توضیحات

ویرایش
معبد مهر را بایدیکی از نخستین سکونتگاه‌ها و معابد بشر پیش از تاریخ بشمار آورد ،که به تمامی در عمق زمین کنده شده و دارای قدمتی بیش از 3000 ساله می‌باشد و جز ورودی دالان مانند سراشیب مقابلش راه دیگری ندارد. این معبد که در 140 کیلومتری جنوب شرق تبریز و 6 کیلومتری جنوب شرقی مراغه در روستای ورجوی قرار دارد و به لحاظ دارا بودن آثار تاریخی از دوران مختلف تا 3 هزار سال قبل، انسان را با دنیای باستان آشنا می‌نماید. این مجموعه شامل قبرستان، معبد و یک محوطه تاریخی است ، در زیر یک گورستان تاریخی واقع شده است که با خاک‌برداری، بخش‌هایی از آن، خود را نمایان کرده، اما همچنان قسمت اعظم آن در زیر خاک واقع شده است. وجود اطاق‌ها گوناگون در اطراف تالار بزرگ و وسعت قابل توجه تالار حاکی از این است که این مجموعه یکی از بزرگترین معابد مهری به شمار می‌رفته است. این معبد در عمق زمین کنده شده و به جز ورودی دالان راه دیگری ندارد. این معبد تاریخی از نظر حجم کار، دقت و هنری که در حجاری آن به کار رفته در شمار نمونه‌های ارزنده نیایشگاه‌های قدیمی کشور است‌. پیروان آیین مهر بر این عقیده بودند که مهر در غاری متولد شده است، از این‌رو هر جا غاری می‌یافتند، در آن به پرستش و نیایش مهر می‌پرداختند و آن مکان را «مهرابه» می‌گفتند آنها این معبد را با تراشیدن قطعه سنگی عظیم از جنس شیست به وجود آورده‌اند و در حدود قرن هشتم دچار ...مشاهده کامل متن تغییراتی شده وسقف اصلی نیایشگاه آن دست کاری شده است‌. با توجه به این که مشخصه معماری صخره‌ای تا دوران هخامنشی سطوح مسطح و راست گوشه بدون خطوط منحنی چه در درگاهها و چه در پوشش سقفها می‌باشد و این همان نکته‌ای است ما را به پیشینه‌ی معبد مهرورجوی و به دوره‌ی اشکانی راهنمایی می‌نماید. این بنا در زمان اشکانیان محل عبادت مهر پرستان بوده و در زمان ایلخانان مغول به خانگاه و در دوره صفویه و قاجاریه به محل برگزارى آیین هاى دینى تبدیل شد. ورودی بنا شامل راهروی پهنی است که با شیب متوسط در سنگ کنده شده است. عرض راهرو در قسمت جلو 2/7 متر و در انتها 2/6 متر و عمق قسمت سر پوشیده آن حدود 7/4 متر است. البته در خاکبرداری‌های اخیر در بخش ورودی پله‌هایی مربوط به دوره ایلخانی پدیدار شد که معلوم شد سطح شیبدار به مرور زمان بوجود آمده است. در انتهای این فضا، ورودی دیگری به عرض 8/1 متر در سنگ کنده شده است که با عبور از آن می‌شود به محوطه‌ی وسیع و بزرگ تالار مرکزی وارد شد بر روی جرز سمت چپ ورودی مستطیل شکل نقش حجاری شده‌ای شبیه گل و برگ وجود دارد. ولی با توجه به نوک و انتهای آن می‌توان این نقش را تشبیه به ماه کرد . طرحی که نظیر آن را در برخی از حجاریهای ستایشگاه‌های مهری موجود در روم، واتیکان و رومانی دیده شده است. ستون‌ها با جرزهای صخره ای اتاق بزرگ 10×10 ای را به چهار قسمت تقسم کرده اند، که دو قسمت آن بصورت گنبدی مدور بالای جرزها تراشیده شده است و به این صورت تبدیل به چهار