3 4

توضیحات

ویرایش

آدرس : مرکز قم - این مرقد از طرف شمال به میدان آستانه ، از شرق به خیابان آیت الله مرعشى نجفى و از جنوب به مسجد اعظم و خیابان موزه و از طرف غرب به مدرسه فیضیّه منتهى مى‌شود.
حضرت فاطمه معصومه (ع)، دختر موسی بن جعفر (هفتمین امام شیعه) و «نجمه» ، در شهر مدینه منوّره چشم به جهان گشود. حضرت در سال 201 هـ ق، یک سال پس از ورود امام رضا(ع) به مرو، با گروهى از برادران و برادرزادگان به سوى خراسان حرکت نمودند و چون این کاروان کوچک به حوالی ساوه رسید عدّه ای به دستور مأمون عبّاسى راه را بر آنان بستند و تقریباً اکثر مردان همراه کاروان را به شهادت رساندند.
حضرت معصومه(س) از شدّت رنج و تأثّر روحی بیمار گردید و بنا بر قولی حضرت را مسموم کردند. بیمارى حضرت، هفده روز ادامه یافت و سرانجام در روز دهم ربیع الثانى و «بنا بر قولى دوازدهم ربیع الثانى» سال ٢٠١ هجرى پیش از آن که دیدگان مبارکش به دیدار برادر روشن شود، در سن 28 سالگی دیده از جهان فروبست.
آرامگاه فاطمه معصومه در میان بقعه قرار گرفته و با کاشی‌های نفیس و زرفام (آغاز قرن هفتم پوشیده شده‌است. گرداگرد مرقد منور، دیواری قرار دارد که در سال ۹۵۰ بنا گردید و با کاشی معرق آراسته شد.
که اکنون این دیوار با ضریح مشبک از جنس نقره پوشیده شده‌است.
مرقد نیز براى اوّلین بار در سال 431 هـ ق با خشت‌های کاشى زیبا تزیین گردید، در سال 650 هـ ق پس از تجدید بناى بقعه و ساختمان آن، «امیرمظفّر احمدبن اسماعیل» بزرگ خاندان آل مظفّر، بزرگ‌ترین استاد کاشى ساز آن زمان «محمّدبن ابى طاهر کاشى قمى» را به کار ساخت و پرداخت کاشى هاى متنوّع مرقد گمارد که هشت سال به طول انجامید.
در سال ۱۳۷۷ شمسی مرقد مطهر به شکل جدید که آمیخته‌ای از کاشی و سنگ است.
ضریح : نخستین ضریح مرقد توسّط شاه طهماسب اوّل ساخته شد. این ضریح در سال 950 هـ ق در چهار طرف به صورت آجرى تزیین به کاشى هاى هفت و کتیبه‌های معرّق بنا شد و در اطراف آن روزنه هایى باز ایجاد گردید تا هم مرقد دیده شود و هم زائران بتوانند نذورات خود را در داخل ضریح بریزند.
در سال ۱۲۳۰ هجری قمری فتحعلی شاه همان ضریح را نقره پوش کرد که این ضریح به مرور زمان فرسوده شد و در سال ۱۲۸۰ ضریحی که از نقره ضریح سابق و نقره‌های موجود در خزانه ساخته شده بود به جای آن نصب گردید.
این ضریح چندین مرتبه تجدید بنا و اصلاح شد تا این که در سال ۱۳۶۸ هجری شمسی به دستور تولیت آن زمان شکل ضریح را تغییر دادند و ضریحی را با شاهکارهای هنری ویژه‌ای به جای آن نصب نمودند که آن ضریح همچنان برفراز قبر فاطمه معصومه برقرار است و در اسفند ماه ۱۳۸۰ شمسی اصلاحات و تعمیرات جدید صورت گرفت.
تمام قسمت‌های نقره‌ای ضریح از نقره ۹۲ درصد با بهترین نوع از نقره ۱۰۰ درصد خالص ساخته شده است. چوب‌های زیر آن اعم از ستون و پایه به دست استادکاران اصفهانی ساخته و قلم‌زنی شده است.
اولین گنبدی که «پس از سایبان حصیری موسی بن خزرج» برفراز قبر فاطمه معصومه بنا شد، قبه‌ای برجی شکل بود که به همت زینب دختر امام جواد از مصالح آجر و سنگ و گچ در اواسط قرن سوم هجری ساخته شد.
پس از دفن بعضی از بانوان علوی در جوار فاطمه معصومه دو گنبد دیگر در کنار گنبد اول ساخته شد تا این که در سال ۴۴۷ هجری «میر ابوالفضل عراقی» به جای آن سه گنبد، گنبد مرتفعی که تمام قبور سادات و آن بانوان را فرا می‌گرفت ساخت.
نهایتاً همزمان با سلطنت فتحعلی شاه قاجار گنبد با خشت‌هایی طلایی تزیین شد که درسال ۱۳۸۰ به علت تخریب ظاهر گنبد، به همت تولیت حرم، خشت‌های طلایی سابق جمع‌آوری گردید و پس از بازسازی و تعمیرات اساسی که با هزینه‌ای بالغ بر ۲۵ میلیارد ریال بر روی گنبد صورت گرفت، مراسم پرده برداری از گنبد جدید در تاریخ ۶/۲/۱۳۸۴ هجری شمسی برگزار شد.
بناى حرم شامل ساختمان درونى آرامگاه، مرقد مطهّر و ضریح اطراف مرقد است. این بنا در گذشته فاقد ایوان و بیوتات و گلدسته بود. شاه بیگم دختر شاه اسماعیل اوّل صفوى در سال 930 هـ ق به مباشرت عمادبیک، بقعه حضرت را به صورت بنایى هشت پهلو با هشت صُفّه تجدید بنا کرد و دیوارها را با کاشى معرّق تزیین نمود و در جلو آن ایوانى با دو مناره بنا کرد و صحنى را با چند بقعه و چند ایوان طراحى کرد.
در دورة قاجاریه، حرم مطهّر شکوه و عظمت دوره صفویان را دوباره باز یافت. فتحعلى شاه، سطح حرم را با سنگ مرمر فرش کرد و آینه کاری دیوارهاى حرم نیز در روزگار او آغاز شد و در زمان محمّد شاه پایان یافت.

