توضیحات

ویرایش
گیوه این پای افزار کهن از قدیمی‌ترین صنایع دستی این مرز و بوم به شمار می‌آید.در مورد تکامل این هنر صنعت متاسفانه اطلاعات کمی در دسترس می‌باشد
گیوه یک پای افزارقدیمی راحت و سازگار با آب و هوای معتدل ایرانی است که البته با زحمت فراوان تهیه شده و حاصل دست رنج چندین نفر اعم از زنان و مردانی است که هنرمندانه کوشیده و با هنر و سلیقه و البته مهارت فراوان خود کفشی را آفریدند که با داشتن خصوصیاتی چون خنک،سبک و قابل شستشو بودن در بین افرادی همچون روستاییان و کشاورزان پذیرفته شده و سالهای متمادی از گذشته تا کنون مورد استفاده قرار گرفته است.این پای افزار از ساده‌ترین مواد تهیه شده و با ساده‌ترین روشها نیز ساخته و پرداخته می‌شود.
در استان مرکزی تولید گیوه در مناطق سنجان و وفس رواج دارد. رویه گیوه بدست زنان و توسط گونه‌ای سوزن که جوالدوز خوانده می‌‌شود بافته می‌‌شود و قسمت کفی آن بدست مردان با استفاده از ابزاری که تخت نامیده می‌‌شود به اصطلاح آجیده می‌‌شود. در صورت لزوم رویه این پاپوش با استفاده از سریشم اندوده می‌‌شود تا در کشتزارها مانع نفوذ آب به درون آن شود
مراحل ساخت و تولید گیوه حدوداٌ 2 روز طول می‌کشد که در 4مرحله چرم سازی رویه بافی ،تخت کشی،و گیوه دوزی خلاصه می‌شود که در ادامه این نوشتار مراحل ساخت به تفصیل ارایه خواهد شد.
مراحل ساخت گیوهمراحل ساخت و تولید گیوه حدوداٌ 2 روز طول می‌کشد ...مشاهده کامل متن که در 4مرحله چرم سازی رویه بافی ،تخت کشی،و گیوه دوزی خلاصه می‌شود که در ادامه این نوشتار مراحل ساخت به تفصیل ارایه خواهد شد.
مراحل ساخت گیوه
چرم سازی
ابتدا پوست گاو را که از بدنش جدا و کاملاٌ تمیز شده است به درون حوض آبی انداخته و مدت یک هفته می‌گذارند تا خیس بخورد و سپس آن را وارد حوض دیگری از محلول آب و آهک گذاشته و هر 3 الی 4 روز پوست را زیر و رو کرده تا محلول به همه جای آن برسد پس از گذشت یک ماه که پوست در آب و آهک ماند آن را خارج کرده و 2روز در محلول آب و زاج و نمک می‌گذاریم و وقتی خشک شد آن را با پی و چربی‌های داغ شده چرب می‌کنیم و مدت 2 تا 3 روز در معرض آفتاب گذاشته تا چربی جذب شود. از این چرم برای کمری،نقاب و پاشنه گیوه و... استفاده می‌شود.البته گیوه بافان، قبل از استفاده از چرم آن را مدت 2 ساعت خیسانده و سپس بکار می‌گیرند.
رویه باف
نخ مورد استفاده رویه بافان نخ پنبه ای 3لا و سوزنی بلند و باریک می‌باشد.گفته می‌شود زنان یک جفت رویه را 2 روز می‌بافند و رویه بافی شغل اکثر زنان بروجن در قدیم الایام بوده است.
تخت کشی
در ابتدا باید گفت که در صنعت گیوه بافی 2 نوع تخت داریم یکی لاستیکی و دیگری تختی دستی که در ذیل روش ساخت آن آورده شده.تخت گیوه را از پارچه‌های کتانی محکم، کرباس و یا پارچه‌های کهنه می‌سازند به این ترتیب که ابتدا آنها را به شکل نوار نوار می‌برند این نوارها را مرتب پشت سر هم قرار داده و با درفش وسط آنها را سوراخ کرده و دوال چرمی را از آن رد می‌کنند.با این کار این نوارها بهم دوخته شده . درفش‌ها را داخل خاکستر می‌گذارند تا داغ شده و راحت از بین نوارها عبور کند و کار تخت کشی بی عیب و نقص و در کمال مهارت و تمیزی انجام شود.
کار دوال رد کردن را چندین بار انجام می‌دهند تا اتصالات به خوبی صورت گیرد وقتی کار دوال رد کردن تمام شد با نمد خیس تخت را نمدار کرده و با شفره روی تخت می‌کشند تا سطح تخت همتراز شود و ریش ریش‌های حاصل از جدا شدن تار و پود پارچه‌ها ریخته شده و اطراف آن مرتب شود.
سپس با نخ و سوزن اطراف تخت را به روش کج بافی می‌دوزند تا هیچ نخی بیرون نزند یا به اصطلاح در نرود و نوارها شکافته نشود.
اکنون با مشته روی تخت می‌کوبند و سپس مخلوطی از کتیرا ورنگ جوهری سورمه ای را آماده کرده روی تخت می‌ریزند و با شفره آن را سرتاسر تخت پخش می‌کنند تا به طور یکدست وصاف به همه جای تخت رسیده و نفوذ کند.
گیوه بافی
اولین کار در شروع گیوه بافی دوختن کمری،دوری(بانه،چرم) که تسمه ای چرمی است به دورتادور تخت می‌باشدبه این صورت که ابتدا با درفش سوراخی در دوری و تخت ایجاد کرده و سپس با نخ و سوزن می‌دوزند
پس از آن یک تکه چرم به شکل مثلث که قبلاٌ بریده شده را برای قسمت پشت پاشنه پا به انتهای تخت می‌دوزند گاهی هم برای زیبایی از چرم‌های رنگی روی آن دوباره دوزی می‌کنند
سپس قالب‌های چوبی را داخل تخت گذاشته و رویه را روی آن می‌کشند و شروع به دوختن رویه به دورتادور تخت می‌کنند.
پس از آن با مشته محکم روی گیوه می‌کوبند تا رویه شکل قالب را به خود گیرد.جلوی قالب پوزه باریک و پشت آن که البته متشکل از چند قالب مکعبی است،مستطیلی است که با اندازه گیوه همخوانی دارد.بعد از دوختن کمری و رویه که با درفش(دروش )کوتاه تیغه گردی انجام می‌شودقسمت اضافه دوری را به روی نوک گیوه برگردانده و با نخ و سوزن به رویه می‌دوزند چون این قسمت در برابر سنگ محکمتر است به سنگ بر یاد می‌شودهمچنین قسمت اضافی در انتهای دوری را هم به پشت گیوه می‌دوزند.
برای بریدن نخ و یا چرم اضافه از شفره استفاده می‌کنند و برای تیز کردن کش کارد و شفره از سنگ‌های آهکی کف رودخانه‌ها استفاده می‌کنند.
منبع :http://www.yjc.ir/fa/news/4243192

