توضیحات

ویرایش
عروسی تفنگ به عنوان رسمی کهن و قدیمی در زندگی شکارگران ایلامی و به نیت شکستن طلسم تیر شکارچیان هنوز هم در بسیاری از مناطق روستایی و عشایری استان انجام می‌گیرد.
این آیین که برای موفقیت در شکار و طلسم‌شکنی تفنگ شکارچیان اجرا می‌شود ظرافت‌ها و نکات بسیاری برای پی بردن به فرهنگ عامه استان ایلام در خود نهفته دارد.
علت برپایی آیین عروسی تفنگ اصابت نکردن گلوله شکارچیان به شکار و به قولی شکستن طلسمی است که سبب کارا نبودن تفنگ شکارچی شده است.
در این آیین شکارچی در روزی خاص که بیشتر نخستین روزهای ماه است تفنگ را از دیوار خانه برداشته و به بهانه نکشتن شکار زیر ضربه‌های دست و پا و شلاق می‌گیرد و به نوعی کتک می‌زند.
با این اقدام بانوی بزرگ خانه که بیشتر همسر شکارچی است تفنگ را از زیر ضربه‌ها و دست و پای شکارچی بیرون کشیده و با گره زدن تکه پارچه‌ای از ضریح یک مکان مقدس به لوله اسلحه به نوعی ضامنش می‌شود.
زن که حالا ضمانت اسلحه را پذیرفته تیری از تفنگ بیرون می‌کشد و زیر زبان خود می‌گذارد، سپس به نیت شکستن طلسم به خانه قدیمی‌ترین همسایه خود رفته و از وی مشتی آرد به عاریه می‌گیرد.
در مرحله بعدی زن خانه با آردی که از همسایه گرفته و به نیت برکت تفنگ «پپگ» (نوعی نان کوچک) می‌پزد و سپس نان را با لوله تفنگ سوراخ کرده و شبیه گردن بند به گردن اسلحه می‌آویزد.
زن پس از طی این ...مشاهده کامل متن مراحل گلوله تفنگ را که در این مدت زیر زبانش بوده بیرون آورده و درون اسلحه شکارچی می‌گذارد.
بعد از این اقدامات در منطقه‌ای که شیب باشد زن نان گرد و کوچک را غلط داده و شکارچی به نیت شکار به سمت نان شلیک می‌کند، پاره‌های نان که مورد اصابت گلوله قرار گرفته‌اند بین افراد خانواده قسمت می‌شوند.
پس از این اقدامها که به قصد باز شدن طلسم اسلحه شکاری انجام می‌شود شکارچی، زاد و توشه بر می‌دارد و به شکار می‌رود و بر اساس شنیده‌ها همواره دست پر به خانه بر می‌گردد.
در خصوص خاستگاه این آیین «رحیم احمدی» که از شکارچیان قدیمی استان محسوب می‌شود «عروسی تفنگ» را خاص منطقه ایلام و خاستگاه آن را باورهای بومی این منطقه می‌داند.
به گفته وی، این رسم که در میان شکارچیان ایلامی جایگاهی ویژه دارد همواره از چندین نسل قبل اجرا شده و همواره نیز تبعات خوشایندی برای شکارچیان داشته است.
وی با اشاره به استفاده از پارچه‌های متبرک اماکن مقدس و نان به عنوان برکت در این آیین، عروسی تفنگ را ملغمه‌ای از فرهنگ بومی و باورهای مذهبی مردم می‌داند.
آیین عروسی تفنگ اگر چه در نظر عامه مردم و شکارچیان، شادی آیینی ساده و بی‌پیرایه باشد اما نگاه دانش‌آموختگان علم مردمشناسی به خاستگاه و ریشه این آیین نگاه دیگری است.
«مریم سلوکی» از دانشجویان رشته مردمشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام در این خصوص می‌گوید: خاستگاه و پیشینه تاریخی برگزاری آیین عروسی تفنگ در ایلام به درستی مشخص نیست اما شاخصه‌های استفاده شده در این آیین نظیر پارچه متبرک، نان و سوگند زن به تفنگ نشان از امتزاج این رسم با باورهای دینی مردم ایلام دارد.
وی معتقد است شکارچیان همواره شکارگری را کسب نان حلال و در مواردی با کمک عناصری نظیر طبیعت و نیت انجام می‌دهند و به همین علت از نان و تبرک به خاطر کارکرد و تقدس آن استفاده می‌کنند.
سلوکی می‌افزاید: نزدن شکار به علت طلسم شدن اسلحه و یا «بسته شدن تیر» هیچگاه با ساز و کار امروزی و نگاه علمی تعریف پذیر نیست اما می‌توان گفت پس از این آیین شکارچی با اعتماد به نفس بیشتری به شکار می‌رود.
این مردمشناس افزایش میزان دقت و تاثیر ناخودآگاه این آیین در شکار و اعتماد به نفس در تیراندازی را از مهمترین بازخوردهای این آیین برای شکارچیان می‌داند و می‌گوید: اگر چه ممکن است برخی از شکارچیان امروزی به این رسم اعتقاد نداشته باشند اما دیده می‌شود آنها نیز بخاطر آرامشی که از این اقدامات می‌یابند این رسم را هنوز هم دنبال می‌کنند.
در استان ایلام شکارگری به صورت‌های مجاز و غیرمجاز از علایق خاص مردان منطقه محسوب می‌شود و مناطقی نظیر چکر، بولی و بینا در این استان شکارگاه‌های پررونقی محسوب می‌شوند.
منابع :
http://www.irna.ir/fa/NewsPrint.aspx?ID=80726591
http://www.mosaferan.ir/main.asp?ID=00622

