توضیحات

ویرایش
بازیهای بومی و محلی ایلام با هدف سرگرمی، در گذشته به دلیل کمبود امکانات در مناطق چادرنشین و عشایر شکل گرفته است و در حال حاضر بعضی از این بازیها به نسلهای جوان منتقل شده است.

یکی از بازیهایی که به تازگی در فهرست آثار ملی کشور نیز ثبت شده است "پلان" یا به قول کردها "په لان" است که افراد کم سن و سال استان ایلام نیز با آن آشنایی دارند.

این بازی در بین سنین مختلف رایج است و حتی افراد مسن هم برای تنوع این بازی را برگزار می‌کنند.
آقای علی حسین خسروی پور در مورد ترکیب گروه و نحوه بازی پلان که از جمله بازی‌های جمعی سنتی است ، می‌گوید:
علاقه مندان به این بازی به دو گروه سه نفره تقسیم می‌شوند و یکی هم از میان جمع به عنوان داور انتخاب می‌گردد. داور بقیه‌ی قرعه گروه اول و دوم را معین می‌کند، و سپس زمینی مسطح و هموار به طول حدواً 40 و عرض 3 تا 4 متر در نظر می‌گیرد و در دو سر یک خط مستقیم در دو دسته‌ی سه تایی سنگ هایی تخت به صورت ایستاده و بدون تکیه گاه به ارتفاع 20 تا 30 سانتیمتر نصب می‌کند . در هر طرف، فاصله‌ی سنگ‌ها بین 1 تا 5/1 متر تعیین می‌شود و هنگام بازی افراد دو گروه نباید از سنگ اول جلوتر بروند . به قید قرعه یکی از تیم‌ها بازی را شروع می‌کند. رایج‌ترین نوع قرعه " ته ره و هشکه " یعنی‌تر و خشک است . بدین شکل که یک طرف سنگِ تخت کوچکی را‌تر و به هوا پرتاب می‌کنند و هر یک از تیم‌ها یک ...مشاهده کامل متن طرف قرعه (‌تر یا خشک ) را انتخاب می‌کنند و قرار گرفتن طرف‌تر یا خشک سنگ بر زمین و نوع انتخاب ، شروع کننده‌ی بازی را تعیین می‌کند .
ابتدا هر یک از افراد گروه اجازه‌ی پرتاب یک سنگ به طرف سنگ‌های طرف مقابل را دارند و در ازای خواباندن هر یک از سنگ‌ها ی ایستاده‌ی حریف، اجازه‌ی پرتاب یک سنگ دیگر را می‌یابند . چنان چه در نوبت اول تیمی نتوان کل سنگ‌ها ی حریف را بخواباند ، تیم مقابل بازی را با همان شرایط ادامه می‌دهد .
از مهمترین کارکردهای این بازی تفریحی و مسابقه است که معمولا وقتی مردم استان به طبیعت می‌روند این بازی را انجام می‌دهند.

گروه سنی این بازی بیشتر بین جوانان و بزرگسالان است که فضایی باز انجام می‌شود و بیشتر در بین پسران رایج است و فصل این مسابقه بهار است و حتی گاهی به مناسبت طلب باران نیز بازی می‌شود.

این بازی به قدرت بازوان و دقت شخص بازی کننده بستگی دارد زیرا میزان پرتاب سنگ حرف اول را در این بازی بومی و محلی می‌زند.

بازی "په لان" حتما باید در صبح یا ظهر انجام شود ولی در حین بازی باید مواظب پرتاپ سنگها بود هرچند پرتاب خود سنگهاست که باعث شده این بازی جذاب باشد.


این سنگها که به طور عمود قرار گرفته اند به اصطلاح "په ل" گفته می‌شود که در این بازی به این صورت باید قرار بگیرند.

در مرحله بعدی، "په لان" یعنی بازی با سنگ و پرتاب سنگ به سمت سنگ هایی که عمود قرار گرفته اند، آغاز می‌شود.

در این بازی نفرات هر تیم می‌توانند یک نفر تا سه نفر باشند که به قید قرعه یک تیم آغازکننده بازی است.
بازی با پرتاپ سنگ به سوی سنگهای عمودی از سوی تیم اول آغاز می‌شود، اگر موفق شود یکی از سنگهای تیم حریف را از حالت عمودی خارج کند می‌تواند به عنوان جایزه یک سنگ دیگر پرتاب کند.