جاذبه های گردشگری اراک

قلعه حاج وکیل ( کلاه فرنگی )

قلعه حاج وکیل ...

این بنا مربوط به دوران قاجاریه است . بانی این بنا در اصل یک شرکت تجاری انگلیسی سویسی الاصل به نام (زیگلر) بود که پس از انحلال، قسمتی از آن توسط یکی از متمولین شهر اراک به نام (حاج محمد حسین میثمی وکیل) مشهور به (حاج وکیل) خریداری شد و از آن پس به نام قلعه حاج وکیل شهرت یافت . با توجه ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه حسن پور

خانه حسن پور

این خانه در مجموعه بافت قدیمی شهر اراک و در اولین گذر سمت چپ بعد از چهار سوق بازار(گذر ششم) و در مقابل گذر مدرسه و مسجد سپهداری قرار دارد، بنیانگذار این بنا حاج علی مشیری است و بعد از چند نسل آخرین مالک آن آقای حسن پور بوده است. سازه اصلی بنا از خشت تشکیل شده و پی‌ها را به وسیله سنگهای...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج شیشه و ارگ حکومتی اراک

برج شیشه و ارگ...

ارگ حکومتی اراک یکی از بناهای تاریخی شهر اراک است که در سال ۱۲۳۱ هجری قمری ساخته شد. ارگ حکومتی در اصل مرکز حکومتی شهر نهادهای حکومتی و محل سکونت حاکم و دیوانیان شهر بود. ناصرالدین شاه در سفر خود به عراق عجم که در سال ۱۳۰۹ انجام گرفت، در این ارگ سکنی گزید و در کتاب سفرنامه خود به توصی...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد و مدرسه علمیه سپهداری

مسجد و مدرسه ع...

در بافت قدیمی شهر اراک و جنب بازار این شهر ، مجموعه مسجد و مدرسه بسیار زیبایی قرار دارد که در زمان حکومت فتحعلی شاه قاجار همزمان با شهر سلطان آباد (اراک) توسط مرحوم یوسف خان گرجی ساخته شده است. این مسجد که از ابتدا به صورت حوزه علمیه اراک درآمده است، مرکز مهمی برای تحصیل و تدریس مشاهیر ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
حمام چهار فصل اراک

حمام چهار فصل ...

حمام چهار فصل از آثار باستانی شهر اراک و مربوط به اواخر دوره قاجار است. این بنا توسط "حاج محمدابراهیم خوانساری" در زمان احمد شاه قاجار بنا نهاده شده است. این حمام در خیابان شهید دکتر بهشتی واقع شده و در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۵۵ با شمارهٔ ثبت ۱۳۳۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده اس...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه مفاخر

موزه مفاخر

موزه مفاخراستان مرکزی، یکی از جاذبه‌های فرهنگی استان مرکزی است که اتفاقا در ایام تعطیلات نوروز با استقبال مواجه می‌شود. این بنا واقع در خیابان شهید بهشتی اراک می‌باشد. ساخت بنای موزه که به منزل خاکباز مشهور است، در اواخر دوره قاجاریه آغاز و در سال 1308 شمسی به اتمام رسیده است. ساختمان ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تالاب میقان

تالاب میقان

تالاب کویری میقان یکی از ۱۰ تالاب مهم ایران است که در استان مرکزی و در ۱۵ کیلومتری شمال شرقی اراک و جنوب غربی داوودآباد و در مجاورت روستاهای میقان و ده نمک و طرمزد با وسعتی حدود ۲۵ هزار هکتار قرار گرفته است. تالاب در ناحیه ای کم ارتفاع، مردابی، پیت زار طبیعی و دایمی، با آب شور در پست...

اطلاعات | نقشه | مسیر
بازار سرپوشیده اراک

بازار سرپوشیده...

بازار اراک یکی از بناهای نخستین شهر اراک است. بازار سرپوشیده اراک نماد هویت و تاریخچه شهر اراک است. بنای اولیه این بازار را در اوایل قرن ۱۳ حاکم وقت اراک یعنی سپهدار اعظم که نام مسجد و مدرسه‌ای در بازار نیز به نام اوست گذاشت. با این وجود، مجموعه بزرگ بازار اراک در زمان فتحعلی شاه قا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم اراک

آش آماج

آش آماج

آش اماج یکی از چندین غذای لذیذ محلی و سنتی استان همدان است. اماج درون این آش را به دو روش می‌توانید تهیه کنید که به آن‌ها پرداخته‌ایم. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر: اماج: یک پیمانه، سبزی آش (تره، پیازچه): 500 گرم، پیاز داغ: 2 قاشق غذاخوری، سیر: 3 حبه، عدس: 150 گرم، لوبیا چشم بلبلی: 150 گ...

اطلاعات
آغوز نون

آغوز نون

این نوع نان به دلیل وجود گردو و کنجد سرشار از مواد پروتئینی ، فسفر ، کلسیم ، آهن و ویتامین D است . مواد لازم میزان آرد گندم 500 گرم روغن 10 گرم مایه خمیر 5 گرم گردو ...

اطلاعات
لباس محلی اراک

لباس محلی اراک

پوشاک مردان: سرپوش کلاه نمدی: این کلاه ساده و بدون لبه است. در شهر مامونیه تنها طبقه رعیت آن را بر سر می‌گذارند.کلاه گوشی: این کلاه از پشم است و توسط مردان روستا بافته می‌شود. این کلاه چون تا پایین گردن را می‌پوشاند، بیشتر در زمستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.کلاه پهلو: کلاه پهلو را...

اطلاعات
آش انار (اراک )

آش انار (اراک ...

مواد لازم: برنج=1 پیمانه(200 گرم) سبزی آش(تره-جعفری-گشنیز-نعناع)=1 کیلو لپه=2 تا 3 قاشق سوپخوری پیاز سرخ کرده=3 تا 4 قاشق سوپخوری گوشت چرخ کرده=نیم کیلو انار=2 کیلو(یا رب انار 2/1 پیمانه) گلپر=یک تا دو قاشق سوپخوری روغن=2 تا 3 قاشق سوپخوری نمک و فلفل=به مقدار کافی طرز تهیه: ل...

اطلاعات
آش ترخینه شکمبه (سیرابی)

آش ترخینه شکمب...

