2

توضیحات

ویرایش

گبه نوعی قالی گره بافته است با پرزهایی بلند که حداقل یک سانتی متر و پودهای متعدد (بین 3 تا 8 پود در هر ردیف) و معمولاً درشت بافت است. این بافته معمولاً در ایلات و عشایر جنبه خودمصرفی دارد.
گبه یا قالیچه‌خرسک گونه‌ای فرش از جنس قالی است که معمولاً در قطع قالیچه توسط عشایر و ایلات لر و قشقایی بافته می‌شود و دارای پرزهای بلند است.
در بافت گبه از تعداد پود بیشتری استفاده می‌شود که این کار در نرمی گبه تاثیر فراوان دارد. تعداد پود برخی از گبه‌ها گاهی از سه تا هشت پود در هر رج و بلندی پرزها گاهی تا یک سانتی متر هم می‌رسد.
گبه در اندازه‌های مختلفی بافته می‌شود که عبارتند از: گبه در اندازه قالیچه، گبه در اندازه قالی، گبه پتویی.
گبه در اندازه قالیچه: با پرز و خواب بلند و تعداد پود در هر رج به هشت هم می‌رسد.

گبه در اندازه قالی: هر گاه شمار رشته‌های پود در هر رج از سه تجاوز نکند این دستباف را قالی گبه گویند.

گبه پتویی: این نوع گبه به دلیل پود فراوان نرمتر و خواب بلند پرز و پودهای اضافه از ظرفیت بیشتری برخوردار است.

گبه، در ظاهر، هیچ فرقی با سایر بافته‌های داری و به ویژه قالی ندارد و به بیان بهتر، نوعی فرش است که به شیوه‌ی بافت قالی و معمولا در قطع قالیچه بافته می‌شود و تنها تفاوت محسوسش با قالی، پرزهای بلند آن و تعداد پود بیش‌تری است که نرمی خاصی به گبه می‌بخشد. وسایل و ابزار کار زنان بافنده نیز از ابزاری که سایر بافندگان به کار می‌برند، بیش‌تر نیست و عمدتا شامل دارهای افقی و دفتین، سیخ پودکشی، قیچی و گاه قلاب است، اما در باطن، حکم پدیده‌ای منحصر به فرد را دارد و با جرات می‌توان گفت اگر میلیون‌ها گبه با هم مورد مقایسه قرار بگیرد، محال است در بین آن‌ها، حتی دو گبه با مشخصات یکسان یافت شود. زیرا بین بافندگان این محصول، استفاده از نقشه مرسوم نیست و هر کدام از بافندگان، نقش‌هایی ذهنی را که میراث گذشتگان یا ابداعی خودشان است، بر فرآورده‌های خود می‌بافند و حتی در شرایطی که مشتری قالیچهء خاصی را در اختیارشان می‌گذارد و درخواست می‌کند شبیه آن را ببافند، برحسب روحیه و سلیقه‌شان، نقش‌ها را تغییر می‌دهند و رنگ‌ها را با انتخاب خودشان به کار می‌برند. به این ترتیب، حتی اگر بافنده‌ای شخصا نیز بخواهد از یک محصول خود کپی‌برداری کند، موفق به چنین کاری نخواهد شد. زیرا باز احتمال دارد که از نظر نقش، رنگ، اندازه یا جای طرح، بلندی و کوتاهی پرز، تعداد پودها و... محصول دوم با محصول اول تفاوت داشته باشد.
در بافت گبه که به وسیله‌ی پشم خودرنگ مخلوط با موی بز انجام می‌شود، تفکیک رنگ ازاهمیت فوق‌العاده زیادی برخوردار است.

در واقع اولین مرحله‌ی کار گبه‌بافی همین امر است که طی آن، گبه بافان و دست اندر کاران ابتدا پشمی را که از دام‌های خودشان تامین شده و یا( در صورتی که خانواده فاقد دام باشد) از سایر دامداران، دامپروران و عشایر خریداری کرده، به نسبت نوع رنگی که دارند آنها را کاملا تفکیک می‌کنند.

