1 1

توضیحات

ویرایش
مسجد گوهرشاد، در جنوب حرم علی بن موسی (رضا) در شهر مشهد ساخته شده‌است.این بنای تاریخی در جنوب حرم مطهر رضوی قرار دارد و به رواق‌‌های دارالسیاده و دار الحفاظ متصل است.
این مسجد در سال ۸۲۱ ه. ق به دستور گوهرشادآغا همسر شاهرخ از پادشاهان تیموری بنا شده‌است. به دلیل ظرافت و زیبایی کاشی‌کاری و خط و اسلوب معماری مسجد گوهرشاد، این مسجد از نفیس‌ترین شاهکارهای معماری ایرانی در دوره تیموری به شمار می‌رود.
اسم گوهرشاد در دو محل با کاشی معرق نگاشته شده‌است: یکی در قسمت بالای در نقره‌ای که به دارالسیاده می‌رود و دیگری بر کتیبه ایوان مقصوره که به خط زیبای شاهزاده بایسنقر می‌باشد. در قسمت وسط نیز کتیبه‌ای به نام محمد رضا امامی وجود دارد.
مسجد جامع گوهرشاد، دارای چهار ایوان با سر درهای مرتفع می‌باشد که به قرینه در وسط چهار ضلع مجموعه مسجد بنا گردیده، بزرگ‌ترین آنها ایوان مقصوره نام دارد که در ضلع جنوبی (قبله) صحن واقع است.
و دارای 35 متر طول با عرضهای مختلف 13 تا 15 متر و ارتفاع سردر ایوان 27 متر و تا گنبد 40 متر و قطر پایه‌ها در دو طرف 6 متر و ارتفاع مناره‌ها 41 متر و ارتفاع تا عرقچین 29 متر و محیط گنبد از بیرون 85/61 متر می‌باشد. ایوان جنوبی، ایوان مقصوره نام دارد و ایوان شمالی، معروف به ایوان دار السیاده است. ایوان شرقی، ایوان اعتکاف نامیده می‌شود و ایوان غربی، ایوان شیخ بهاء الدین نامگذاری ...مشاهده کامل متن شده است.
نام بانو گوهرشاد، بانی مسجد، در ایوان شمالی مسجد (ایوان دارالسیاده) بر کاشی معرق به رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است. این ایوان با معرق‌کاری زیبایی تزیین شده و بر سر در ورودی آن به رواق دارالسیاده، پنجره‌ای نقره از آثار عهد قاجاریه نصب شده است. دو ایوان شرقی و غربی مسجد گوهرشاد، با معرق‌کاری ممتاز و کتیبه‌‌هایی به خط ثلث، مسجد را به رواق امام خمینی (قدس سره) و بست شیخ بهاء الدین مرتبط می‌کند.
شیوه معماری این مسجد به سبک معماری مساجد چهار ایوانی ایران است و در طی سال‌ها گنبد آن چهار بار مورد مرمت قرار گرفته‌است.
بخشهای مختلف مسجد گوهرشاد مشهد به ضرورت، بارها مورد مرمت قرار گرفته است. در عهد صفویه که مسجد از حمله ازبکان سخت آسیب دیده بود، در دوران شاه عباس صفوی تعمیر شد و در 1083ق که در پی زلزله خراسان بر بخشهایی از بنای مسجد شکستهایی وارد آمده بود نیز اقدامات مرمتی صورت گرفت و خرابیهای ناشی از تهاجم افغانها و شورش ملک محمود سیستانی نیز در عهد افشاریه و قاجاریه برطرف گردید.
گنبد ایوان مقصوره که به واسطه وسعت دهانه در زلزله‌های شدید و با گذشت زمان آسیب دیده و چندین بار مرمت شده بود، در سال 1339ش به منظور مرمت اساسی تخریب گردید و ساخت آن مجددا توسط معماران ایرانی وزیر نظر مهندس عباس آفرنده و با رعایت همان ویژگیهای گذشته و حفظ مشخصات اصلی آغاز شده، در سال 1341ش خاتمه یافت و هم زمان سنگهای ازاره داخل ایوان مقصوره تعویض شد و کف ایوان با سنگهای مرمر مفروش گردید و در سال 1345ش دور ساقه گنبد با کاشی معرق کتیبه ای مزین گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز مرمتهایی در بخشهای گوناگون مسجد جامع گوهرشاد مشهد صورت گرفته است و با مجموعه ای از آب نما و آب خوری در وسط صحن زینت یافته که بر زیبایی و شکوه مسجد بیش از پیش افزوده است