در رابطه با بنای کنونی باید گفت محدوده هاى نزدیک‌تر به ضریح مطهر را رواق مى گویند که هر یک اسامی خاصی دارند. رواق بالاسر محوطه اى است بین مسجد بالاسر تا ضریح مطهر که با آیینه کارى و گچ کارى هاى بسیار زیبا آراسته شده است.محوطه بین ایوان طلا و ضریح مطهر را رواق دارالحفاظ می‌گویند که خطبه شامگاهى خادمان در آن جا اجرا مى شود.
رواق آینه(شهید بهشتى) نیز دربخش زنانه و پایین پاى حضرت معصومه (س) واقع است و محل مخصوص زیارت بانوان است. محوطه بین مسجد طباطبایى تا ضریح مطهر را رواق پیش روگویند که محل برگزارى مراسم خطبه صبحگاهى و عرض ادب خادمان و مسؤولان آستانه مقدسه است.
در حرم حضرت بسیاری از علما و فضلا،شخصیت‌های علمی، پادشاهان و شاهزادگان صفوی و قاجار دفن گردیده اند.

منابع : masoumeh.com - wikipedia.org - tebyan.net

دریاچه نمک ( دریاچه آران - دریاچه مسیله )

دریاچه نمک ( د...

دریاچه نمک قم با طول ۸۰ و پهنای ۳۰ کیلومتر، یک فرونشست زمین‌ساختی است که در ارتفاع حدود ۷۹۵ متر از سطح دریای آزاد تشکیل شده و فاصله آن تا قم حدود ۶۲ کیلومتر است و در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال شرقی شهر آران و بیدگل واقع است. به نام‎های دیگری چون دریاچه نمک کاشان، دریاچه نمک قم، دریاچه قم، ...

اطلاعات | نقشه
دریاچه حوض سلطان ( دریاچه شاهی -  دریاچه ساوه )

دریاچه حوض سلط...

دریاچه نمک حوض سلطان که به دریاچه شاهی و دریاچه ساوه قم نیز نامیده می‌شود، با مساحت تقریبی 240 کیلومتر، در 35 کیلومتری شمال شهرستان قم و 85 کیلومتری جنوب تهران و در حاشیه بزرگراه تهران قم قرار دارد. وسعت و شکل دریاچه متناسب باورود آب ومیزان بارندگی آن درفصول مختلف سال متفاوت است. در...

اطلاعات | نقشه
حرم حضرت فاطمه معصومه ( س )

حرم حضرت فاطمه...

حضرت فاطمه معصومه (ع)، دختر موسی بن جعفر (هفتمین امام شیعه) و «نجمه» ، در شهر مدینه منوّره چشم به جهان گشود. حضرت در سال 201 هـ ق، یک سال پس از ورود امام رضا(ع) به مرو، با گروهى از برادران و برادرزادگان به سوى خراسان حرکت نمودند و چون این کاروان کوچک به حوالی ساوه رسید عدّه ای به دستور...

