توضیحات

ویرایش
کاروانسرای شوریاب در 27 کیلومتری جنوب غرب شهرستان در حاشیه جاده جدید «نیشابور سبزوار» قرار گرفته است.
کاروانسرای شوریاب طبق دستور حاج میرزا رضای موتمن‌السلطنه (مستشارالملک) احداث شد که ایوان‌های پیرامون حیاط در 2 طبقه ساخته شده و حجره‌های مختلف دارد.
ابعاد و اندازه‌ی آجرها و ملات به کار رفته در بنا، پلان، تزئینات آجری و شیوه‌ی آجرکاری، و همچنین دست‌نوشته‌های درون شاه‌نشین‌ها که به دست وزیران و بزرگان نوشته شده،نشان می‌دهند که تاریخ بنای کاروانسرا به دروه‌ی قاجاریه می‌رسد. این کاروانسرای بزرگ و زیبا در دوره قاجار احداث شده و جزو زیباترین کاروانسراهای دوره قاجاریه محسوب می‌شود.
از این کاروانسرا برای اسکان و اتراق موقت کاروانیان استفاده می‌شده که پس از مدتی متروک گردیده و سپس به انبار علوفه و آغل گوسفندان، مغازه، آسیاب و ... تغییر کاربری یافته است.
این بنا دارای یک پلان هشت و نیم هشت مستطیل شکل است و عناصر اصلی این بنا شامل چهار ایوان ، چهار اصطبل ، حیاط مرکزی و عناصر فرعی شامل شاه نشین طاقچه‌ها و طبقات بالا ، بخاری دیواری است.
این کاروانسرا از جمله کاروانسراهای واقع شده در دشت با حیاط مرکزی است که به شیوه چهار ایوانی ساخته شده و ایوان‌های پیرامون حیاط دو طبقه اند و دارای شاه نشین است.
پهلوی هر ایوان 2 غرفه و در هر یک از طرفین ایوان‌های شرقی و غربی 6 حجره ساخته شده است. در ...مشاهده کامل متن طرفین ایوان 4 حجره بزرگ واقع شده و از بین آنها به بالاخانه‌ها و غرفه‌های بالای ایوان می‌روند.
عنصر شاخص بیرونی بنای کاروانسرا، ایوان ورودی آن است که برجسته (بیرون آمده) از بناست. طاقنماها (غرفه‌هایی) در دو طرف ورودی قرار دارند.
ایوان ورودی بنا دارای دو مناره و غرفه‌هایی است که به گونه‌ای زاویه‌دار از بنا و با پلانی چندضلعی به پیش رفته‌اند. ایوان ورودی دوطبقه و و دارای هشتی نسبتاً وسیع است. در سمت غربی و شرقی بنا، اتاق‌هایی برای نگهبانی، و در شمال هشتی، در طبقه‌ی همکف، یک ورودی به داخل محوطه و در بالای آن یک رواق قرار گرفته است
پلان ایوان‌های شرقی و غربی متحدالشکل و به صورت تیپ، اما در نما دارای تفاوت اندکی است. این دو ایوان در دو طبقه‌ی همکف و اول ساخته شده و دارای شاه‌نشین است. ایوان نسبت به دیوارهای حیاط فرورفته است و یک گودی نسبتاً عمیق در این ضلع‌ها به وجود آورده است
ارتفاع ایوان، از دیوارهای اطراف، بلندتر است و نوعی تاکید و ارزش را برای ایوان، نشان می‌دهد. دوپایه‌ی قطور و بلند (یا هم‌ارتفاع ایوان) در دو طرف ایوان قرار گرفته‌اند که با دیوارهای حیاط، همسنگ، و لبه‌ی پایه‌ها در سمت درون ایوان به صورت مدور و قوس‌دار ساخته شده است
برخلاف ایوان‌های شرقی و غربی , ایوان شمالی هم‌‎‌سطح بدنه‌ی حیاط است و روبه روی ورودی کاروانسرا قرار دارد. این ایوان، مانند دیگر ایوان‌ها، در دوطبقه‌ی همکف و اول، با شاه‌نشین و اتاق‌های مجاورش می‌باشد. ایوان شمالی، در طبقه‌ی همکف، پس از یک حجره‌ی نسبتاً بزرگ، به واسطه‌ی یک اتاق –که ادامه‌ی حجره نیز می‌باشد- امتداد اصطبل‌های مجاورش را از هم گسیخته است. طبقه‌ی دوم ایوان شمالی، روی به جنوب و داخل محوطه دارد.
در بخش شمالی این بنا قسمتی که به شاه نشین موسوم است در فاصله‌ی بین آجرهای روی هم چیده شده‌ی دیوار ( بندکشی ) یادگارهایی وجود دارد که ممکن است علاوه بر ارزش تاریخی و مردم شناسی ارزش هنری نیز داشته باشند .
روی سر در ورودی کاروانسرا کتیبه‌های سنگی حجاری شده زیبایی قرار دارد که مربوط به دوره قاجاریه است. متأسفانه تعدادی از کتیبه‌های سنگی در سال‌های اخیر به سرقت رفته است بقیه نیز به موزه شهر نیشابور منتقل شده است .
پیرامون حیاط، 20 حجره و در بخش پیشین هر حجره، یک ایوانچه ساخته شده، کفت ایوانچه‌ها و اتاق‌ها (حجره‌ها) از سطح حیاط مرکزی، حدود 60 سانتی‌متر، بالاتر است. فاصله‌ی شمالی-جنوبی این حیاط 43 متر و طول شرقی-غربی آن، 34 متر است.
ورودی اصطبل‌های کاروانسرا، در چهارگوشه‌ی بنا (شمال شرقی، شمال غربی، جنوب شرقی، جنوب غربی)، قرار گرفته‌اند و فرم کلی آن‌ها به شکل L است.
درون اصطبل، بارانداز مرکزی دارد و روی ضلع‌های آن، طاقنماهایی قرار دارند که هر کدام دارای طاقچه‌ای به ارتفاع 60 سانتی‌متر از کف طاقنما و بر روی اسپر ایوانچه نیز بخاری دیواری ساخته شده است.
طاقنماها دارای قوس جناغی‌اند و به شیوه‌ی رومی اجرا شده‌اند. اصطبل در پشت حجره‌ها، در محل ایوان‌ها قطع شده و ایوان به دورن اصطبل کشیده شده است. همه‌ی تزئینات بنای کاروانسرای شوریاب، آجری است و می‌توان آن‌ها را در دسته‌های زیر بازشناسی نمود:
تزئینات آجری لچکی قوس، ایوانچه‌های دورتادور حیاط مرکزی.
نماکاریآجری روی لچکی‌های قوس‌های ایوان‌ها.
تزئینات آجری روی طاقنماها و صفه‌های درون شاه‌نشین‌های چهار ایوان.
دو مناره ارجی سردر ورودی و تزئینات آجری روی آن‌ها.
نماکاری آجری روی طاقنماها و سقف گنبدی هشتی.
کتیبه‌ی سنگی حجاری شده روی سردر ورودی کاروانسرا.
آجرکاری لچکی قوس‌های سردر ورودی کاروانسرا.
فرم کلی معماری و تکنولوژی بنا.
این اثر در تاریخ ۸ مرداد ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۵۹۰۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
منبع:
http://fa.wikipedia.org
http://shaadyaakh.mihanblog.com/post/62
http://www.taghankuh.blogfa.com/post-21.aspx
http://parthava.blogfa.com/post-258.aspx
http://silkroad.blogfa.com
http://www.farsnews.com/printable.php?nn=13930106000413
http://shooryabi54.blogfa.com/post/29