سبک معماری این بنا به شیوه آذری و نام معمار آن استاد قوام‌الدین شیرازی ذکر گردیده‌است.بی‌تردید مهم‌ترین اثر باقی‌مانده از دورة تیموری در ایران، مسجد گوهرشاد در مشهد است که در جوار آرامگاه امام رضا (ع) واقع گردیده و ساختمان آن -بر اساس متن کتیبهٔ ثلث اصلی ایوان جنوبی- در سال ۸۲۱ هجری قمری به همّت گوهرشاد -زوجهٔ شاهرخ تیموری- به اتمام رسیده‌است. با این حال، هیأت اصلی بخش عمدة ساختمانی آن نسبتاً محفوظ مانده‌است.
بنای مسجد گوهرشاد -که به خاطر نام بانی آن به این نام خوانده می‌شود- تقریباً ۱۲ سال به‌طول انجامیده و معمار اصلی بنا به احتمال قوی "استاد قوام‌الدّین شیرازی" یکی از پرکارترین و چیره دست‌ترین معماران دورة تیموری بوده‌است مسجد به شکل چهار ایوانی ساخته شده و در طرفین ایوان اصلی آن دو منارهٔ کاشی‌کاری جای گرفته‌است که از لحاظ زیبایی و دقّت در کاشی‌کاری دارای اهمیّت خاصّی است. مناره‌های ضخیم و برج مانند ایوان -که نقش کنترل فشار تاق را بر عهده دارند- توپر و به ضخامت ۶ متر هستند و ارتفاع کلّی آن‌ها به ۴۳ متر می‌رسد. این مناره‌ها (گلدسته‌ها) از روی زمین شروع می‌شوند و چسبیده به ایوان مقصوره بالا می‌روند. اهمیّت فوق‌العادة این مسجد، که به این جهت نیز آن را یکی از زیباترین آثار معماری دنیا محسوب داشته‌اند، به‌خاطر کاشی‌کاری و کتیبه‌های آن است. قسمتی از کتیبه‌ها به خطّ بایسنقرمیرزا شاهزادة تیموری و قسمت دیگر که در دورة صفوی نوشته شده به خطّ محمّدرضا امامی هنرمند معروف آن زمان است. آن چه بر شکوه این مسجد می‌افزاید و بیننده را مسحور می‌کند، گنبد پیازی شکل و سبزرنگ آن است که با نقوشی زرد رنگ مزیّن گردیده‌است. کتیبة تاریخی مسجد که از کاشی است، با حروف درشت سفید بر زمینه‌ای آبی، جلوة دیگری است که بر زیبایی این مسجد افزوده و از نظر تاریخی حایز اهمیّت بسیار می‌باشد .
هم اکنون مساحت کل این مسجد 9410متر مربع می‌باشد و دارای یک صحن و چهار ایوان و هفت شبستان بزرگ است . در دو طرف ایوان مقصوره دو مناره زیبا ،‌هر یک به بلندی 40 متر قرار دارد .
کتیبه ای به خط « بایسنغر» میرزای تیموری که از خوشنویسان مشهور زمان خود بوده است ،‌در حاشیه دهنه ایوان به یادگار مانده است . در ایوان مقصوره این مسجد منبر صاحب الزمان (ع) قرار دارد . این منبر در سال 1243 ه. ق به شیوه منبت کاری از چوب گردو ساخته شده است و آهن‌ومیخ‌در آن بکار نرفته است . این مسجد کتابخانه ای عمومی نیز دارد که دارای 34650جلد کتاب است.
کتابخانه قدیمی در ضلع شرقی صحن امام خمینی قرار داشت و سابقه تاسیس آن به سال 618 می‌رسید که بدلیل افزایش تعداد کتابها و مراجعین ،‌ساختمان جدید کتابخانه به نام کتابخانه مرکزی بین بست طبرسی و بست بالا با پیش بینی 5 میلیون جلد کتاب ساخته شد و در سال 1374شمسی افتتاح گردید . کتابخانه مرکزی با ظرفیت یک میلیون جلد کتاب (قابل افزایش تا 5 میلیون جلد ) هم اینک متجاوز از نیم میلیون جلد کتاب به 43 زبان رایج دنیا را دارا می‌باشد که حدود 32هزار نسخه آن خطی ،‌1000 نسخه عکسی و بقیه چاپی است .