اتاق صخره ای گنبد دار گردیده است . در بالای گنبد هر کدام از قسمت‌های چهار گانه یک نور گیر مدور تراشبده شده است که روشنایی محوطه داخلی را کاملاً تامین می‌کند گذشت زمان موجب وسیعتر شدن نورگیرها شده و قطر آنها به صورت تناسب افزایش یافته است و موجب هجوم بیشتر عوامل مخرب بداخل آن گردیده است. فضاهای کوچک چهار گانه داخلی در قسمت سقف به وسیله قوسهای تراشیده زیبایی به شکل کلیل از همدیگر مجزا میشود. ستون عظیم داخلی دارای محراب گونه اسلامی است و در سه ظلع آن 6عدد طاقچه به صورت دو طبقه کنده شده است و به نظر میرسد که این قسمت در دوران اسلامی کنده شده و یا حداقل تغییرات بسیاری در این دوره برآن اعمال شده است. راهرو مدخل مستقیماً به یک محوطه سرپوشیده ای با پلان مستطیل شکل وارد می‌شود که وسعت قابل توجه دارد. این فضا که یک فضای مکعب مستطیل است در قسمتی از یک سقف نور گیر بزرگ دارد و دیوار‌های داخلی آن و نیز دیواره بیرونی سمت ورودی دار نقوش گل و گیاه است. این محوطه که حالت شبستان را دارد،بزرگترین محوطه این مجموعه است و در پیرامون خود چهار اتاق مدور گنبددار دارد و اتاق مدور سمت راست یک قبر در داخل خود دارد. بزرگترین اتاق مدور مسجد امام زاده معصوم در راستای راهرو تالار بزرگ قرار دارد و قطر آن 6 متر است و در انتهای خود یک محراب پیچیده ای دارد. یک محراب مانند مقبرس کاری در ابتدای سمت راست تالار وجود دارد در دوره اسلامی قرن 7 یا 8 هجری ساقه(دور گنبد آن را تبدیل به مقرنسهای زیبایی نموده و قطار بندی جالبی دور تا دور آن تراشیده است. گویا( واریک بال ) آنرا بررسی نموده است و کسب هنری آن به قرن هشتم هجری (اواخر قرن 13 واوایل قرن 14میلادی) نسبت داده است. وی از روی کسب کنده کاری صخره ای آنرا پذیرفته است که این مجموعه دارای کسب و سنت محلی بوده و مجددا اواخر دوره ایلخانی فعال شده است. ور جاوند نیز عقیده مشابهی دارد و آنرا یک معبد مصری دانسته و تغییرات بعدی را در قرن 8 می‌داند و آنرا با نیایشگاه ،قدم گاه مقایسه کرده است. بدون شک نیایشگاه ،امام زاده معصوم در روزگار قبل از اسلام یک معبد میترایی یا همه پرستی بوده است و تا کنون سه عدد از این پلان در آذر بایجان شرقی شناخته شده است . تمام قرائن و شواهد چنین مشخص میکنند که کندن این معبد مدت زیادی طول کشیده است. طبق تحقیقات و بررسی‌ها معلوم شده که در این معبد آرامگاه یکی از علمای بنام و با تقوی مراغه یعنی آخوند ملا معصوم مراغه‌ای قرار دارد که بعد از وفاتش در این معبد دفن شده‌است. معبد مهر، در تاریخ ۱ فروردین ۱۳۴۷ با شمارهٔ ثبت ۷۸۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و بخش جدید این معبد در کنار بخش قدیمى آن براى بازدید گردشگران آماده شده است. منابع: http://anthropology.ir/node/19112 http://fa.wikipedia.org/ http://www.farabiasl.com/portal/index.php?newsid=11 http://rasademaraghe.ir/article/3713 http://www.jahannews.com/vdcj88ei.uqeyvzsffu.html