کاروانسرای شاه عباسی نیشابور

فاصله: 49 کیلومتر - زمان: 56 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه کمال الملک

فاصله: 53 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 2 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه عطار نیشابوری

فاصله: 60 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 0 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه ملا هادی سبزواری

فاصله: 97 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 26 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه اسرار

فاصله: 97 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 26 دقیقه
مشاهده مسیر

مصلی تاریخی سبزوار

فاصله: 98 کیلومتر - زمان: 1 ساعت و 28 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری نیشابور

روستای بوژان

روستای بوژان

بوژان نیشابور با ارتفاع ۱۶۰۰ متر، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان نیشابور در استان خراسان رضوی و در 120 کیلومتری شهر مشهد و 13 کیلومتری شمال شرقی نیشابور قرار گرفته است که از شهر نیشابور جاده ای آسفالته جهت ورود به این روستا وجود دارد. در مورد وجه تسمیه بوژان چند نظریه وجود دارتد. ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده آذربرزین مهر

آتشکده آذربرزی...

آتشکده آذربرزین‌مهر چهارطاقی دیو یا خانه دیو یکی از سه آتشکده بزرگ دوره ساسانیان و آتشکده دهقانان است این آتشکده در شهر نیشابور خراسان در ارتفاع ۲۰۶۱ متری از سطح دریا و در کوهستان ریوند بین شاهرود، سبزوار و در حوالی روستای فشتنق قرار دارد. آذَر بُرزین مِهر (āzar borzin- mehr) در کنار ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دهکده چوبین نیشابور

دهکده چوبین نی...

دهکده چوبین در یکی از روستاهای نیشابور به نام محمدآباد آقازاده در استان خراسان رضوی ساخته شده است. این دهکدهٔ چوبی بی نظیر در ایران به وسیله مهندس حمید مجتهدی (متولد ١٣١٩ و متوفی در پاییز ١٣٩٢ ) از نوادگان محمد کاظم خراسانی ساخته شده و یکی از دیدنی‌ها و تفرجگاه‌های نیشابور می‌باشد. آ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد چوبی

مسجد چوبی

مسجد چوبی مسجدی در حومه شهر نیشابور است و کاملاً با چوب ساخته شده است.این مسجد در دهکده چوبین نیشابور قرار دارد و بخشی از مجموعه‌ی آثار این دهکده به حساب می‌آید.دهکدهٔ چوبی به وسیله مهندس حمید مجتهدی(متولد ١٣١٩ و متوفی در پاییز ١٣٩٢ ) از نوادگان محمد کاظم خراسانی ساخته شده و یکی از دیدن...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آرامگاه کمال الملک

آرامگاه کمال ا...