از بین کتب چاپی تعداد 35هزار نسخه آن به زبانهای خارجی است که علاوه بر آن حدود 27 هزار حلقه میکروفیلم از نسخه‌های خطی نفیس این کتابخانه و سایر کتابخانه‌های داخل وخارج کشور از جمله اسپانیا این موزه یکی از زیباترین و غنی‌ترین موزه‌های ایران به شمار می‌رود . ساختمان موزه در ضلع شرقی صحن « امام خمینی » قرار دارد و قدمت اشیاء آن به قرن ششم هجری می‌رسد از آثار بی نظیر این موزه اولین سنگ مرقد امام هشتم (ع) است که به خط کوفی برجسته در سال 516ه. ق با نهایت ظرافت حجاری شده است.
این مسجد از حیث بنا و کاشیکاری ممتاز است و تمام در و دیوارهای آن مزین به اسماء جلاله، آیات قرآنی، احادیث شریفه، اشعار و مدح و ثنای ائمه اطهار علیهم السلام می‌باشد که با خطهای ثلث، نسخ، نستعلیق، کوفی و بنایی خطاطان بزرگ همچون بایسنقر و امامی اصفهانی ترقیم یافته است.
همچنین چندنمونه از کاشیکاریهای نقش برجسته معروف به کاشی سنجری از قرن ششم و یک سنگاب بزرگ که در سال 597 ه. ق از سنگ سیاه یک پارچه با زیباترین نقوس اسلیمی تراشیده شده است در این موزه نگهداری می‌شود . موزه آستان قدس به جهت انتساب به حضرت امام رضا (ع) هر سال صدها هزار دیدار کننده دارد . مجموعه قالیها ، قالیچه‌ها و زربفت‌های آن که پوشش قبر حضرت رضا (ع) بافته اند و در نوع خود منحصر به فرد است در این موزه نگهداری می‌شود . این زربفت‌ها متعلق به قرون 11و 12و 13 هجری است .
از جمله آثار نفیس این موزه کتیبه هائی است که بخط علیرضا عباسی نوشته شده استگنبد رفیع مسجد بر فراز ایوان مقصوره، بر عظمت این بنا افزوده است. ارتفاع گنبد حدود 41 متر و فضای خالی بین دو پوشش گنبد، 10 متر است. سطح خارجی آن با آجر لعاب‌دار و یک کتیبه با خط کوفی تزیین شده است.
در دو طرف این ایوان، دو مناره هر کدام به ارتفاع 43 متر از کف مسجد ساخته شده و دارای کتیبه‌‌هایی چند است. مسجد گوهرشاد صحنی به وسعت 2800 متر مربع دارد و زیربنای آن 9400 متر مربع است.بنای مسجد شامل 8 ایوان بزرگ و هفت شبستان است. گنبد خانه پشت ایوان مقصوره، با شبستان‌‌های یک طبقه، بخش‌‌های مختلف مسجد را به هم ربط می‌دهد.
سردرها برای شکل دادن به مجموعه بارگاه منور امام (علیه السلام) طراحی شده‌اند. در سه ورودی از خیابان‌‌های شیرازی، نواب صفوی و طبرسی، سردرهایی با زیربنای بیش از 70 هزار متر مربع احداث شده است.
سردر شیرازی: سردر شیرازی، در مسیر ورود زائران از خیابان شیرازی واقع شده و با 24625 متر مربع مساحت و 25492 متر مربع زیربنا، در غرب اماکن متبرکه ساخته شده است.
سردر نواب صفوی: این سردر، در مسیر ورود زائران از خیابان نواب صفوی واقع شده است. 16164 متر مربع مساحت، 16850 متر مربع زیربنا دارد و در شرق اماکن متبرکه واقع شده است.
سردر طبرسی: سردر طبرسی، در مسیر ورود زائران از خیابان طبرسی و در شمال اماکن متبرکه و روضه منوره واقع شده است و 26923 متر مربع مساحت و 27715 متر مربع زیربنا دارد.