این پشم‌ها پس از شستشو، توسط زنان و دختران و به وسیله‌ی دوک‌های کوچک و قابل حمل ریسیده و تابیده می‌شود.

گاهی نیز موی بزهای عدنی و پاکستانی را که از تنوع رنگ فوق‌العاده زیادی برخوردار است با پشم گوسفند مخلوط کرده و به عنوان تار یا جهت دوخت سجاف‌ها مورد استفاده قرار می‌دهند.

زمینه‌ی گبه‌های تولیدی مناطق مختلف ایران اکثرا دارای رنگ‌های روشن نظیر سفید، کرم یا شیری است و نقوش به رنگ‌های مشکی، قهوه‌یی، حنایی و... می‌باشد .

گبه با کمک دارهای قالیبافی افقی و به شیوه‌ی قالی بافته می‌شود و بافندگان برای ایجاد نقوش بر روی فرآورده‌های خود در حین بافت از نقشه استفاده نمی‌کنند و بیشتر به طور ذهنی به این کار می‌پردازند.

بیشتر گبه بافان یک یا چند طرح خاص را در ذهن داشته و در بافت آن دارای مهارت هستند ولی به طور کلی نقش اصلی گبه‌های ایرانی را یک مربع مستطیل و یک ردیف لوزی در وسط آن تشکیل می‌دهد که رئوس هر یک از لوزی‌ها، به رئوس لوزی‌های دیگر متصل است و در اصطلاح محلی "کم" نامیده می‌شود.

علاوه بر این، استفاده از نقوش بوته جقه و گل‌های مختلف به طریقه‌ی هندسی نیز جای خاصی در گبه‌های تولیدی توسط عشایر،روستانشینان و بافندگان شهری مناطق پیش گفته دارد.

در مجموع می‌توان گفت وجه‌مشترک تمامی گبه‌های ایرانی،گونه‌یی نقش پردازی سنتی است که طی هزاران سال پرورش یافته و نیز صور هندسی و نگاره‌های پرندگان و حیوانات زمینه که ممکن است مرکب باشد از ردیف صور هندسی یا انواع گل (چیزی شبیه نقوش فرشهای ترکمنی) یا مانند دستبافت‌های قشقایی راه راه باشد، با یک تا سه ترنج در هر گوشه.

در گبه‌های قشقایی برخلاف گبه‌های سایر نواحی ایران که خودرنگ است،بافنده از رنگ‌ها و نقش‌های متفاوتی استفاده می‌کند. البته گبه هایی با نقش ساده با زمینه ای یکرنگ یا رنگهای محدود نیز بافته می‌شود. از نقش‌های مورد علاقه لبه بافان ایل قشقایی نقش شیر است که علاوه بر اهمیت باستانی این نقش مظهر جوانمردی است و بی ارتباط با وجود شیر در منطقه کامفیروز و دشت ارژن فارس نیست. نقش‌های لچک ترنج, ستاره, نقش خشتی, نقش حیوانات مختلف و ... نیز در گبه بافی کاربرد دارد. گبه‌های قشقایی تمام پشم هستند و تار آنها نیز پشمی است. اندازه گبه متفاوت است. معمولاً اندازه 100×200 یا 200×115 سانتی متر متداول‌تر است.

جاذبه های گردشگری شیراز

باغ ارم

باغ ارم

باغ ارم، باغی تاریخی و زیبا در شمال غربی شیراز است و در خیابان ارم قرار دارد. مساحت آن 110هزار و 380 مترمربع و زیربنای آن، 1869 مترمربع است و شامل چند بنای تاریخی و باغ گیاه شناسی می‌شود. تاریخ ساخت و بنیان‌گذار اولیه باغ ارم شیراز، به درستی مشخص نیست؛ ولی توصیف‌هایی از آن در سفرنامه‌...