اطلاعات | نقشه
مسجد جمکران ( مسجد صاحب‌الزمان )

مسجد جمکران ( ...

مسجد جمکران، یکی از مکان‌های مقدس و منتسب به امام زمان (عج) می‌باشد که در شش کیلومتری شهر قم ،به طرف جادهٔ کاشان در نزدیکی روستای جمکران قرار دارد. به سبب نزدیکی مسجد مقدس جمکران با روستای مذکور، به مسجد جمکران شهرت یافته است و به سبب انتساب به حضرت مهدی، مسجد صاحب‌الزمان نامیده می‌شود...

اطلاعات | نقشه
باغ گنبد سبز ( مقابر باغ گنبد سبز - گنبدهای دروازه کاشان )

باغ گنبد سبز (...

باغ گنبد سبز و مقابر آن از آثار تاریخی مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام و قرن ۸ هـ.ق است که در فرهنگ معماری ایران، برج‌های آرامگاهی نامیده می‌شوند. این مجموعه، شامل 3برج آرامگاهی است که درون باغچه ای بنام باغ سبز در انتهای خیابان چهار مردان و جنب گلزار شهدا واقع است. این 3بنا از ن...

اطلاعات | نقشه
کاروانسرای قلعه سنگی

کاروانسرای قلع...

کاروانسرای قلعه سنگی مربوط به دوره سلجوقیان است و در شهرستان قم، روستای محمد آباد کاج واقع شده است این کاروانسرا در کیلومتر 35جاده ری-قم ساخته شده و تا سال 1883م مورد استفاده بود و به همین دلیل سالم‌تر باقی مانده است. کشف چند سکه مغولی از سده‌های 7 و 8 هـجری قمری نشان میدهد که احتما...

اطلاعات | نقشه
روستای وشنوه

روستای وشنوه

روستای وشنوه که از یکی از مکان‌های ییلاقی و خوش آب و هوای دیارکهک قم میباشد، از شمال به کوه قلعه دژ و از شمال غربی به کوه بخاره محدود می‌شود. به گفته اهالی نام وشنوه را از ایزد هندوها " ویشنو " گرفته است ، اطراف این روستا ، روستای دیگری وجود دارد ، به نام بید هند شاید در گذشته‌ها مها...

اطلاعات | نقشه
کاروانسرای دیر گچین

کاروانسرای دیر...

کاروان سرای دیر گچین در 65 کیلومتری جنوب تهران و در جاده قدیم قم به ری واقع شده است و به عنوان مادر کاروانسراهای ایران میباشد. این مسیری که کاروانسرا در آن واقع شده است یکی از راه‌های ارتباطی مهم کشور بوده است. در کتاب‌های تاریخی مثل تاریخ قم، صوره الارض و کاروانسراهای ایران دیرگچین ر...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
آش قنبید ( آش قنبیت )

آش قنبید ( آش ...

آش قنبید یا قنبیت ، غذای محلی استان قم است که در آن از قونبید (کلم قمری) استفاده می‌کنند. این آش شبیه به آش داش کلم یا آش یا برانی کلم قمری آذری است که با سبزی ( سبزی مناسب برانی کلم قمری ) و لپه و کمی رب گوجه فرنگی تهیه میشود و با کشک و سیر و پیاز داغ سرو میشود . مواد لازم : کلم قم...

اطلاعات
آبگوشت قنبید ( قنبیت )

آبگوشت قنبید (...

این آبگوشت قنبید یا قنبیت یکی از غذاهای محلی شهر قم می‌باشد و طعم فوق العاده ای دارد. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر پیاز 1 عدد - زردچوبه و ادویه‌ی کاری به میزان لازم - رب گوجه فرنگی 2 قاشق سوپ خوری - لوبیا سفید 200 گرم - گندم پوست کنده 100 گرم - گوشت گوسفندی 500 گرم - کلم قمری درشت ( ...

اطلاعات
زبان و گویش مردم قم

زبان و گویش مر...

استان قم به علت مهاجر پذیر بودن داراى انواع زبانها و لهجه ‏ها مى‏باشد. در منطقه نیروگاه، شهر قائم، زند آباد جمعیت کثیرى از ترکان ساکن هستند و به لهجه ‏هاى زنجانى، تبریزى، همدانى، اردبیلى و ... صحبت مى‏کنند. در بخش‏هایى از شهر قم به خصوص ابتداى خیابان چهارمردان و یزدان شهر نیز اعراب سکو...