چای‌باغی و آب معدنی شورسو

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

گنبد سرخ

فاصله: 8 کیلومتر - زمان: 12 دقیقه
مشاهده مسیر

برج مدور

فاصله: 9 کیلومتر - زمان: 16 دقیقه
مشاهده مسیر

غار هامپوئیل ( غار کبوتر )

فاصله: 9 کیلومتر - زمان: 14 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری مراغه

رصدخانه مراغه

رصدخانه مراغه

رصد خانه مراغه بزرگترین رصدخانه جهان در دوره قبل از اختراع تلسکوپ بوده است . این رصدخانه در سال 657 به دستور هلاکوخان نوه چنگیز خان مغول زیرنظر خواجه نصیرطوسی روی تپه ای در غرب مراغه بنا شد. ساخت این بنا 15 سال به طول انجامید. درتشکیل این بنا شخصیت هایی چون علامه قطب الدین فخرالدین مر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
گنبدهای مراغه ( مزارهای پنجگانه مراغه )

گنبدهای مراغه ...

شهرستان 230هزار نفری مراغه با داشتن 5برج و بنای تاریخی در گذشته به شهر برجها معروف بوده است . گنبد سرخ: قدیمی‌ترین بنای تاریخی مراغه گنبد سرخ می‌باشد که بعد از دوره اسلامی در 15شوال 542هجری قمری در دوره سلجوقیان بنا نهاده شد . این بنای مربع شکل ، هر ضلع آن قریب پنج متر طول و 7متر ارتف...

اطلاعات | نقشه | مسیر
معبد مهر

معبد مهر

معبد مهر را بایدیکی از نخستین سکونتگاه‌ها و معابد بشر پیش از تاریخ بشمار آورد ،که به تمامی در عمق زمین کنده شده و دارای قدمتی بیش از 3000 ساله می‌باشد و جز ورودی دالان مانند سراشیب مقابلش راه دیگری ندارد. این معبد که در 140 کیلومتری جنوب شرق تبریز و 6 کیلومتری جنوب شرقی مراغه در روست...

اطلاعات | نقشه | مسیر
گنبد سرخ

گنبد سرخ

گنبد سرخ یکی از قدیمی‌ترین بناهای دورهٔ اسلامی در استان آذربایجان شرقی می‌باشد که در قسمت جنوب غربی شهر مراغه قرار گرفته‌است. نام بانی بنا و تاریخ احداث آن‌را می‌توان از کتیبهٔ جبههٔ شمالی و نام سازندهٔ آن را از کتیبهٔ غربی ملاحظه نمود. این بنا در سال ۵۴۲ هجری در دورهٔ سلجوقیان به دس...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج مدور

برج مدور

برج مدور از برج‌های مراغه است که در سال 562 قمری با استفاده از مصالح سنگ‌های آهکی و حجاری شده و آجرهای خشتی و ساروج ساخته شده است. این بنا برج مدوری‌شکل است که ظاهری ساده دارد که با گنبدی دوپوش پوشیده شده بود؛ ولی از گنبد و سقف آن در اثر مرور زمان چیزی برجای نمانده‌است. برای جلوگیر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
گنبد کبود ( آرامگاه مادر هلاکوخان )

گنبد کبود ( آر...

گبند کبود از جاذبه‌های دیدنی آذربایجان شرقی ,از بناهای دورهٔ سلجوقیان در شهر مراغه می‌باشد. این گنبد که به مقبره مادر هولاکو نیز معروف می‌باشد در حدود ۱۰ متری برج مدور واقع است. گنبد کبود از نظر ترکیب کلی مشابه سایر مزارهای موجود در مراغه است، یعنی مرکب از شبستانی است مرتفع بر زیربنا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
گنبد غفاریه

گنبد غفاریه

گنبد غفاریه یکی دیگر از مزارهای پنجگانه مراغه می‌باشد. این گنبد در قسمت شمال باختری مراغه، کنار رودخانه صافی چای واقع شده است. تاریخ ساخت بنا بین سال‌های ۷۲۵ و ۷۲۸ هجری قمری است, این گنبد در زمان حکومت ایلخانیان و توسط سلطان ابوسعید بهادرخان ساخته شده‌است. برخی از عناصر معماری در گ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
دریاچه سد علویان

دریاچه سد علوی...

سد علویان مراغه بر روی رودخانه صوفی چای مراغه احداث شده است. عملیات احداث این سد از سال ۱۳۶۹ آغاز شده و در سال ۱۳۷۴ به بهره‌برداری رسیده‌است. طول تاج سد علویان ۹۳۵ متر، عرض آن ۱۰ متر است و ظرفیت گنجایش آن ۶۰ میلیون مترمکعب می‌باشد. کل مساحتی که این سد و حوزه آبگیری آن در بر گرفته 273...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

محصولات مراغه

سجوق و باسلوق مراغه

سجوق و باسلوق ...