اطلاعات | نقشه | مسیر
حافظیه

حافظیه

حافظیه، آرامگاه شاعر بزرگی پارسی سخن، خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی، شاعر بزرگ سده هشتم ایران و یکی از سخنوران نامی جهان است. وی متخلص به حافظ و ملقب به لسان الغیب و ترجمان الاسرار است که از مهمترین تاثیرگذاران بر شاعران پس از خود شناخته می‌شود. آرامگاه حافظ در شمال...

اطلاعات | نقشه | مسیر
سعدیه ( آرامگاه سعدی )

سعدیه ( آرامگا...

سعدیه در شیراز، آرامگاه ابومحمد مُصلِح بن عَبدُالله نامور به سعدی شیرازی و مشرف الدین، شاعر و نویسنده‌ی پارسی‌گوی ایرانی است. آوازه‌ی او بیشتر به خاطر نظم و نثر آهنگین، گیرا و قوی اوست. جایگاهش نزد اهل ادب تا بدان‌جاست که به وی لقب استاد سخن و شیخ اجل داده‌اند. آثار معروفش کتاب گلستان ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک ملی بمو

پارک ملی بمو

پارک ملی بَمو در فاصله 10 کیلومتری شمال شهر شیراز قرار گرفته است و تقریباً با شهر، فاصله ای ندارد و در مجاورت جاده شیراز – مرودشت قرار دارد. این جاده پارک را به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم کرده است و شهر صدرا در محدوده غربی این پارک قرار دارد. کوه بمو که پارک ملی نامش را از آن گرفته، از ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ دلگشا

باغ دلگشا

باغ دلگشا یکی از باغ‌های تاریخی شیراز بوده و در ناحیه آرامگاه سعدی قرار دارد. قدمت این باغ به زمان ساسانیان می‌رسد. این باغ در زمان صفویه از جمله باغ‌های مشهور شیراز به شمار می‌رفته و در این باغ عمارت‌هایی مربوط به دوره قاجاریه دیده می‌شود. مساحت این باغ ۵/۷ هکتار می‌باشد و با شماره ۹۱...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ جهان نما

باغ جهان نما

باغ جهان نما از قدیمیترین باغهای شیراز است و با فاصله ای کمی از آرامگاه حافظ قرار گرفته است. این باغ در دوره آل مظفر و آل اینجو قرن هشتم هجری قمری در نهایت آبادانی بوده است. ابن عربشاه مورخ دوره تیمور درکتاب عجایب المقدور این باغ را "زینت الدنیا" نامیده است. باغ جهان‌نما در هنگام اقا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
حمام وکیل

حمام وکیل

حمام وکیل در دوره زندیه توسط کریم خان زند ساخته شد. این حمام در مرکز شهر شیراز و نزدیک دیگر بناهای دوره زندیه همچون بازار وکیل و مسجد وکیل قراردارد. از قسمت‌های جالب توجه این حمام قسمتی بنام شاه نشین است که مخصوص استفاده شاه بوده‌است. این بنا در غرب مسجد وکیل ساخته شده‌است. این حمام بز...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه نارنجستان قوام

موزه نارنجستان...

ساخت بنای موزه نارنجستان قوام در سال 1257 شمسی توسط محمدعلی خان (قوام المک دوم) شروع و اتمام آن در سال 1267 توسط فرزندش محمدرضاخان (قوام الملک سوم) انجام پذیرفت. ساخت این عمارت زیبا مدت ده سال طول کشید. نارنجستان قوام اولین بنایی است که در شیراز سقف آن با پوشش فلزی مثل شیروانی پوشش داد...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم شیراز

شکر پلو

شکر پلو

شکر پلو یکی از غذاهای سنتی و شیرین شیرازی می‌باشد. مواد لازم: برنج یک کیلو، شکر یک کیلو، روغن، زعفران، مغز پسته، بادام، خلال نارنگی طرز تهیه: برنج را که از چند ساعت قبل در آب خیس کرده اند، با آب در ظرفی روی اجاق گذاشته کمی زردچوبه به آن اضافه می‌کنند و یکی دو جوش می‌دهند. شکر را...