اطلاعات
لباس محلی قم

لباس محلی قم

لباس‌های محلی قم ؛ بیشتر در گذشته مورد استفاده قرار می‌گرفت. تن پوش زنان در گذشته شامل پیراهن دورچین (پاچین) پیراهن راسته، شلوار قردار، شلیته، جلیقه، آرخالق، شلوار (تمون) بود که از پارچه‌های ساده، راه راه و گلدار از جنس دبیت، کرباس، چیت و متقال تهیه می‌شد. پاپوش زنان را نیز چاقچور و ...

اطلاعات
بازیهای موجان

بازیهای موجان

تنوع بازی لیست انواع بازیها در بین کودکان ونوجوانان وجوانان روستای موجان از گذشته تا بحال البته هرکدام از این بازیها توضیحاتی دارند که انشاء الله به شرط حیات در آینده خواهم آورد. سه تُپّهتعجب همه گُرگهسوال الک دولکبازنده کمربند بازیگریه بیرقُشِم وا رخوشمزه گِل گِلعینک هفت سنگفرشته بِش...

اطلاعات
گویش موجانی ها

گویش موجانی ها

زبان موجانی ها: ریشه زبان خلچی ریشه زبان خلجی در زمینه ریشه شناسی زبان ترکی خلجی مینورسکی اولین محققی بود که درسال 1940 میلادی،زبان خلج هارامورد مطالعه وکنکاش قرارداد.پس ازوی یک محقق ایرانی به نام دکترمحمد مقدم مطالعه مفیدی پیرامون این زبان به عمل آورد؛آنگاه پرفسور گرهارد دوفراستاد (دان...

اطلاعات
قالی قم

قالی قم

قالی بافی یکی از صنایع دستی استان قم می‌باشد. هر چند صنعت قالیبافی و سابقه آن در قم به قبل از جنگ جهانی دوم می‌رسد و از دیرباز بین عشایر و روستاییان قم رایج بوده است. لکن سابقه قالیبافی در قم با شیوه فعلی به اواخر دهه دوم قرن بیستم میلادی یعنی حدود 80 سال قبل می‌رسد؛ یعنی زمانی که تجا...

اطلاعات
مروا بافی ( حصیر بافی )

مروا بافی ( حص...

مروا بافی بافت رشته‌های حاصل از الیاف سلولزی به کمک دست و ابزار ساده دستی است که محصولات مختلفی نظیر انواع سبد، انواع ظروف، مبلمان و.. تولید و عرضه می‌گردد. مروار یک نوع چوب ترکه ای اسـت که از اطراف تهران ، کرج ، سولقان ، بهارِ همدان ، ملایر و مراغه تهیـه می‌شود . البته تهیـهٔ آن درم...

اطلاعات
سفال و سرامیک قم

سفال و سرامیک ...

سفال و سرامیک به محصولاتی اطلاق می‌شود که با استفاده از گل رس و همچنین گل حاصل از سنگهای کوارتز و کائولن به کمک دست و چرخ سفالگری ساخته و سپس پخته می‌شود. از دیگر صنایع رایج در قم مى‏توان به سرامیک‏سازى و سفالگرى اشاره کرد. از آنجا که این منطقه داراى خاک مرغوب جهت کار سرامیک و سفالگرى...

اطلاعات
کاشى کارى معرق

کاشى کارى معرق

کاشیکاری در استان قم قدمت زیادی دارد. شاهد این مدعا، وجود گنجینه‏های فراوانی از آثار و بناهای کاشیکاری در این منطقه است. طورى که در سال پانصد هجرى قمرى کاشى هاى حرم مطهّر حضرت امام رضا(ع) را از قم به مشهد ارسال نمودند. وجود خاک هاى مرغوب جهت سرامیک سازى باعث ایجاد هنرها و صنایع کاشی سا...

اطلاعات
سوهان

سوهان

سوهان، شیرینى محلّى، معروف‌ترین ارمغان استان و داراى شهرت جهانى است و به ذائقه تمامى مردم دنیا خوش آیند است. در حدود یک قرن پیش نوعی حلوا و شیرینی خانگی و محلی در قم طبخ می‌شد و به حلوای قمی مشهور بود و به ندرت توسط مغازه‌های عطاری عرضه می‌شد . معروف است که به هنگام حضور مظفر الدین شا...

اطلاعات
سوغات موجان

سوغات موجان

عمده‌ترین سوغات شیره انگور - کشمش- باسلوغ - گردو- بادام است. روش تهیه شیره انگور موجان : در اواخر تابستان واوایل پاییز که انگورها تماماًشیرین شده اند موقع شیره جوشاندن است (تهیه شیره را دراصطلاح شیره جوشاندن می‌گویند) 1-چیدن : ابتدا انگور را می‌چینندوبوسیله پشکه‌های چوبی یا جعبه آنرا از...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب