توضیحات

ویرایش
قالی بافی و فرشهای سنتی لرستان جز بافته‌های سنتی ایران است که در زمره فرشهای هندسی قرار داشته و به صورت ذهنی بافته می‌شوند. از ویژگی‌های مهم آنها استفاده از طبیعت، محیط اطراف، باورها، عقاید و رسوم محلی در طراحی نقوش این گونه قالی است.
سابقه فرش بافی در لرستان را با توجه به نمونه‌های موجود یکصد و پنجاه ساله تخمین می‌زنند. بارون دوبد، سیاح روسی در سال 1840 در سفرنامه خود، به قالی بافی زنان لر اشاره می‌کند اما سابقه قالی بافی در لرستان به سالهای قبل از سفر بارون دوبد بر می‌گردد چرا که بخش مهمی از قطعات مفرغی که از استان لرستان بدست آمده و با نام گیوه با سنجاق، سوزن و امثال آن وصف شده اند سکهای قالی بافی هستند و قلابی که معمولاً در سر آنها با پیکره‌های کوچک گوزن، بز کوهی و ... ساخته شده بطور مشخص برای گرفتن با انگشتان و کوبیدن قالی است.
ایلات لر از قدمی‌ترین عشایری هستند که درغرب ایران و در دامنه‌های سلسله جبال زاگرس در میانه مردم شهرنشین و سایر ایلات در یک زیست گاه پهناور که مشتمل بر قسمت هائی ازاستان‌های فارس، کهکیلویه و بویر احمد، اصفهان، بختیاری، اراک و لرستان می‌باشد به گونه چادرنشینی و بعضی اسکان یافته با حفظ تمام خصوصیات قومی خود زندگی می‌کنند.
سابقه بافندگی در میان عشایر لر بیشتر از یکصد و پنجاه سال نیست. تولیدات اندک آن‌ها گرچه از نفاست فرش‌های شهر بافت بی بهره است ولی در عوض ...مشاهده کامل متن با طرح‌های ساده و اکثر زیبائی که بیشتر در سبک‌های هندسی و شاخه شکسته مجسم می‌شوند طرفداران پرو پا قرصی در میان معماران و دکوراتورهای اروپائی برای خود پیدا کرده اند. روش‌های بافت و طرح‌های قالی تیره‌های متعدد الوار در کلیه این مناطق کم و بیش یکسان بوده و فرش‌های آن‌ها اغلب با کاربرد رنگ‌های طبیعی و به صورت ضخیم بافته می‌شوند. بافت قالیچه‌های مخصوصی به ناک گَبّه که درقالی بافی فارس آن‌ها را مطالعه می‌کنیم ا ویژگی‌های قالی بافی این ایلات است. بیشتر در اندازه‌های کوچک در میان بافته‌های برخی از آنان از جمله الوار ساکن نصرآباد(جنوب اصفهان) نیز دیده می‌شود.
تار و پود فرش‌های آنان از مخلوط پشم‌های گوسفند و بز و گره فرش‌ها نیز با توجه به سنت‌های بافندگی تیره‌های مختلف از نوع فارسی و گاهی ترکی می‌باشند. رنگ‌های قرمز مایل به قهوه ای، سرمه ای، بژ و سفید نخودی در مجموعه فرش‌های لرستان حالت مسلط را دارند.
بافنده‌های لر بر اساس سنت‌های محلی مانند برخی از بافنده‌های مناطق غربی و شمال غربی ایران ریشه فرش‌های خود را در قسمت پائینی قرش به صورت بسته و متصل به هم در می‌آورند و پاره ای نیزلبه‌های فرش‌های خود را با سلیقه‌های ایلیاتی خود منگوله دار می‌نمایند که خالی از لطف و زیبائی نیست.
عشایرلر به تبعیت از رسوم و سنت‌های ایلی و رفع احتیاجات روزمره و یا سرگرمی به بافت قالیچه‌های گره دار بسیار کوچک و رواسبی و خورجین و کیسه نمکی و غیره علاقه زیادی نشان می‌دهند. آن‌ها به گلیم بافی ینز اهمیت فراوانی می‌دهند. گلیم‌های آن‌ها چه از نظر شکل و اندازه و چه از نظر روش‌های بافندگی شباهت زیادی با بافت‌های ایل قشقائی دارند.
قالی بافی لرستان را با شرح جزئیات بیشتری در سه مرکز با اهمیت این منطقه مورد مطالعه قرار می‌دهیم
خرم آباد
خرم آباد مرکز استان واقع در سر راه تهران به اهواز مرکز مهم داد و ستد بافته‌های ایلات مستقر در این منطقه است. از مشخصات ویژه فرش‌های خرم آباد بافت ضخیم و پشمالود ورنگ‌های تیره آن‌ها در مایه‌های آبی، قهوه ای، قرمز، ارغوانی و خاکستری و ارزانی بهای آن‌ها است.
بافنده‌های لرستان در بافت فرش‌های خود به طرح بته ای سرتاسری تمایل زیادی نشان می‌دهند. در این طرح متن فرش با ردیف‌های بُته دوسریه (نوک بته‌ها در هر ردیف در جهت مخالف ردیف قبلی نشانه گرفته اند) تزئین شده است. حاشیه این فرش‌ها به تفاوت با نقش بته‌های پشت سر هم و یا تیغه‌های اره مانند که به تناوب یکی به رنگ قرمز و دیگری به رنگ آبی است تزئین شده اند.
پاره ای از فرش‌های خرم آباد به صورت موزائیکی طراحی شده اند. به گونه ای که متن فرش با اشکال شش ضلعی تقسیم شده اند و در داخل هر کدام از این خانه‌های هندسی به تناوب نقشی از درختان بید و خشه‌های انگور و کَله گوسفند و سایر عناصر مورد علاقه آن‌ها بافته شده است.
گاهی تنه درختی با نقش تلفیقی از شکل درخت سرو و بید مجنون متن برخی از گبه‌های خرم آبادی را به دو قسمت مساوی تقسیم می‌کند. حاشیه‌های اغلب بسیار باریک و با متابعت از زمینه ساده و بی تکلف این دست بافت‌های ایلیاتی با موتیف بسیار ابتدائی تزئین شده اند.
درفرش‌های ترنجدار این ناحیه ترنج و یا ترنج‌های میانی به صورتی کم و بیش غیر متعارف و با سر ترنج هائی بزرگ و چند طبقه طراحی شده اند. در چهار گوشه زمینه این فرش‌ها و در مجاورت لچک‌ها گاهی نقش خوشه ای انگور را وارد می‌کنند
بروجرد
بروجرد نیز یکی از مراکز عمده و فعال خرید و فروش فرش‌های دست بافت ایلات لر و هم چنین فرش‌های همدان است. قالی بافی در این شهر سابقه ای نسبتاً طولانی دارد. درقرن گذشته علاوه برکارگاه‌های بافندگی فعال این منطقه واحدهای تیهه رنگ‌های طبیعی نیز در بروجرد فعالیت می‌نمودند که در آن‌ها روناس، اِسپَرَک، پوست و گل انار و سایر مواد رنگدار طبیعی را به صورت پودر در آورده و ضمن تأمین مصرف داخلی مقداری را نیزبه کشورهای اروپائی صادر می‌کردند.
کاربرد رنگ‌های متعدد در فرش‌های بروجرد بسیار محدود است و همان تعداد معدود نیز اغلب با یک دیگر حالت تضاد داشته و یا به عبارت مصطلح‌تر در کنتراست کامل هستند
فرش‌های بروجرد در سبک‌های گلدار منحنی و شاخه شکسته و با استفاده از موتیف‌ها و نقوش شاه عباسی و هراتی و بُته ای بافته شده و اغلب با بافت ضخیم با پودهای تیره رنگ و پرزهای بلند در رنگ‌های قرمز و آبی تیره و بالاخره در اندازه‌های ذرع ونیم و دو ذرعی و کناره‌های معمولی به بازار عرضه می‌شوند.
هان طور که در بالا اشاره شده یکی از طرح‌های متداول در قالی بافی بروجرد طرح بُته ای سرتاسری است که در مقایسه با سایر طرح‌های بُته ای رایج در لرستان این اختلاف در آن به چشم می‌خورد که اندازه بته‌ها در این طرح‌ها بسیار بزرگ می‌باشند به گونه ای که گاهی تمامی متن یک قالیچه و دو ذرعی با حدود 16 تا 18 نقش بته پوشانده می‌شود.
اندازه‌های مورد علاقه بافنده‌های بروجرد ذرع و نیم، دو ذرعی و فرش‌های چهار گوش است
سرآبند
سرآبند در یک ناحیه کوهستانی و صعب العبور در غرب راه آهنی مسیر اراک- خوزستان واقع شده است.در این بخش بزرگ که 300 روستا را در بر می‌گیرد و به دلایلی نامعلوم بر روی نقشه جغرافیائی اثری از آن دیده نمی‌شود از زمان‌های قدیم فرش هائی با گره هائی ترکی و فارسی با حداکثر 2500 گره در دسی متر مربع با طرح کاج سرآبند که به طرح بته میری شهرت یافته، بافته می‌شود. در آن‌ها گاه نقش ترنج کوچکی نیز دیده می‌شود. حاشیه این فرش‌ها توری مانند بوده و در زمینه سفید شکری بافته می‌شود و به این لحاظ در جرگه طراحان نقش قالی به حاشیه شیرشکری معروف شده است.
پشم هائی که در گذشته در قالی بافی این ناحیه مصرف می‌شد نرم و درخشان بود ولی این روزها کیفیت آن‌ها تا حدودی تنزل کرده است.
فرش‌های سرآبند دربازار بیشتر به نام « میر » و یا « مال میر» خوانده می‌شود. وجه تسمیه « میر» احتمالاً به روستای مال میر مرکز اداری این بخش بر می‌گردد

منبع :http://www.mehrnews.com/detail/News/1564320
http://www.persiancarpetexport.com/fa/lorestan.html

جاذبه های گردشگری خرم آباد

قلعه فلک الافلاک

قلعه فلک الافل...

فَلَک‌الافلاک یا دژٍ شاپورخواست قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است. فلک‌الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. قلعه فلک‌الافلاک بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم‌آباد و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار گرفته و چشم‌گیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر خرم‌آبا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پل شاپوری‌

پل شاپوری‌

این پل در قسمت جنوبی شهر خرم آباد واقع شده است. و عامل ارتباط غرب استان ( طرهان ) با شرق و از آنجا به خوزستان و تیسفون ( پایتخت ساسانیان ) بوده است . احتمالاً جهت توزیع آب نیز مورد بهره برداری قرار می‌گرفته است. طول پل 312 متر،و ارتفاع آن75/10 متراست که از 28چشمه طاق و 27پایه تشکیل شده ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد جامع خرم آباد

مسجد جامع خرم ...

مسجد جامع خرم آباد در سال ٩۷۰هجری قمری به دستور (شاه پرور سلطان)_ دختر (آغور بیک) (همسر شاه رستم از اتابکان لر کوچک ) ساخته شد. این مسجد در سال ۱۱۱۰هجری قمری به دستور شاه سلطان حسین صفوی تعمیر شد و سنگ نوشته مربوط به این فرمان هم اکنون در بخش سنگ نوشته‌های تاریخی ( دژ شاهپور خواست ) نگه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه آخوند ابو

خانه آخوند ابو

در مرکز شهر خرم‎آباد در سایه‌‏سار ضلع‌غربی قلعه فلک‏‌الافلاک بنایی زیبا مربوط به اوایل دوره پهلوی قرار دارد. این اثر ارزشمند یکی از قدیمی‎ترین خانه‏‌های شهر خرم‎آباد محسوب می‎شود که در سالهای اخیر توسط سازمان میراث فرهنگی مرمت شده و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. منطقه لرستا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
حمام گپ ( آسیا )

حمام گپ ( آسیا...

حمام تاریخی گپ (آسیا) که بخش اصلی آن بر روی چهارستون سنگی قرار گرفته ، در دوران قاجاریه ساخته شده است . این حمام به وسیله چند پله ارتباطی از خیابان مجاور (خیابان حافظ) به سربینه مرتبط می‌گردد که در حدود سه متر از سطح خیابان پائین‌تر است. در گوشه شمال شرقی ورودی حمام گرم (در حد فاصل ح...

اطلاعات | نقشه | مسیر
رودخانه خرم‌آباد

رودخانه خرم‌آب...

در تاریخ رویایی لرستان همیشه سخن از رودخانه ای است که سالها نقل داستانهای گذشتگان بوده و تاریخ مردم خرم آباد در کنار این ساحل رودخانه ای شکل گرفته این رودخانه دایمی است با طول 80 کیلومتر از ریزابه‌های بسیاری که همگی آن‌ها از ارتفاعات پیرامون خرم‌آباد سرچشمه گرفته‌اند ؛ پدید می‌آید . ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دریاچه کیو ( کی یو )

دریاچه کیو ( ک...

این دریاچه در شمال غربی شهرستان خرم آباد و در کنار پارکی به همین نام واقع است. آب این دریاچه از چشمه‌ای که در زیر آن قرار دارد تامین می‌شود. مساحت دریاچه کیو 7 هکتار و عمق آن بین 3 تا 7 متر است. کیو در گویش لری به معنی کبود رنگ و آبی است و علت نامگذاری آن آب زلال و عمق دریاچه‌است که به...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آبشار نوژیان

آبشار نوژیان

آبشار نوژیان یکی از مرتفع‌ترین آبشارهای ایران در 51 کیلو متری جنوب شرقی خرم آباد ،بخش پاپی واقع شده است و دارای ارتفاع 95 متر و عرض تاج پنج متر است. این آبشار زیبا در کنار روستای قدیمی و منحصر به فردی به همین نام قراردارد.روستای نوژیان تقریبا در 40 کیلومتری خرم‌آباد واقع شده و بین کوه ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم خرم آباد

موسیقی محلی لرستان

موسیقی محلی لر...

موسیقی لری با موسیقی "ردیف دستگاهی" پیوند نزدیکی دارد . بخش مهمی از این موسیقی از طریق کمانچه و کمانچه نوازی محلی در موسیقی رسمی ایران "ردیف" نیز تأثیر گذاشته است . اغلب موسیقی‌های محلی لرستان در دستگاه ماهور و بیش‌تر با ساز کمانچه اجرا می‌شوند . موسیقی‌های لرستان به چهار بخش موسیقی کار...

اطلاعات
آش ترخینه

آش ترخینه

نخود و لوبیا 1 لیوان، عدس 4/3 لیوان ،کشگینه نیم کیلو، پیاز داغ نصف لیوان، سبزی آش نیم کیلو، نمک و فلفل و زرد چوبه به میزان لازم ،نعناع داغ وپیاز داغ برای تزیین. طرز تهیه کشگینه (ترخینه) : بلغور گندم 1 لیوان ، کشک ۱ لیوان (یا دوغ 3 لیوان)، 1قاشق سبزی کوهی معطر، همه را با هم می‌جوشانیم ت...

اطلاعات
لباس محلی لرستان

لباس محلی لرست...

پوشش زنان لر نمادی از هویت و فرهنگ این دیار پوشاک زنان لر بنا به موقعیت اجتماعی ، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی‌های مشخصی برخوردار است . پوشاک زنان جوان لر با پارچه‌های الوان در رنگها و طرح‌های شاد با سربندهای زیبا و رنگی می‌باشد . زنان مسن‌تر پارچه هائی به رنگ تیره و طرح ای ساد...

اطلاعات
بازی دال پلو

بازی دال پلو

دراین بازی چند نفر به دو دسته تقسیم می‌شوند که معمولاً دو دسته سه نفری یا بیشتر می‌باشند. هر دسته بفاصله ۱۰ الی ۲۰ متر دورتر از یکدیگر و روبروی هم قرار می‌گیرند. هر دسته در جایی که ایستاده‌اند سه عدد سنگ بعنوان هدف که هر یک تقریبا بطول ۲۵ و بعرض ۱۵ سانتی متر می‌باشد طوری در محل خود (رو...