آرامگاه کمال‌الملک محل مدفن کمال‌الملک است که در شهر نیشابور واقع شده است. این آرامگاه در نزدیکی آرامگاه عطار نیشابوری در محله شادیاخ در نیشابور (شهر کهن) و موقعیت کنونی در خیابان عرفان (نیشابور) است. محمد غفاری معروف به کمال‌المُلک نقاش ایرانی (حدود ۱۲۲۷ تا ۱۳۱۹ ش) یکی از مشهورترین ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دیزباد

دیزباد

دیزباد روستایی در شهرستان نیشابور در بخش زبرخان است. روستای دیزباد که بر روی دامنه، به صورت شرقی-غربی استقرار یافته از نوع پلکانی بوده و در دامنه‌های جنوبی رشته کوههای بینالود واقع شده است. اکثر مردم دیزباد مشغول باغداری به شکل نوین هستند.نگاه باغداران دیزبادی به منابع تولید نگاهی نسبت...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کاروانسرای شوریاب

کاروانسرای شور...

کاروانسرای شوریاب در 27 کیلومتری جنوب غرب شهرستان در حاشیه جاده جدید «نیشابور سبزوار» قرار گرفته است. کاروانسرای شوریاب طبق دستور حاج میرزا رضای موتمن‌السلطنه (مستشارالملک) احداث شد که ایوان‌های پیرامون حیاط در 2 طبقه ساخته شده و حجره‌های مختلف دارد. ابعاد و اندازه‌ی آجرها و ملات به ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
منطقه ییلاقی درخت جوز

منطقه ییلاقی د...

منطقه ییلاقی درخت جوز در 55 کیلومتری شمال غربی شهرنیشابور واقع شده و از روستاهای قدیمی نیشابور می‌باشد . این روستا یکی از مناطق بکر استان در زمینه گردشگری می‌باشد که هر ساله در فصول گرم پذیرای خیل عظیمی از دوستاران طبیعت می‌باشد. این روستا یکی از روستاهای نادر شهرستان در امر تحصیل است...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

محصولات نیشابور

ریواس

ریواس

یکی از رهاوردهای کوهستان دامنه‌های جنوبی بینالود و سوغات نیشابور، ریواس یا ریباس است که گیاهی است از تیره ترشک‌ها ( هفت بندها ) و دارای ساقه‌های هوایی و برگ‌های آن محتوی مواد ذخیره ای و اسیدی است و به همین جهت مورد استفاده‌ی خوراکی قرار می‌گیرد. این گیاه پایا و دارای ساقه‌ی خزنده‌ی زیرز...

اطلاعات
فیروزه نیشابور

فیروزه نیشابور

فیروزه، یک سنگ قیمتی، متخلخل و نیمه شفاف (کانی هیدروفسفات مس و آلومینیوم) می‌باشد که معمولا به صورت یک سنگ صیقلی بریده می‌شود. این کانی به‌دست فیروزه‌تراشان شکل داده می‌شود و به عنوان نگین برای انگشتر، گردنبند، گوشواره و دیگر جواهرات به کار می‌رود که به رنگهاى آبى فیروزه اى، آبى متمایل ...

اطلاعات
قالی نیشابور

قالی نیشابور

مهمترین صنایع دستی رایج در شهرستان نیشابور صنایع قالی بافی و گلیم بافی است. صنعت قالی بافی در بیش از 470 روستا و صنعت گلیم بافی در 27 روستای این شهرستان عمدتاً به صورت کار اصلی و یا به صورت فعالیت جنبی و مکمل در کنار سایر فعالیت‌های اقتصادی رایج انجام می‌گیرد. آمادگی و توانمندی نیشابور...

اطلاعات
رباعیات خیام

رباعیات خیام

شاید به جرات بتوان گفت بهترین و فرهنگی‌ترین سوغات نیشابور رباعیات زیبای خیام است. اما خیام که بود ؟ عُمَر خَیّام نیشابوری (نام کامل: غیاث‌الدین ابوالفتح عُمَر بن ابراهیم خَیام نیشابوری) (زادهٔ ۲۸ اردیبهشت ۴۲۷ خورشیدی در نیشابور - درگذشته ۱۲ آذر ۵۱۰ خورشیدی در نیشابور) که خیامی و خیام ن...

اطلاعات
سفال نیشابور

سفال نیشابور

نیشابور در دوران طلایی اسلام یکی از مراکز بزرگ صنعت سفالگری، کوزه گری و صنایع وابسته به شمار می‌رفته‌است. بسیاری از پژوهشگران، بر این باورند که هنر برجای مانده در سفالینه‌های نیشابور، در ادامهٔ روند هنر دوره ساسانی بر روی فلز است که بررسی در مهارت ساخت و به کار بردن تزیینات و عبارات مخت...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.