دونوع شیرینی محلی یعنی سجوق وباسلوق مراغه که زبانزد خاص وعام میباشد. یکی از عمده‌ترین سوغاتی‌های این منطقه به حساب میآید. باسلیق یا باسلوق از نشاسته ،آب، شکر، گلاب، گردو،کره و پودر نارگیل تهیه می‌شود. نشاسته را با آب مخلوط کرده و از صافی رد می‌کنند. و در یک دیگ کمی گرم می‌کنند ، سپس ش...

اطلاعات
صابون مراغه

صابون مراغه

صابون سنتی و طبیعی مراغه با بیش از۱۵۰ سال قدمت معروفترین صابون سنتی کشور بوده و سوغاتی اصلی و ارزشمند این شهرستان به اقصی نقاط کشور است. این صابون که به صورت سنتی و نیمه صنعتی تولید می‌شود، به‌رغم رواج صابون‌های صنعتی همچنان به عنوان شوینده اصلی در خانه‌های مردم این شهرستان و سایر شهرها...

اطلاعات

معبد مهر 4

مراسمات ماه محرم
هر ساله در ماه محرم، روزهای عاشورا و تاسوعا مردم روستای ورجوی جهت انجام مراسم تعزیه و شبیه خوانی در این محل جمع می‌شوند و به سینه زنی و عزاداری می‌پردازند و پس از اتمام مراسم سینه زنی شاهد دادن نذری توسط مردم روستا هستیم.
خانقاه
از ظواهر امر می‌توان حدس زد که بنای ملا معصوم ... ادامه مطلب
معبد مهر 4
معبد مهر 4
معبد مهر 4
معبد مهر 4

معبد مهر 3

قبرستان تاریخی
مجاور با معبد زیرزمینی ورجوی گورستانی قرار گرفته که قدمت وعمر آن بنا به نوشته سنگ گورها وکتیبه‌های منقور بر آنها به قرن دهم هجری می‌رسد. این گورستان در طبقه فوقانی معبد زیرزمینی واقع است وهنوز هم مورد استفاده اهالی وتنها گورستان دهکده محسوب می‌شود.در جوار معبد زیرزمینی تعدادی گورهای ... ادامه مطلب
معبد مهر 3
معبد مهر 3
معبد مهر 3