منابع :
http://fa.wikipedia.org
http://hamshahrionline.ir/
http://www.shefanews.com/
http://www.mashhadsir.com/

حرم امام رضا (ع)

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

گنبد سبز مشهد

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 5 دقیقه
مشاهده مسیر

مقبره پیر پالان دوز

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 8 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه نادرشاه

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

آرامگاه خواجه ربیع

فاصله: 9 کیلومتر - زمان: 22 دقیقه
مشاهده مسیر

پارک ملت مشهد

فاصله: 10 کیلومتر - زمان: 21 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری مشهد

حرم امام رضا (ع)

حرم امام رضا (...

مشهد واژه مختصر مشهد الرضا و به معنی محل و مکان شهادت و نام شهری است که به مرکزیت مدفن امام رضا (ع) در سناباد شکل گرفته است. در آغاز قرن سوم در قسمتی از قدیمی‌ترین بخش مشهد کنونی، در قریه ای به نام سناباد واقع در حاشیه نوغان از ولایت توس، کاخ حمید بن قحطبه ( والی سابق خراسان ) در وسط ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
غار مغان

غار مغان

غار مغان در ۳۵ کیلومتری شهر مشهد و در جنوب روستای مغان واقع شده‌است.این غار دارای دو دهانه‌است. ارتفاع آن از دریا ۲۹۱۰ متر می‌باشد. درون غار آثار استالاگمیت و استالاکتیت و چندین حلقه چاه وجود دارد که عمق یکی از این چاه‌ها ۲۵ متر می‌باشد. همچنین در این غار پرتگاهی به عرض ۳۵ سانتیمتر و بر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
بوستان طبیعی هفت حوض

بوستان طبیعی ه...

یکی از جاذبه‌های گردشگری جنوب‌شرقی مشهد، بوستان هفت حوض با وسعت ۵۷۰ هکتار می‌باشد، که از نظر موقعیت در هفت کیلومتری این شهر واقع گردیده است. نام این بوستان به دلیل حوضچه‌های طبیعی است که در طی سال‌ها و قرون متمادی با وجود ریزش آب از ارتفاع و نوع کانی ایجاد شده است. به طوری که اولین حو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آرامگاه نادرشاه

آرامگاه نادرشا...

آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعه باغ موزه نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است. انجمن آثار ملی طرح مقبره نادر شاه افشار را در اسفند ماه 1333 به مسابقه گذارد. در مرداد ماه 1334 طرح هوشنگ سیحون برنده مسابقه اعلام شد و ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد

مساحت این پارک ۷۲۰ هزارمترمربع است. پارک ملت بزرگترین پارک مشهد و یکی از زیباترین پارکهای ایران به شمار می‌رود. این پارک دارای شهربازی، تاسیسات ورزشی و فضای سبز بزرگی است. پارک ملت این پارک که در غرب مشهدو در ضلع شمال غربی میدان آزادی واقع شده است بزرگترین پارک در محدوده شهرستان مشهد می...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک وکیل آباد مشهد

پارک وکیل آباد...