اطلاعات
لباس محلی فارس

لباس محلی فارس

هنوز پوشش محلی و سنتی در استان فارس خصوصا در بین مردم روستا و عشایر رواج دارد و لباس‌های محلی در بسیاری از روستاهای استان فارس به شیوه و شکل سنتی آن دوخته و پوشیده می‌شود. در واقع لباس‌های محلی استان فارس یکی از زیباترین جاذبه‌های فرهنگی سراسر ایران است. آوازه‌ی جاذبه‌ی لباس‌های محلی ز...

اطلاعات
لوبیا پلو شیرازی ( شوید لوبیا )

لوبیا پلو شیرا...

مواد لازم: لوبیا چشم بلبلی= یک لیوان یا نخود فرنگی تازه تقریبا 3 برابر لوبیا چشم بلبلی ( چون لوبیا خشک است و پس از خیس خوردن زیاد میشود همان یک لیوان کافی است .البته باز بستگی به دلخواه شماست) - شوید تازه= نیم کیلو ( از شوید خشک هم میتوان استفاده کرد.) - برنج= 4 پیمانه - رب گوجه= 5 قا...

اطلاعات
جشن عروسی درخت نارنج

جشن عروسی درخت...

در شیراز رسم بر این است که اگر درخت نارنجی که در خانه است، نارنج کم بدهد یا اصلاً ندهد ، آن را عروس کنند و برایش مراسم عروسی بگیرند از این رو برای این کار ، ابتدا زن صاحب خانه، زنان همسایه را دعوت به عروسی درخت نارنج می‌کند همه در یک زمان مشخص در خانه جمع می‌شوند و زن صاحبخانه اره ای ر...

اطلاعات
یخنی نخود

یخنی نخود

یخنی نخود نام یکی از غذاهای شیرازی است که برای تهیه آن به گوشت، نخود، سیب زمینی، پیاز، نمک و زردچوبه احتیاج است. مواد لازم: • نیم کیلوگرم گوشت • دو پیمانه نخود • ۲ عدد سیب زمینی متوسط • یک عدد پیاز • نمک و زردچوبه طرز تهیه: 1. پیازها را خرد کنید و در یک قابلمه متوسط روی حرا...

اطلاعات

محصولات شیراز

گلیم بافی فارس

گلیم بافی فارس

گلیم یکی از انواع صنایع دستی زیراندازی و پوششی است که از ابریشم، موی بز، پشم گوسفند و یا دیگر چهارپایان اهلی بافته می‌شود. گلیم گل برجسته یا گلیم سوزنی از بافته‌های خاص منطقه فارس و ایل قشقایی بویژه طایفه کشکولی است. این بافته شباهت به گلیم دارد با این تفاوت که قسمت هایی از آن به صورت ...

اطلاعات
گبه فارس

گبه فارس

گبه نوعی قالی گره بافته است با پرزهایی بلند که حداقل یک سانتی متر و پودهای متعدد (بین 3 تا 8 پود در هر ردیف) و معمولاً درشت بافت است. این بافته معمولاً در ایلات و عشایر جنبه خودمصرفی دارد. گبه یا قالیچه‌خرسک گونه‌ای فرش از جنس قالی است که معمولاً در قطع قالیچه توسط عشایر و ایلات لر و ...

اطلاعات
خاتم

خاتم

خاتم‌کاری از هنرهای ظریفه و صنایع دستی ایران است که سابقه و ریشه‌ای کهن دارد. خاتم کاری از مهم‌ترین و مشهور‌ترین صنعت دستی شهرستان شیراز است. خاتم کاری یکی از هنرهای با ارزشی است که در شرق وجود دارد و مهم‌ترین صنعت دستی فارسی است که بهترین نوع آن در شیراز تولید می‌‌شود. از گذشته خاتم ...