جاذبه های گردشگری ایلام

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه، دره باریک و ژرفی است که در 50کیلومتری جاده ایلام - دره شهر در نزدیکی روستای چنارباشی درمنطقه‌ای سرسبز واقع شده و درون آن رودی روان است روستای چنارباشی روستایی با 100 خانوار است که ناحیهٔ ان کوهستانی می‌باشد این تنگه یکی از پدیده‌های زمین‌شناسی در استان ایلام و در غرب ایر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه تاریخی چوارقلا

قلعه تاریخی چو...

قلعه‌ی تاریخی چوار (قلا)، در 12 کیلومتری غرب شهر چوار و20 کیلومتری شهر ایلام بر سر راه چوار به نواحی مرزی با کشور عراق واقع شده است. مجموعه‌ی بناهای این دژ بر فراز و دامنه‌های ناهمواری که حدود 300 متر از زمین‌های پیرامونی ارتفاع دارد،ساخته شده است. این قلعه به صورت دژی مستحکم ساخته...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک جنگلی چغاسبز

پارک جنگلی چغا...

پارک جنگلی چغاسبز یکی از فضاهای زیبا و دلنشین ایلام می‌باشد و شرایط طبیعی مناسبی را جهت گذران اوقات فراغت فراهم آورده است. این پارک با مساحت 4170هکتار، جنگلی طبیعی و بسیار بااهمیت و زیبا در کنار شهر ایلام به وجود آمده که در بخش قابل ملاحظه ای از آن، عملیات احیایی از قبیل جنگل کاری و ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تنگ ارغوان

تنگ ارغوان

هر ساله همزمان با فصل بهار و بخصوص اردیبهشت ماه دره ارغوان ایلام به اوج زیبایی رنگها در طبیعت تبدیل می‌شود زیرا ارغوانهای این دره و طبیعت بکر، زیبایی خاصی به منطقه بخشیده است. استان ایلام از آن دست استانهایی است که کمتر کسی اسم آن را برای مسافرت شنیده و مناظر طبیعی آن را دیده است اما ای...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه والی ایلام

قلعه والی ایلا...