پارک وکیل آباد از تفرجگاه‌های قدیمی و زیبای مشهد است که در در جنوب غربی مشهد و انتهای بلوار وکیل اباد واقع شده و با بلوار عریض و زیبای وکیل آباد به میدان آزادی مرتبط می‌شود . وکیل آباد به علت قدمت خود و قرار گرفتن در دره ای با صفا و هوای مطبوع از دیر باز مورد توجه اهالی شهر و مسافران ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد گوهر شاد

مسجد گوهر شاد

مسجد گوهرشاد، در جنوب حرم علی بن موسی (رضا) در شهر مشهد ساخته شده‌است.این بنای تاریخی در جنوب حرم مطهر رضوی قرار دارد و به رواق‌‌های دارالسیاده و دار الحفاظ متصل است. این مسجد در سال ۸۲۱ ه. ق به دستور گوهرشادآغا همسر شاهرخ از پادشاهان تیموری بنا شده‌است. به دلیل ظرافت و زیبایی کاشی‌کا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی

مجموعه فرهنگی باغ آرامگاه فردوسی در فاصله بیست کیلومتری شهر مشهد به طرف قوچان راه دو طرفه می‌شود و یکی از این راه‌ها در جهت شمال به وسیله بلواری به نام پردیس به طول ۷ کیلومتر به باغ آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی می‌رسد در مسیر و پیش از رسیدن به آرامگاه حکیم فردوسی از کنار شهر تاریخی «تا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم مشهد

گویش محلی خراسان رضوی

گویش محلی خراس...

سرزمین خراسان را اقوام چندی است با زبان‌ها ، لهجه‌ها و گویش‌های گوناگون که برخی از آن گویش‌ها و وجه‌ها برای مردم امروز نا آشناست. همان زبان و لهجه‌ای که تا نیم قرن پیش ، پدرانمان با آن سخن می‌گفتند ، مردم امروز، آن را از یاد برده اند. لهجه و لغاتی که در محلات مرکزی و پایین شهر آخرین رو...

اطلاعات
اخلاق و روحیات مردم مشهد

اخلاق و روحیات...

همان طور که در بررسی اقوام و گروه‌های مقیم مشهد به آن اشاره شد این شهر به دلیل وجود برگه مقدس امام رضا (ع) و همجواری با راه ابریشم و قابلیت‌های کشاورزی از قدیم خصلت مهاجر پذیر بودن را به صورت یک ویژگی جدائی نا پذیر هویتی داشته ، تا جایی که می‌توان مشهد را شهر ۷۲ گروه و ملت و التقاطی از ...

اطلاعات
نژاد و گروه بندی قومی مشهد

نژاد و گروه بن...

خراسان را مهد تمدن و خواستگاه اولی بسیاری از اقوام و نژاد‌های ایرانی باید دانست. پتانسیل‌های منطقه در اقتصاد کشاورزی باعث شد حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح پارت‌ها خراسان را به عنوان مرکز تجمع و کانون جمعیتی انتخاب نمایند رفته رفته با ایجاد تحوّلات در حیات اقتصادی و اجتماعی خود اولین هس...

اطلاعات
ترانه‌های محلی خراسان رضوی

ترانه‌های محلی...

ترانه‌ها و اشعار محلی ، واگویه‌ای از نظام و فرهنگ رایج در آن منطقه است . در این ترانه‌ها اغلب شاخصهای جتمی دلبستگیها و تعلقات زنان و مردان در غالبی منظوم به لهجه و گویش محلی ادا میشود . کنکاش و جستجو در نظام خلق این منزومت فرهنگی به پژوهشی وسیع نیازمند است و تنها به نمونه‌ای از ترانه‌ها...