اطلاعات
فرش فارس

فرش فارس

هنر و صنعت بافندگی فارس در وهله نخست، هنری عشایری و در وهله دوم هنری روستایی است که وابستگی به عشایر دارد . عشایر فارس بویژه قشقائی‌ها و ایل خمسه بیش از دیگر عشایر به این هنر اشتغال دارند و روستائیان که در مسیر این ایل‌ها زندگی می‌کنند نیز به کار تولید قالی و سایر دستبافت‌ها مبادرت می‌ک...

اطلاعات
مسقطی شیرازی

مسقطی شیرازی

مسقطی یکی از سوغاتی‌های استان فارس و خصوصا شهر شیراز می‌باشد. مسقطی بیشتر یک دسر ایرانی به حساب می‌آید اما در سفره نوروزی ایرانی ها، به خصوص در جنوب کشور جاپای قرص و محکمی دارد. مسقطی که با نشاسته و زعفران و مغز پسته درست می‌شود، شیرینی شیراز به حساب می‌آید اما نجف دریابندری در کتاب مس...

اطلاعات
آبلیمو ، گلاب و عرقیجات

آبلیمو ، گلاب ...

انواع و اقسام عرقیات، جای تثبیت‌شده‌ای در یخچال‌ها و انباری‌های شیراز دارند و به مناسبت‌های مختلف تجویز و مصرف می‌شوند. شیراز به دلیل باغ‌ها و گلستان‌های فراوانی که در شهر و خارج از آن وجود دارد، شهر عرقیات محسوب می‌شود. در شهر شیراز بهترین و تازه‌ترین عرقیات که هرکدام علاوه بر طعم، خوا...

اطلاعات
پالوده ( فالوده )

پالوده ( فالود...

شیرازی‌ها نوعی پالوده به همان نام پالوده شیرازی دارند که یکی از بهترین انواع پالوده در ایران است. مواد لازم جهت شربت پالوده : شکر=۴۰۰گرم گلاب=نصف لیوان بید مشک=مقداری تخم بالنگ یا تخم شربتی=۲۰ گرم مواد لازم جهت مواد نشاسته ایی پالوده : نشاسته گل اعلا = ۴۰۰ گرم آب= تقریبا ۲۵۰...

اطلاعات
منبت سنتی

منبت سنتی

منبت سنتی در ایران باستان بر طبق مطالعات گیرشمن، مردمان بومی ایران که قرن‌ها قبل از مهاجرت آریایی‌ها در ایران می‌زیستند، در حدود 4200سال قبل از میلاد مسیح، چوب را در کلبه سازی خود به کار می‌بردند. کهن‌ترین مجسمه انسانی که در فلات ایران(کاشان) پیدا شده، مجسمه کوچکی است از جنس استخوان...

اطلاعات
مشاهده تمامی محصولات

نظر شما درباره گبه فارس

س سهیلی

س سهیلی پنجشنبه 31 اردیبهشت 94 - 16:46

به نام خدا. خوب است جای بعضی طرحهای شلوغ فرش ماشینی که مزاحمت چشمی و ذهنی ایجاد میکنند،از طرح‌های گلیم و گبه بیشتر کار کرد تا اگر چه در فرشی ماشینی اما طرح‌های سنتی به خانه بیاوریم. در اینجا نگاه ترویجی بر مبنای توان متوسط اقتصاد خریداری منظور من است؛و به بحث حفظ اقتصاد فروش در هنرهای سنتی که اتفاقا خیلی مهم است کاری ندارم.برازنده‌ی خانه‌ی ایرانی، همانقدر که فرش و زیر انداز و سایر نشانه‌های اصالت هست؛ "برجسته نگاری خلاقیت ها"یی که در دیرباز ِهنر ایران زمین به کار رفته هم هست.ممنون از تیشینه

برای ارسال نظر باید وارد سایت شوید
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.