قلعه والی یکی از بناهای مهم دوره قاجاریه در شهر ایلام است بر اساس سنگ نوشته‌ای که بر دیوار ورودی قلعه نصب شده، این بنا در عهد قاجار و به دستور غلامرضاخان ابوقداره والی لرستان در سال ۱۳۲۶ قمری در محله ای بنام حسین آباد فیلی که به ده بالا مشهور بود ,ساخته شده و معمار آنرا حاج درویش علی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
عشایر لک ایلام

عشایر لک ایلام

لک‌ها جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایران هستند. و چون در آغاز پیدایی و تجمع خود حدودأ صد هزار خانه بوده‌اند، آنها را «لک»؛ یعنی، «صد هزار» نامیدند. ایلات و عشایر با قومیت و گویش لری در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه، سنن، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با ی...

اطلاعات
غار بره زرد

غار بره زرد

غار بره زرد بر روی دیواره بره زرد در ارتفاعات سیوان بدره در فاصله‌ی 35 کیلو متری مسیر ایلام به دره شهرقرار دارد برای دستیابی به غار باید از طریق جاده خاکی مله پنجاب به باریکاب که فقط خودرو‌های کوهستان رو و شاسی بلند می‌توانند رفت و آمد کنند و در مقصد یعنی باریکاب ماشین پارک کنید و حدو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه قالقیران

کوه قالقیران

کوه قلاقیران را به لحاظ جلوه‌ای طبیعی باید در زمره یکی از بهترین نقاط کوهستانی کشور به شمار آورد. به لحاظ مردم‌شناسی کوه قلاقیران در ایلام از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و به نوعی در ادبیات شفاهی نماد شهر ایلام به شمار می‌آید این کوه نماد طبیعی این استان است.کوه قلاقیران که به قولی معم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم ایلام

زبان و گویش مردم ایلام

زبان و گویش مر...

گویش کردی ایلام یکی از گویش‌های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش کردی جنوبی در کنار گونه‌های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می‌نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز منطاق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند. دستگاه واجی گویش کردی ایلام متشکل از 35 و...

اطلاعات
پلان بازی محلی ایلام

پلان بازی محلی...

بازیهای بومی و محلی ایلام با هدف سرگرمی، در گذشته به دلیل کمبود امکانات در مناطق چادرنشین و عشایر شکل گرفته است و در حال حاضر بعضی از این بازیها به نسلهای جوان منتقل شده است. یکی از بازیهایی که به تازگی در فهرست آثار ملی کشور نیز ثبت شده است "پلان" یا به قول کردها "په لان" است که افر...

اطلاعات
لباس محلی ایلام

لباس محلی ایلا...

ایلام اگر چه در قلمرو سیاسی فعلی و در گستره دنیای اطلاعات و اطلاع‌رسانی سرزمینی بسیار کوچک می‌نماید، اما هنوز هم شاهد تمایزات فراوانی با دیگر گروه‌ها از نظر آداب و رسوم، عرف‌ها و سنت‌ها در همین قلمرو کوچک هستیم. اگر چه لباس، خود بخشی از فرهنگ است، ولی به واسطه ارتباطات و تعاملات فرهنگی ...

اطلاعات
کِلاورِوان ( کلاه پران - کلاه وروانک )

کِلاورِوان ( ک...

در این بازی بازیکنان به دوسته مساوی تقسیم شده وسپس روی زمین دایره ای به شعاع مناسب مشخص می‌نمایند و یک گروه به قید قرعه در درون دایره به حالت چهار دست وپا قرار می‌گیرند وهر کدام کلاهی به سردارند و دسته‌ی دوم بایستی بدون آنکه ضربه‌ی پای تیم مقابل خورده باشند یکی از کلاهها را برداشته وبه ...

اطلاعات
پایکوبی ایلامی

پایکوبی ایلامی

رقص ایلامی گره خورده با فرهنگ و تاریخ منطقه است و بیانگر عمق اصالت ایلامیان است . رقص ایلامی را می‌توان یکی از ریشه دار‌ترین رقص‌ها دانست . رقص ایلامی در گذشته تنها با هدف آماده سازی و تقویت نیروی جسمانی و روحی انجام می‌گرفت . رقص کردی در زمان‌های قبل از اسلام ذکری بود برای خداوند وهم...