اگر این بازیکن توانست سنگ دیگر را بزند دوباره جایزه می‌گیرد و چناچنه نتوانست سنگ باقی مانده را بزند نفر بعدی تیم سنگ را پرتاب می‌کند که بستگی به تعداد نفرات تیم دارد.

بازی به همین ترتیب بین بازینکان حریف چرخش می‌خورد و به اصطلاح بازی گرم می‌شود.

اگر تیم پرتاب کننده بتواند هر سه سنگ را بزند سه امتیاز گرفته و دوباره سنگها را به صورت عمودی قرار داده و بازی از نو شروع می‌شود.

اگر چنانچه تیم شروع کننده توانست فقط یک سنگ را بزند و یا اصلا نزند، تیم مقابل سنگ پرتاب می‌کند و همان وضعیت برای تیم مقابل نیز وجود دارد.

در این بین اگر تیم آغازگر بتواند یک یا دو سنگ را بزند و تیم مقابل هر سه سنگ را بزند، به هرتیم به ازای هر سنگ زده شده یک امتیاز تعلق می‌گیرد و این رویه چندبار تکرار می‌شود.
وقتی سه سنگ عمودی یکی از دو تیم توسط بازیکنان تیم دیگر بیفتد در اصلاح بازی می‌گویند یک "نه رگ" (یک امتیاز کامل) به نفع تیم برنده است.

در این حالت برای شروع مجدد بازی دیگر جای دو تیم عوض نمی‌شود و افراد تیم برنده به عنوان تیم پیروز ابتدا سنگ را پرتاب می‌کنند.
اگر در بازی سه سنگ یکی از دو تیم بیفتد و در مقابل یکی از سنگهای تیم دیگر نیز بیفتد در این هنگام می‌گویند یک "نه رگ" به نفع تیم برنده و یک "تول" به نفع تیم بازنده محسوب می‌شود.
به طور کلی این بازی خیلی به دقت و توان بازوان بازیکنان بستگی دارد و این دو عامل، باعث پیروزی یک تیم می‌شوند.
بازی "په لان" به تازگی در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده و هم اکنون در بسیاری از مناطق استان ایلام چه در شهرها و چه در روستاهارایج است.
منبع :http://www.ichto.ir/Default.aspx?tabid=722
http://news.tebyan-zn.ir/

جاذبه های گردشگری ایلام

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه، دره باریک و ژرفی است که در 50کیلومتری جاده ایلام - دره شهر در نزدیکی روستای چنارباشی درمنطقه‌ای سرسبز واقع شده و درون آن رودی روان است روستای چنارباشی روستایی با 100 خانوار است که ناحیهٔ ان کوهستانی می‌باشد این تنگه یکی از پدیده‌های زمین‌شناسی در استان ایلام و در غرب ایر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه تاریخی چوارقلا

قلعه تاریخی چو...

قلعه‌ی تاریخی چوار (قلا)، در 12 کیلومتری غرب شهر چوار و20 کیلومتری شهر ایلام بر سر راه چوار به نواحی مرزی با کشور عراق واقع شده است. مجموعه‌ی بناهای این دژ بر فراز و دامنه‌های ناهمواری که حدود 300 متر از زمین‌های پیرامونی ارتفاع دارد،ساخته شده است. این قلعه به صورت دژی مستحکم ساخته...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک جنگلی چغاسبز

پارک جنگلی چغا...

پارک جنگلی چغاسبز یکی از فضاهای زیبا و دلنشین ایلام می‌باشد و شرایط طبیعی مناسبی را جهت گذران اوقات فراغت فراهم آورده است. این پارک با مساحت 4170هکتار، جنگلی طبیعی و بسیار بااهمیت و زیبا در کنار شهر ایلام به وجود آمده که در بخش قابل ملاحظه ای از آن، عملیات احیایی از قبیل جنگل کاری و ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تنگ ارغوان

تنگ ارغوان

هر ساله همزمان با فصل بهار و بخصوص اردیبهشت ماه دره ارغوان ایلام به اوج زیبایی رنگها در طبیعت تبدیل می‌شود زیرا ارغوانهای این دره و طبیعت بکر، زیبایی خاصی به منطقه بخشیده است. استان ایلام از آن دست استانهایی است که کمتر کسی اسم آن را برای مسافرت شنیده و مناظر طبیعی آن را دیده است اما ای...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه والی ایلام

قلعه والی ایلا...