اطلاعات
شله مشهدی

شله مشهدی

شله مشهدی که در مشهد فقط با نام شُله شناخته می‌شود، غذایی از خانواده آش‌ها است. مواد اصلی این غذا گوشت، حبوبات و ادویهٔ فراوان است که می‌توان برای خوشمزه و مقوی‌تر شدن این غذا، مقداری مغز قلم گاو به آن اضافه کرد. این غذا عموما در پایان مراسم مذهبی یا سوگواری بین مردم توزیع می‌شود. این ...

اطلاعات
لباس محلی مردم خراسان رضوی

لباس محلی مردم...

در اکثر روستاهای ایران، خراسان و مشهد به دلیل نقش پر رنگ دامداری و کشاورزی در زندگی روزمره از نقوشی که به نوعی اشاره به این عوامل دارد، استفاده می‌کنند. به طور کلی عواملی مانند جنسیت، شرایط جغرافیایی، سن، موقعیت اجتماعی، شرایط تاریخی و اعتقادات و آداب و رسوم از جمله عواملی است که در فرم...

اطلاعات
دیگچه مشهد

دیگچه مشهد

دیگچه مشهدی یکی غذاهای سنتی و محلی مشهدی‌ها است که بیشتر در ماه‌های محرم و صفر پخته می‌شود. مواد لازم : گلاب نصف پیمانه کره 30 گرم پودر هل 1 قاشق غذا خوری زعفران به مقدار دلخواه برنج 2 پیمانه شیر 1 لیتر و نیم شکر 4 پیمانه طرز تهیه : برنج را یکی دو ساعت نم کنید . بعد با کمی آب...

اطلاعات

مسجد گوهرشاد مشهد، جلوه ای زیبا و اصیل از هنر اسلامی در قرن دهم

مسجد گوهرشاد مشهد یکی از مهم‌ترین آثار باستانی مشهد و صنعت معماری ایران اسلامی است که مورد علاقه زائران و مجاوران است و به عنوان یکی از جاذبه‌های مذهبی تاریخی و فرهنگی مورد توجّه و بازدید باستان شناسان، جهانگردان و دیگر علاقه مندان است.
ساخت بنای مسجد جامع گوهرشاد توسط معمار معروف عصر تیموریان، قوام الدین بن زین الدین شیرازی و با استفاده از آجر و گچ و به شیوه معماری اسلامی در شرق صورت گرفت.
بانو گوهرشاد یکی از زنان نامدار عصر تیموری است که مورد احترام امیر گورکانی بوده، در امور مملکتی مورد مشورت قرار می‌گرفت. نام او در 2 محل از بنای مسجد، یکی در بالای درِ ورودی ایوان دارالسیاده و دیگری در کتیبه ایوان مقصوره با خط زیبای شاهزاده بایسنقر میرزا با کاشی معرق به عنوان بانی مسجد نگاشته شده و به یادگار مانده است.
مسجد گوهرشاد به عنوان وسیع‌ترین و کهن‌ترین مسجد در اماکن متبرکه رضوی از دیرباز محل برگزاری دائمی نماز جماعت است و به دلیل دایر بودن در تمام شبانه روز یکی از مسجدهای کم نظیر جهان اسلام به شمار می‌رود،این مسجد در طول زمان بر اثر عوامل طیبعی و انسانی صدمات زیادی دیده است؛ از جمله در زمین لرزه سال 1084، ایوان مقصوره صدماتی دید که مورد بازسازی قرار گرفت.
مسجد گوهرشاد مشهد، جلوه ای زیبا و اصیل از هنر اسلامی در قرن دهم
مسجد گوهرشاد مشهد، جلوه ای زیبا و اصیل از هنر اسلامی در قرن دهم
مسجد گوهرشاد مشهد، جلوه ای زیبا و اصیل از هنر اسلامی در قرن دهم

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.