1

توضیحات

ویرایش
سنگ نوشته تخت خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایلام، بخش صالح آباد، روستای بانروشان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
این مکان علاوه بر داشتن چشمه‌ی آب سرد و زلال به علت قرار داشتن در دامنه‌ی غربی کوه نخجیر از نظر دسترسی به شکار انواع حیوانات وحشی و هِیزم درختان بلوط از شرایط و مزیتهای بسیار مطلوبی برای استراحت و تفریحگاه والیان ایلام برخوردار بوده است.
تداوم استقرار خان والی و همراهانش هر سال به مدت طولانی در این مکان تخت خاتون (که به احتمال زیاد به لحاظ تعلق خاطر زیاد خان به یکی از همسرانش آنجا را " تخت خاتون " نامید) و بعدها به تخت خان تبدیل شد , باعث گردید که غلامرضاخان والی از فرصت استفاده کرده و دستور به نگارش کتیبه‌ی بزرگ و به یاد ماندنی خود در این مکان بنماید .
ارزش واهمیت این سنگ نوشته علاوه برزیبایی خط و متن آن دارای اطلاعات فراوانی است که از گذشته‌ی والی و کارهای عمرانی وی دست می‌دهد , چیزی که در سایر کتیبه‌ها تنها اشاره ای گذرا به آنها شده است .
شکل سنگ نوشته یک متوازی الاضلاع در ابعاد 145×190 سانتی‌متر بوده که ابتدا آنرا حدود دو سانتی‌متر به لحاظ فراهم نمودن یک سطح صاف و یکنواخت تراش داده و آنگاه با تراش دادن مجدد حروف و کلمات را برجسته نموده‌اند.
خط کتیبه نستعلیق، و متن آن خلاصه ...مشاهده کامل متن ای از شجره نامه والیان و شرح برخی از خدمات عمرانی غلامرضا خان والی است که در سال 1325 هـ.ق دستور نوشتن آنرا داد. این اثر در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
متن کتیبه تخته خان
هو الله تعالی
تاریخ ولادت لرستان فیلی حسب الفرمایش جناب امیر الامراء العظام غلامرضا خان والی فتح السلطنه امیر تومان در این سنگ ثبت نمود .
اول والی‌ها ، حسین خان بن منصور العلوی عباسی ، که در زمان سلطنت شاه عباس صفوی ماضی ملقب به لقب والیگری کل لرستان شده ، مقبره‌ی والی مرحوم درب امامزاده واجب التعظیم «شاهنشاه » است .
بعد والیگری به شاه وردی خان پسر او رسید . بعد حسین خان ثانی و پسر او والی بود . در زمان سلطنت نادر ، علی مردان و میر حسین ثانی والی بودند . به امر حضرت نادری به سفارت اسلامبول روانه شد ، در زمین راه کرکوک فوت شد ، و در مقام مشهور به امام زین العابدین مدفون است .
بعد از او برادر خود اسماعیل خان بن شاهوردی خان در جای خود منصوب نمود . مدت چندی ریاست والیگری کل لرستان داشته . مدفن او در کشیک خانه‌ی نجف اشرف. در زمان سلطنت محمد خان قاجار ، مرحوم حسن خان بن اسدالله خان بن اسماعیل خان به امر والیگری برقرار گردید و قریب نود سال والی تمام پیشکوه و پشتکوه بود ودر سنه‌ی سال 1255 وفات نمود ودر کشیک خانه مذکور مدفون است . بعد وفات مرحوم حسن خان ، صفحات ثلاثه‌ی پشتکوه به مرحومان علی خان ، احمد خان و حیدر خان انتقال یافته . مرحوم حیدر خان جد غلامرضا خان والی و فتح السلطنه امیر تومان در سنه‌ی ( 1273 ق ) وفات نمود . بعد از مرحوم مغفور حسین قلی خان والی – تاب ثراه – به والیگری پشتکوه منصوب شد و اقدام در خدمات به دولت ابد مدت قاهره ، شاهنشاه عجم جا شاه شهید ناصرالدین شاه قاجار - نور الله مرقده – و در زمان فرمانروایی حمزه میرزا امیر جنگ – تاب ثرا – والیگری پشتکوه را هم به والی مرحوم مرحمت کرد و در زمان حکم رانی امیر خان سردار ، از جانب دولت ابد مدت ، ملقب به جناب صارم السلطنه سردار اشرف و امیر تومان شده است . عمر شریف والی مرحوم 68 سال بود و در زمان سلطنت مظفر الدین شاه - نور الله مرقده - در سنه‌ی 1318 وفات یافت .
مقبره‌ی والی مرحوم در وادی السلام نجف اشرف است . والی مرحوم ابنیه متعدد بنا نهاد از جمله قلعه ، باغ ، کاخ و حمام حسین آباد در سنه 1294 ق به معماریت استاد آقای کرمانشاهی و نظارت حاج محمد علی شیرازی به انجام رساند و نخلستان و قلعه حسینیه را در سنه‌ی 1297 به معماریت استاد آقای کرمانشاهی و نظارت میر خلیل بک رشنوئی به اتمام رساند و بعد در سنه 1307 به معماریت استاد قنبر بک تفکچی باشی ملکشاهی به حفر قنات امیر آباد و طواحین قیام به اتمام رسانید .
در سنه 1319 امر والیگری پشتکوه از جانب اعلی حضرت مظفر الدین شاه به غلام رضا خان فتح السلطنه امیر تومان مرحمت فرمود . پیش از امر والیگری در حکم رانی والی والد ، تاب ثراه در سنه 1309ق به خدمت امامزاده علی صالح - علیه رحمته – بن عبدالله الاعرج بن حسین اصغر بن زین العابدین قیام نمود . بقعه‌ی مطهره کاشی و حصار او از گچ و سنگ به معماریت استاد غلام حسین دزفولی و نظارت مقرب الحضرت نایب کرمانشاهی عینل خان رشنوئی به اتمام رسید . بعد امربه ساختن قلعه حسین آباد که مشهور به ده بالاست نمود ، و قلعه و حمام و باغ به معماریت حاج درویش علی کرمانشاهی و حجاری رضاقلی و به خط مقرب الخاقان میرزا عبد الحسین خان رشنوئی در سنه 1325 به اتمام رسانید و در سنه 1319 جناب مستطاب اجل اکرم افخم به القاب جلیل صارم السلطنه سردار اشرف نایل گردید ، ودر سنه 1325 ق در بدو جلوس سلطنت عادل محمد علی شاه به حکم رانی صفحه‌ی طرحان برقرار و در همین تاریخ به حفر قنات سرداریه مشهور به مله بازان به معماریت استاد حسین مقنی باشی اصفهانی به اتمام و در همین تاریخ چند رشته آسمان آباد که مشهور به اشرف آباد است به اتمام رسانید .

منبع :
http://fa.wikipedia.org/
http://ilambastan.blogfa.com/
http://ilamchto.ir/
http://aroosezagros.persianblog.ir/post/26/

زیارتگاه امامزاده علی صالح

فاصله: 16 کیلومتر - زمان: 15 دقیقه
مشاهده مسیر

غار زینه گان ( زینگان )

فاصله: 18 کیلومتر - زمان: 19 دقیقه
مشاهده مسیر

پارک جنگلی چغاسبز

فاصله: 23 کیلومتر - زمان: 20 دقیقه
مشاهده مسیر

قلعه والی ایلام

فاصله: 29 کیلومتر - زمان: 28 دقیقه
مشاهده مسیر

تنگ ارغوان

فاصله: 34 کیلومتر - زمان: 37 دقیقه
مشاهده مسیر

قلعه تاریخی چوارقلا

فاصله: 45 کیلومتر - زمان: 44 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری مهران

سنگ نوشته تخت خان

سنگ نوشته تخت ...

سنگ نوشته تخت خان مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان ایلام، بخش صالح آباد، روستای بانروشان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۷ اسفند ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۷۹۹۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این مکان علاوه بر داشتن چشمه‌ی آب سرد و زلال به علت قرار داشتن در دامنه‌ی غربی کوه ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
غار زینه گان ( زینگان )

غار زینه گان (...

غار طبیعی زینه گان شگفتی است که در دل دشت منطقه گرمسیری بخش صالح آباد از توابع شهرستان گرمسیری مهران وجود دارد که همه ساله به ویژه در فصل تابستان میهمانان زیادی را به آنجا می‌کشاند. اگر چه غار طبیعی زینه گان برای بیشتر مردم کشور ناشناخته مانده است اما زیبایی منحصر به فرد و شکل گیری این...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه و کاروانسرای قالوه گلان

قلعه و کاروانس...

این اثر در محلی به نام قالوه در حاشیه شرقی رودخانه کنجان چم و در مقابل تپه باستانی گلان I واقع شده است. مساحت محدوده باستانی 2000 متر و دارای ابعادی به طول 40 متر و عرض 34 متر می‌باشد. فاصله تا مرکز بخش 20 کیلومتر می‌باشد. نزدیکترین محل تامین آب مورد نظر رودخانه کنجان چم است. پوشش گیاه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
زیارتگاه امامزاده علی صالح

زیارتگاه امامز...

امام زاده علی صالح (ع) در شهرستان مهران بخش صالح آباد در 40 کیلومتری جنوب شهر ایلام و 45کیلومتری غرب شهرستان مهران قرار دارد. امام‌زاده صالح (ع) فرزند عبیداللّه الاعرج فرزند حسین فرزند امام چهارم حضرت سجاد است. وی از معاصرین حضرت امام موسى کاظم (ع) بوده است که همزمان با طغیان خلفاى ع...

اطلاعات | نقشه | مسیر
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.