معبد مهر 2

ستون عظیم داخلی دارای محراب گونه اسلامی است و در سه ظلع آن 6عدد طاقچه به صورت دو طبقه کنده شده است. که در بالا دارای قوس هستند وکاملا همانند طاقچه‌های دوران اسلامی است و به طور کل درکندن این اطاق با پلان مربع از یک نقشه از پیش طراحی شده استفاده شده است و به نظر میرسد که این قسمت در دوران اسلامی کنده شده و یا حداقل تغییرات بسیاری در این دوره برآن اعمال شده است. فضای داخلی صخره در قسمت شرق خود،اتاقکی دارد که سقف آن تا حدی شبیه به سقف معبد رصد خانه مراغه است ارتفاع اتاق مربع 90/1متر است. در محوطه داخلی آن در چهار ناحیه از جداره‌های صخره ای آن آیات قران را به خط ثلث تراشیده اند که به مرور زمان بعضی قسمتهای آن تخریب شده است و به نظر میرسد زمانی عمدا قسمتهایی از آن راتخریب کرده اند. تصویر شماره 1آیه 129سوره آل عمران است وبه این صورت خوانده می‌شود،((و لله ما فی سماوات وما فی الارض یغفر لمن یشا یخذب من یشا والله غفور رحیم)) (هر چه در آسمانها وزمین است همه ملک خداست،هر کس را خواهد ببخشاید و هر که را خواهد عذاب کند خداوند بسیار آموزنده ومهربان است) راهرومدخل مستقیماً به یک محوطه سرپوشیده ای با پلان مستطیل شکل وارد می‌شود که وسعت قابل توجه دارد و 5/12 متر طول و حدود 5/6 متر عرض دارد این فضا که یک فضای مکعب مستطیل است در قسمتی از یک سقف نور گیر بزرگ داردو دیوار‌های داخلی آن و نیز دیواره بیرونی سمت ورودی دار نقوش گل و گیاه است. این محوطه که حالت شبستان را دارد،بزرگترین محوطه این مجموعه است و در پیرامون خود چهار اتاق مدور گنبددار دارد.آنها نیز بوسیله نورگیر بالای گنبد روشنایی کافی دریافت میکنند بعضی از این آتاقها دارای طاقچه هستند به طوری که اولین اتاق سمت راست ورودی 5عدد طاقچه دارد و اتاق مدور سمت راست یک قبر در داخل خود دارد. بزرگترین اتاق مدور مسجد امام زاده معصوم در راستای راهرو تالار بزرگ قرار دارد و قطر آن 6 متر است و در انتهای خود یک محراب پیچیده ای دارد. این اتاق مدور از دو جناح با تالار بزرگ ارتباط پیدا می‌کند یکی به صورت درگاه مستقیم ودیگر با یک راهروی پیچیده که اتاقها و تونل‌ها مسر آن را شکل می‌دهند.یک محراب مانند مقبرس کاری در ابتدای سمت راست تالار وجود دارد در دوره اسلامی قرن 7 یا 8 هجری ساقه(دور گنبد آن را تبدیل به مقرنسهای زیبایی نموده و قطار بندی جالبی دور تا دور آن تراشیده است. یکی از عناصر پنج ضلعی آن را در قسمت داخل تبدیل به عناصر گره چینی نموده اندکه شاید در نظر بوده که همه آن‌ها را به صورت گره چینی زی بایی با نقوش هندسی بتراشند که این کار متوقف شده است. گویا(( واریک بال))آنرا بررسی نموده است و کسب هنری آن به قرن هشتم هجری (اواخر قرن 13 واوایل قرن 14میلادی) نسبت داده است. وی از روی کسب کنده کاری صخره ای آنرا پذیرفته است که این مجموعه دارای کسب وسنت محلی بوده و مجددا اواخر دوره ایلخانی فعال شده است .ور جاوند نیز عقیده مشابهی دارد و آنرا یک معبد مصری دانسته و تغییرات بعدی را در قرن 8 می‌داند و آنرا با نیایشگاه ،قدم گاه مقایسه کرده است. بدون شک نیایشگاه ،امام زاده معصوم در روزگار قبل از اسلام یک معبد میترایی یا همه پرستی بوده است و تا کنون سه عدد از این پلان در آذر بایجان شرقی شناخته شده است . حالت خاص محراب آن با طرح محراب بسیاری از معابد مهری یا محرابه‌ها شباهت دارد وبا توجه به وسعت نیایشگاه میتوان گفت که در دوران رونق مجدی با شکوه بوده است. تمام قرائن و شواهد چنین مشخص میکنند که کندن این معبد مدت زیادی طول کشیده است (شکاری نیری 179:1371)
امامزاده ملا معصوم مراغه ای
در شرح حال ملا معصوم مراغه ای چنین آمده است: آخوند ملا معصوم مراغه ای، یکی از علمای بزرگ قرن سیزدهم هجری قمری در مراغه بوده، که نویسنده تفسیر صافی از او به عنوان یکی از فقهای بزرگ منطقه یاد کرده است(مخلصی، 1371، 168). سومین بخش بنای ملا معصوم بخش عبادتگاه آن است که نمای خارجی آنرا یک گنبد کوچک و محقر آجری و دوبام تشکیل می‌دهند . به فاصله 5 متر از چهار غرفه یا حفره که در بالا مذکور افتاد دهانه غار زیر زمین ملا معصوم به عرض 40/5 متر جلب نظر می‌کند، سقف دهانه را کف سنگ طبیعی زمین از نوع شیست پوشانیده است. (سستی زمینها نوع شیست کند و کار و شکل بخشیدن آنرا آسان می‌کند.) یک خاکریز شیب دار در جلو دهانه وجود دارد که منتهی به دالانی زیر زمینی با طاق هلالی می‌شود، ارتفاع سقف دالان از زمین 5/2متر و طول راهرو 60/17 متر و دیواره‌های راهرو بطور طبیعی در زمین نوع شیت کنده و حجاری راهرو بطور طبیعی در زمین نوع شیست کنده و حجاری شده است. پیش از رسیدن به در ورودی عبادتگاه دو پله با ارتفاع 20 سانتی متر در دالان حجاری شده است. در انتهای دالان و جنب ورودی ، مدخلی دهلی
معبد مهر 2
معبد مهر 2
معبد مهر 2

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.