قلعه والی یکی از بناهای مهم دوره قاجاریه در شهر ایلام است بر اساس سنگ نوشته‌ای که بر دیوار ورودی قلعه نصب شده، این بنا در عهد قاجار و به دستور غلامرضاخان ابوقداره والی لرستان در سال ۱۳۲۶ قمری در محله ای بنام حسین آباد فیلی که به ده بالا مشهور بود ,ساخته شده و معمار آنرا حاج درویش علی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
عشایر لک ایلام

عشایر لک ایلام

لک‌ها جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایران هستند. و چون در آغاز پیدایی و تجمع خود حدودأ صد هزار خانه بوده‌اند، آنها را «لک»؛ یعنی، «صد هزار» نامیدند. ایلات و عشایر با قومیت و گویش لری در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه، سنن، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با ی...

اطلاعات
غار بره زرد

غار بره زرد

غار بره زرد بر روی دیواره بره زرد در ارتفاعات سیوان بدره در فاصله‌ی 35 کیلو متری مسیر ایلام به دره شهرقرار دارد برای دستیابی به غار باید از طریق جاده خاکی مله پنجاب به باریکاب که فقط خودرو‌های کوهستان رو و شاسی بلند می‌توانند رفت و آمد کنند و در مقصد یعنی باریکاب ماشین پارک کنید و حدو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه قالقیران

کوه قالقیران

کوه قلاقیران را به لحاظ جلوه‌ای طبیعی باید در زمره یکی از بهترین نقاط کوهستانی کشور به شمار آورد. به لحاظ مردم‌شناسی کوه قلاقیران در ایلام از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و به نوعی در ادبیات شفاهی نماد شهر ایلام به شمار می‌آید این کوه نماد طبیعی این استان است.کوه قلاقیران که به قولی معم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم ایلام

زبان و گویش مردم ایلام

زبان و گویش مر...

گویش کردی ایلام یکی از گویش‌های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش کردی جنوبی در کنار گونه‌های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می‌نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز منطاق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند. دستگاه واجی گویش کردی ایلام متشکل از 35 و...

اطلاعات
پلان بازی محلی ایلام

پلان بازی محلی...

بازیهای بومی و محلی ایلام با هدف سرگرمی، در گذشته به دلیل کمبود امکانات در مناطق چادرنشین و عشایر شکل گرفته است و در حال حاضر بعضی از این بازیها به نسلهای جوان منتقل شده است. یکی از بازیهایی که به تازگی در فهرست آثار ملی کشور نیز ثبت شده است "پلان" یا به قول کردها "په لان" است که افر...

اطلاعات
لباس محلی ایلام

لباس محلی ایلا...

ایلام اگر چه در قلمرو سیاسی فعلی و در گستره دنیای اطلاعات و اطلاع‌رسانی سرزمینی بسیار کوچک می‌نماید، اما هنوز هم شاهد تمایزات فراوانی با دیگر گروه‌ها از نظر آداب و رسوم، عرف‌ها و سنت‌ها در همین قلمرو کوچک هستیم. اگر چه لباس، خود بخشی از فرهنگ است، ولی به واسطه ارتباطات و تعاملات فرهنگی ...

اطلاعات
کِلاورِوان ( کلاه پران - کلاه وروانک )

کِلاورِوان ( ک...

در این بازی بازیکنان به دوسته مساوی تقسیم شده وسپس روی زمین دایره ای به شعاع مناسب مشخص می‌نمایند و یک گروه به قید قرعه در درون دایره به حالت چهار دست وپا قرار می‌گیرند وهر کدام کلاهی به سردارند و دسته‌ی دوم بایستی بدون آنکه ضربه‌ی پای تیم مقابل خورده باشند یکی از کلاهها را برداشته وبه ...