اطلاعات
آیین سوگواری  ایلام

آیین سوگواری ...

ایلام سرزمین زاگرس نشین با بیش از 10 هزار سال قدمت و مملو از پتانسیل‌های سنتی در غرب نقشه ایران جای گرفته است. مردم این دیار ده هزار ساله پس از گذشت سالیان سال هنوز جذب مدرنیزه نشده‌اند، به همین خاطر است که همچنان جشن‌ها، عادات و رسم‌های اجتماعی و سنتی در این استان به قوت خود پا برجا اس...

اطلاعات
ضرب المثل‌های ایلامی

ضرب المثل‌های ...

دَلیا و گپ سَگ حَر’م نِیو دریا به دهن سگ حرام نمی‌شود منظور: با بدگویی کردن نسبت به فرد متشخصی از شخصیت و فضیلت او کاسته نمی‌شود دِما سگ سِخو وِرچِنَه به دنبال سگ استخوان جمع می‌کند منظور از طماع بودن است دو بهارو, طَنَی روزگارو دوغ بهاران, طعنه روز گاران منطور: انسان نباید بخ...

اطلاعات
پرسیاوشان

پرسیاوشان

یکی از گیاهان دارویی که در ایلام بسیار یافت میشود پرسیاوشان است. پرسیاوشان با نام علمی Adiantum capillus veneris گیاهی است علفی، سرخسی و پایا که در مناطق شمالی از جمله مازندران، گیلان و در تهران در مناطق شرق، غرب و جنوب غربی قابل مشاهده است. این گیاه زیبا و چند ساله معمولاً در نقاط مر...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات ایلام

قالیبافی در ایلام

قالیبافی در ای...

قالیبافی از جمله هنرهای اصیل و ارزشمندی است که سابقه ای بس طولانی در ایران دارد.این هنر اصیل با فرهنگ کهنسال این مرز و بوم پیوندی ناگسستنی داشته و در گذر قرنها یکی از دستاوردهای مهم ایرانیان محسوب شده و در حال حاضر جزئی از زندگی و فرهنگ جامعه ایران اسلامی بشمار می‌آید. بدون تردید فرش ع...

اطلاعات
گلیم برجسته ایلام

گلیم برجسته ای...

زندگی عشیره‌ای و سنتی و پرورش دام برای تامین معیشت زندگی مردم منطقه ایلام، از دیر باز تاکنون موجبات استفاده از پشم و رشد و رونق صنایع دستی مرتبط با آن خصوصا قالی و گلیم ساده را فراهم آورده است. خانم بافنده‌ای به نام "سحر چلانگر" ساکن روستای زنجیره ( از توابع شهرستان سرابله استان ایلام ...

اطلاعات
موسیقی آوازی هوره ایلام

موسیقی آوازی ه...

انسان‌ها در طول تاریخ، برای حیات زنده، پویا وسبز خویش به کارها ویا نوآوری‌هایی دست زده‌اند که برای ما شگفتی را به ارمغان آورده است. آواز، موسیقی و نواهای نخستین بشری و ابتدایی همانا کشف انسان برای التزاز و بهتر زیستن بوده است. از جمله نواها و آوازهای نخستین که گاه آن را به اهورا مزدا مر...

اطلاعات
سیاه چادر

سیاه چادر

سیاه چادرهای عشایری که همیشه در نواحی استان‌های کهگیلویه، ایلام و چهارمحال و بختیاری و عشایر استان‌های همجوار آن بافته و پرداخته می‌شود، به عنوان یکی از صنایع‌دستی عشایری همواره مورد توجه دوستداران صنایع روستایی و عشایری بوده است، که حاصل سرانگشتان زنان هنرمند و اصیل عشایر است و عشایر ا...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.