آش ترخینه شکمبه (سیرابی) : مواد لازم : * ترخینه خشک شده ۲۵۰ گرم * یک کیلو شبزی آش و اسفناج * یک عدد سیرابی گوسفند * نخود و لوبیا ۱۰۰ گرم * نمک و زرد چوبه به مقدار لازم توضیح : ترخینه ماده آماده شده ایی است که مخلوطی از دوغ - گندم پرک شده (بلغور) - گوجه - برگ چغندر - نمک ...

اطلاعات
بازی شهنوک پهنوک

بازی شهنوک پهن...

1 - محل بازی: فضای آزاد، روی زمین سفت و صاف و مسطح. 2 - وسیله بازی: قطعه سنگ یا «جیر» مسطح به شعاع دو و ضخامت یک سانتیمتر به نام «سول». 3 - فصل بازی: بهار، تابستان. 4 - زمان بازی: روزها. 5 - تعداد بازیکنان: 2 نفر. 6 - سن بازیکنان: ده سال به بالا. 7 - جنس بازیکنان: دختر. 8 ...

اطلاعات
یک قل دو قل

یک قل دو قل

اهداف بازی: سرگرمی، افزایش هماهنگی عصبی عضلانی، افزایش دقت و تمرکز و چابکی ▪ تعداد بازیکن: بیشتر از دو نفر (۲ تا ۱۰) ▪ ابزار بازی: ۵ سنگ گرد که کمی بزرگ‌تر از فندق باشد ▪ محوطه بازی: فضای بسته ▪ شرح بازی: ابتدا با جفت یا تک آمدن، آغاز کننده بازی را مشخص می‌کنند، به این گونه که یکی ا...

اطلاعات
تتالی (ته تالی)

تتالی (ته تالی...

مواد اولیه: برای ۶ نفر گوشت نیم کیلو (مخلوط گوساله و گوسفندی چرخ شده) سیب زمینی ۲عدد گوجه فرنگی ۴عدد پیاز ۱عدد برنج ۱قاشق غذاخوری (اختیاری) سبزی ۱قاشق غذاخوری (گشنیز و جعفری ساطوری شده یا معطر دلخواه) نمک به میزان لازم فلفل به میزان لازم زردچوبه به میزان لازم روغن به میزان ...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات اراک

گیوه دوزی اراک

گیوه دوزی اراک

گیوه این پای افزار کهن از قدیمی‌ترین صنایع دستی این مرز و بوم به شمار می‌آید.در مورد تکامل این هنر صنعت متاسفانه اطلاعات کمی در دسترس می‌باشد گیوه یک پای افزارقدیمی راحت و سازگار با آب و هوای معتدل ایرانی است که البته با زحمت فراوان تهیه شده و حاصل دست رنج چندین نفر اعم از زنان و مردان...

اطلاعات
فتیر

فتیر

فتیر نوعی شیرینی است که از آرد، شکر، تخم مرغ و مواد دیگر تشکیل شده است و مانند نان آن را در تنور پخت می‌کنند.فتیر انواع مختلفی از جمله کسمه و شیرمال دارد. فتیر سوغات شهرستان اراک می‌باشد. البته انواع مختلفی از این شیرینی محلی در نقاط مختلف کشور پخته می‌شود . یکی از این انواع، شیرینی است...

اطلاعات

نظر شما درباره گیوه دوزی اراک

رامین کاوه

رامین کاوه چهارشنبه 14 اسفند 92 - 01:10

با عرض سلام و خسته نباشید برای درست کردن این سایت مفید و زیبا .
خیلی خوشحال شدم که با این سایت آشنا شدم . خصوصا این که از استان مرکزی هم اطلاعات خوبی میبینم .
فقط در این مورد ، یعنی گیوه‌ی اراک (یا همان گیوه‌ی سنجان اراک) باید بگویم تنها عکس هایی که از خبر گزاری فارس قرار داده اید درست میباشد و مابقی عکس‌ها از گیوه دوزی‌ها و گیوه‌های کردستان می‌باشد .
لطفا اصلاح کنید . ممنون .

تیشینه

تیشینه چهارشنبه 14 اسفند 92 - 01:26

درود دوست عزیز ، باعث افتخار ماست که وبسایت تیشینه رضایت شما رو جلب کرده ،
سپاس فراوان بابت نکته ای که فرمودید، حتما اصلاح می‌کنیم.

برای ارسال نظر باید وارد سایت شوید
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.