اطلاعات
بازی کلو رونکی

بازی کلو رونکی

کلورونکی یکی از محبوبترین بازی‌های محلی است که تعداد بازیکنان آن بایستی حتما جفت باشند.مثلا دو دسته ۶ نفری که جمعا ۱۲ نفر شوند. در گروه اول که هر نفر کلاهی بسر دارد (یا اگر کلاهی در دسترس نباشد با دستمال چهار گوشی که ۴ گوشه اش را گره زده اند و بر سر می‌گذارند کلاهی درست می‌کنند) افراد ...

اطلاعات
گویش  محلی لرستان

گویش محلی لرس...

گویش‌های لُری نزدیک‌ترین گویش‌های ایرانی به زبان فارسی هستند.زبان لری همانند زبان فارسی نواده‌ای از زبان پارسی میانه استو واژه‌های آن همانندی بسیاری با فارسی دارد.. ریشه زبانهای ایرانی لری-بختیار مانند زبان فارسی به پارسی میانه(پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان(زبان هخ...

اطلاعات
شنبه به در و سیزده به در

شنبه به در و س...

مردم اولین شنبه سال را از بامداد یا بعد از صرف ناهار به باغ و صحرا مى‏روند. در این روز اغلب زنان و دختران در مکان‏هاى نظر کرده و مورد احترام «ننو» کوچکى به نیت بخت‏گشایى و حاجت روایى مى‏بندند. اگر پس از ساعتى باد خاشاک یا پَر کاهى در آن مى‏ریخت نشانه آن بود که حاجت روا خواهد شد. مردان ب...

اطلاعات
آیین عروسى

آیین عروسى

در هر یک از مناطق مختلف لرستان آیین‏نامه‏هاى عروسى [نحوه جشن عروسى و آداب و رسوم مربوط به آن] به شیوه‏اى خاص برگزار مى‏شود. مراسم عروسى گرچه داراى وجوه مشترک فراوانى است ولى از نگاهى دیگر ویژگى‏هاى خاص آئینى هر منطقه را داراست که نمایانگر خصوصیات دینى ـ فرهنگى و گاه جغرافیایى قوم و طای...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات خرم آباد

چیت

چیت

چیت یکی از رایجترین دست بافته‌های زنان عشایر لرستان بوده که در میان همه عشایر لرستان به همین نام موسوم است. مواد اولیه مورد نیاز برای این دست بافته نی، پشم و مو است. به دلیل وفور "نی" در زیست بوم قشلاقی عشایر، این وسیله درمنطقه گرمسیر بافته می‌شود. چیت تقریباً با اندکی تغییر در میان هم...

اطلاعات
فرش بافی

فرش بافی

قالی بافی و فرشهای سنتی لرستان جز بافته‌های سنتی ایران است که در زمره فرشهای هندسی قرار داشته و به صورت ذهنی بافته می‌شوند. از ویژگی‌های مهم آنها استفاده از طبیعت، محیط اطراف، باورها، عقاید و رسوم محلی در طراحی نقوش این گونه قالی است. سابقه فرش بافی در لرستان را با توجه به نمونه‌های مو...

اطلاعات
گیوه دورزی

گیوه دورزی

گیوه دوزی یکی از صنایع دستی رایج در لرستان است. گیوه از دوقسمت اصلی "زیره" و "رویه" تهیه می‌شود. ساخت زیره به وسیله دو لایه چرم که یکی از آنها توسط اشخاصی به نام "آجیه کو" با نخهای نسبتاً ضخیمی آج انجام می‌شود. پس از آج با استفاده از لایه‌های مقوا و چرم زیر آجیه شده دوره دوزی و آماده اج...

اطلاعات
ماشته

ماشته

لرستان با قدمت تاریخی و دیرینه در زمینه‌های مختلف دارای صنایع‌دستی بی‌نظیری است که تنوع آن در کمتر نقطه‌ای از کشور مشاهده می‌شود.ماشته مهمترین و اصیل‌ترین دستبافت لرستان است که با دار مخصوصی به نام "جیلا" بافته می‌شود. این دست بافته از چهار قطعه نواری شکل به عرض 50 سانتی متر و به طول دو...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.