است، در جنوب ایران به هر نوع غذای پختنی که به سادگی و آسانی فرام شود و بشود در آن ترید ...

اطلاعات
کلمبه

کلمبه

کلمبه یکی از معروفترین شیرینی‌های سنتی استان کرمان است. مواد لازم برای خمیر کلمبه روغن جامد 250 گرم آرد 500 گرم بیکینگ پودر یک قاشق چایخوری ماست 180 گرم زرده تخم‌مرغ دو عدد زعفران دم کرده 1/3 قاشق چایخوری مواد لازم برای مواد میانی کلمپه خرما 150 گرم گردوی خرد شده 50 گرم پودر...

اطلاعات
زیره پلوی کرمانی

زیره پلوی کرما...

زیره از جمله معروف‌ترین سوغاتیها و محصولات کرمان میباشد، از این رو در مصرف روزانه مردم کرمان نیز بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد، زیره پلوی کرمان یکی از غذاهای اصیل و خوشمزه کرمان می‌باشد. مواد لازم برای دستور تهیه و پخت زیره پلوی کرمانی: برنج ۴ پیمانه گوشت چرخ کرده یا گوشت مرغ ۴۰۰ گ...

اطلاعات
ترانه‌های قالی بافی

ترانه‌های قالی...

در فرهنگ کهن کرمان نقشه خوانی جایگاهی عمیق در پیکر این مرزو بوم دارد.این ترانه‌ها ، همان نقشه خوانی قالی است که به صورت موزون و هماهنگ بیان می‌شود . و رنگها و تعداد نخهای بکار رفته را می‌گویند: هشکی جا خو ، ای پیش رف ، سه تا به تا اومد ، ای جا هشکی جا خو ، ای شش هشکی سنجدی ، وشکی جا خو...

اطلاعات
کلوت‌های شهداد

کلوت‌های شهداد

در شهداد جاذبه‌های طبیعی فراوانی وجود دارد که میزبان علاقمندان زیادی است, از مهمترین جاذبه‌ها می‌توان به کلوت‌های زیبای شهداد اشاره کرد که جذاب‌ترین پدیده کویر به شمار می‌روند. در غرب بیابان لوت در فاصله 25 کیلومتری شهرستان شهداد منطقه منحصر بفردی وجود دارد که اصطلاحا بدان کلوت (ریشه ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات کرمان

خرما

خرما

خرما میوه بهشتی است که کمک به جلوگیری از سرطان سیستم گوارش، اشتها آور، بهبود دهنده عملکرد دستگاه گوارش، کمک به حفظ سلامت دستگاه عصبی، موثر در پیشگیری و درمان بیماری‌های همچون فقر آهن، کم خونی و چربی خون بالا می‌کند. یکی از مهم‌ترین محصولات کشاورزی استان کرمان با توجه به آب و هوا و اقلی...

اطلاعات
پسته

پسته

کرمان، رتبه اول سطح زیر کشت پسته در ایران را داراست. پسته درخت دوپایه ای است که ارتفاع آن به حدود پنج متر می‌رسد و بحالت خودرو در ایران و افغانستان می‌روید. پسته طبیعتی گرم و خشک دارد و حاوی مقدار زیادی پروتئین گیاهی، مواد نشاسته‌ای غنی و مواد معدنی‌ای نظیر پتاسیم و منیزیم است که بسی...

اطلاعات
زیره

زیره

زیره یکی از بهترین سوغات کرمان است و در طب قدیم به آن «کمون» نیز گفته می‌شد. زادگاه اولیه آن کرمان است که نوع سیاه آن در آنجا پرورش پیدا کرده است. بیشتر در سواحل رودخانه‌ها می‌روید و زراعت آن به آب زیادی احتیاج ندارد. دارای رنگ‌های مختلفی از جمله سیاه، سفید، سبز، صورتی، زرد، قهوه‌ای و خ...

اطلاعات
فرش کرمان

فرش کرمان

قالی کرمان از قدیم به دلیل درآمیزی رنگ و طرح و همچنین سبک بافی زیباترین و نفیس‌ترین قالی ایران و دنیا به شمار می‌رود. کرمان استانی واقع در مناطق مرکزی و خشک ایران هر چند سلسله کوههای نسبتاً بلند در سمت شمال غربی خود دارد ولی هیچ رودخانه پر آبی در آن جاری نیست همین کمبود آب و مناطق لم ی...

اطلاعات
پته دوزی

پته دوزی

پته دوزی نوعی از رودوزی‌های کرمان است. پارچه زمینه پته پارچه‌ای ضخیم و پشمی است که عریض نامیده می‌شود. هنرمندان پته دوز که اکثراً نیز از زنان و دختران خانه دار هستند باکمک سوزن نقوشی ذهنی را که ملهم از پندارها و بینشهای شخصی شان است، به وسیلهٔ بخیه‌های نخی رنگین بر زمینه ی‌پارچهٔ پشمی ض...

اطلاعات
حنا

حنا

حنا گیاهی درختچه‌ای و با ارتفاع تا 7 متری می‌باشد. برگ‌های این درختچه، ساده، بیضی، نوک تیز و به طول تا 3 و به عرض تا 1 سانتی متر هستند. این برگ‌ها به طور متقابل بر روی ساقه قرار می‌گیرند. گل‌های حنا سفید یا مایل به گلی کوچک و به صورت مجتمع خوشه مانند، با ظاهری زیبا بر روی ساقه قرار دار...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.