اطلاعات
پایکوبی ایلامی

پایکوبی ایلامی

رقص ایلامی گره خورده با فرهنگ و تاریخ منطقه است و بیانگر عمق اصالت ایلامیان است . رقص ایلامی را می‌توان یکی از ریشه دار‌ترین رقص‌ها دانست . رقص ایلامی در گذشته تنها با هدف آماده سازی و تقویت نیروی جسمانی و روحی انجام می‌گرفت . رقص کردی در زمان‌های قبل از اسلام ذکری بود برای خداوند وهم...

اطلاعات
آیین سوگواری  ایلام

آیین سوگواری ...

ایلام سرزمین زاگرس نشین با بیش از 10 هزار سال قدمت و مملو از پتانسیل‌های سنتی در غرب نقشه ایران جای گرفته است. مردم این دیار ده هزار ساله پس از گذشت سالیان سال هنوز جذب مدرنیزه نشده‌اند، به همین خاطر است که همچنان جشن‌ها، عادات و رسم‌های اجتماعی و سنتی در این استان به قوت خود پا برجا اس...

اطلاعات
ضرب المثل‌های ایلامی

ضرب المثل‌های ...

دَلیا و گپ سَگ حَر’م نِیو دریا به دهن سگ حرام نمی‌شود منظور: با بدگویی کردن نسبت به فرد متشخصی از شخصیت و فضیلت او کاسته نمی‌شود دِما سگ سِخو وِرچِنَه به دنبال سگ استخوان جمع می‌کند منظور از طماع بودن است دو بهارو, طَنَی روزگارو دوغ بهاران, طعنه روز گاران منطور: انسان نباید بخ...

اطلاعات
پرسیاوشان

پرسیاوشان

یکی از گیاهان دارویی که در ایلام بسیار یافت میشود پرسیاوشان است. پرسیاوشان با نام علمی Adiantum capillus veneris گیاهی است علفی، سرخسی و پایا که در مناطق شمالی از جمله مازندران، گیلان و در تهران در مناطق شرق، غرب و جنوب غربی قابل مشاهده است. این گیاه زیبا و چند ساله معمولاً در نقاط مر...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات ایلام

قالیبافی در ایلام

قالیبافی در ای...

قالیبافی از جمله هنرهای اصیل و ارزشمندی است که سابقه ای بس طولانی در ایران دارد.این هنر اصیل با فرهنگ کهنسال این مرز و بوم پیوندی ناگسستنی داشته و در گذر قرنها یکی از دستاوردهای مهم ایرانیان محسوب شده و در حال حاضر جزئی از زندگی و فرهنگ جامعه ایران اسلامی بشمار می‌آید. بدون تردید فرش ع...

اطلاعات
گلیم برجسته ایلام

گلیم برجسته ای...

زندگی عشیره‌ای و سنتی و پرورش دام برای تامین معیشت زندگی مردم منطقه ایلام، از دیر باز تاکنون موجبات استفاده از پشم و رشد و رونق صنایع دستی مرتبط با آن خصوصا قالی و گلیم ساده را فراهم آورده است. خانم بافنده‌ای به نام "سحر چلانگر" ساکن روستای زنجیره ( از توابع شهرستان سرابله استان ایلام ...

اطلاعات
موسیقی آوازی هوره ایلام

موسیقی آوازی ه...

انسان‌ها در طول تاریخ، برای حیات زنده، پویا وسبز خویش به کارها ویا نوآوری‌هایی دست زده‌اند که برای ما شگفتی را به ارمغان آورده است. آواز، موسیقی و نواهای نخستین بشری و ابتدایی همانا کشف انسان برای التزاز و بهتر زیستن بوده است. از جمله نواها و آوازهای نخستین که گاه آن را به اهورا مزدا مر...

اطلاعات
سیاه چادر

سیاه چادر

سیاه چادرهای عشایری که همیشه در نواحی استان‌های کهگیلویه، ایلام و چهارمحال و بختیاری و عشایر استان‌های همجوار آن بافته و پرداخته می‌شود، به عنوان یکی از صنایع‌دستی عشایری همواره مورد توجه دوستداران صنایع روستایی و عشایری بوده است، که حاصل سرانگشتان زنان هنرمند و اصیل عشایر است و عشایر ا...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.