توضیحات

ویرایش
یکی از معروفترین سوغات اصفهان گز می‌باشد مواد اولیه این شیرینی مطبوع و مشهور که گزانگبین باشد، در کوهپایه‌های زاگرس در غرب استان به عمل می‌آید.
گز انگبین ریشة گیاهی به نام گون یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوانسار در دامنه کوهها به عمل می‌آید. در اواخر تابستان محصول این درخت آماده برداشت می‌شود و دانه‌های کریستال شبیه دانه شکر از ساقه‌های این درخت بیرون می‌زند. در این هنگام صاحبان درختچه‌های گز باید محصول را، قبل از اینکه ریزش بارانهای پاییزی شروع شود، برداشت کنند.
جهت برداشت محصول، پوست دباغی شدة گوسفند را – که تمیز و سفید می‌باشد و به آن دوال می‌گویند – زیر درختچه گون می‌کنند سپس با چوب سر کجی که به همین منظور تهیه شده و آن را دگنک می‌نامند، به تنة درخت ضربه می‌زنند تا دانه‌های ارزن مانند، از بدنة درخت جدا شده و داخل دباله بریزد. این گزها ناخالص و با برگ و مواد دیگر مخلوط است که برای تمیزکردن آن از غربال آهنی که به همین منظور ساخته شده استفاده می‌شود و آن مواد ناخالص را غربال می‌کنند تا دانه‌های گز از سوراخهای غربال عبور کرده و مواد اضافی در غربال باقی بماند. در طول سال بالغ بر ده مرتبه این کار تکرار می‌شود که هر چه بیشتر تکرار شود، نوع محصول بعدی نامرغوب می‌گردد و محصول بار اول به صورت گل و از همه مرغوب‌تر ...مشاهده کامل متن است. مواد اضافی که در غربال باقی می‌ماند هم، مصارف مختلف دارد. از جملة آن مواد، گز علفی است که در پزشکی استفاده می‌شود. اما دانه‌های گز اصلی که در کیسه‌ها جمع‌آوری می‌شود بسیار گرانبها و مادة اصلی به شمار می‌آید. چنانچه قبل از برداشت محصول بارندگی بشود، از مرغوبیت گز خواهد کاست و اگر تعداد بارش بارانها زیاد باشد در آن سال، محصول قابل استفاده نمی‌باشد.
برای تهیة گز مرغوب نیمی از مواد مصرفی، دانه‌های گز گیاهی و نیمی دیگر شکر و مغز پسته و یا بادام و مواد دیگر استفاده می‌شود. گاهی هم بنا به سفارش متنفذین ماده‌ای به نام شیر خشت به گز اضافه می‌کردند و حتی به جای آب خالص در آن آب هندوانه می‌رخیتند. این نوع گز سفارشی و مخصوص بوده که برای پادشاهان و رؤسای ممالک دیگر به عنوان سوغات فرستاده می‌شده و در بازار یافت نمی‌شد. اما گز بسیار مرغوب به علت کمبود و گرانی مادة اولیه، کمتر تهیه می‌شود. این روزها گزفروشیها برای پایین نگه داشتن قیمت، از ماده دیگری به نام بادکا که از سیب زمینی تهیه می‌شود، به جای گز گیاهی استفاده می‌کنند. اما این گز به هیچ وجه طعم و لطافت گز اصلی را ندارد. نوع دیگر گز که در جعبه‌های کوچک فلزی به فروش می‌رسد، گز انگشت پیچ است که در آن از مغز پسته و بادام استفاده نمی‌کنند تا سالخوردگان به راحتی آن را تناول نمایند.
گز شاخص‌ترین نماد هنر شیرینی سازی شهر اصفهان است که می‌توان بسیاری از خصوصیات آفرینش‌های این شهر را در آن دید. گز اصفهان یکی از محصولاتی بود که در زمان آقا محمدخان قاجار به عنوان اولین صادرات ایران به جهان عرضه شد و این مطلب نشان دهنده‌ی جایگاه گز در صادرات کشورمان است.
سابقه تولید گز در اصفهان به 450 سال پیش باز می‌گردد که درانواع مختلف آردی ، لقمه ای،برشی مغز نما شامل پسته ای ، بادامی و شکلاتی در 200 کارگاه سنتی و صنعتی تولید می‌شود.
با توسعه‌ی مفاهیم جدید پزشکی با توجه به اهمیت مواد طبیعی در صنایع غذایی ، امروزه نه تنها به مواد غذایی آماده از قبیل خشک بار، شکلات و شیرینی به عنوان تنقلات نگریسته نمی‌شود بلکه سهم این مواد در سبد مصرفی خانواده‌ها افزایش یافته و بنابراین این محصولات باید تأمین کننده‌ی مواد مورد نیاز بدن انسان باشد. در حال حاضر گز از معدود شیرینی‌های جهان است که در آن از آرد و نشاسته استفاده نمی‌شود و ترکیبات آن شامل: شکر، گلوکز مایع، انواع مغز‌ها چون پسته، بادام، سفیده‌ی تخم مرغ،ترنجبین، گلاب یا عرق بیدمشک است. این محصول به صورت سنتی و با رعایت استاندارد‌های غذایی، ایمنی و سلامت تولید می‌شود و با وجود ماندگاری زیاد آن، در تولید این گز هیچگونه مواد شیمیایی استفاده نمی‌شود.
منبع :http://ashrafi-gaz.com/html/persian/gaz.html
fa.wikipedia.org

جاذبه های گردشگری اصفهان

عالی قاپو

عالی قاپو

کاخ عالی قاپو عمارتی است که در غرب میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف اله سر بر افراشته و به عنوان یکی ازمهمترین شاهکارها ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری مطرح است. تاریخ ساخت بنا به 1054 هـ.ق باز می‌گردد . این قصر دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان ن...

اطلاعات | نقشه | مسیر
هشت بهشت

هشت بهشت

عمارت هشت بهشت یکی از عمارت‌های تاریخی موجود در شهر اصفهان و ساخته شده در دوران صفویان است که در غرب خیابان چهار باغ پایین و شرق به خیابان متاخری، از جنوب به بازارچه بلند (بازار هنر) واقع شده است. از کلیه کاخ‌های باصفا و کلاه فرنگی‌هائی که در این دوره در کنار چهارباغ احداث شده بود فقط ک...

اطلاعات | نقشه | مسیر
چهلستون

چهلستون

باغ چهل ستون، با مساحتی بالغ بر 67000 متر مربع، تنها قسمت کوچکی از باغ وسیع جهان نما است که پیشینه آن به قبل از دوران صفوی می‌رسد. شاه عباس اول در میان آن کوشکی بنا کرد که هسته نخستین کاخ چهل ستون بود و تالار میانی کاخ و غرفه‌های چهار گوشه آن را شامل می‌شد. در دوران حکومت شاه عباس دوم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
میدان امام ( نقش جهان )

میدان امام ( ن...

میدان نقش جهان در ابعادی کوچکتر، در دوره تیموریان ساخته شد. در زمان شاه عباس اول این میدان توسعه یافت و فرم و شکل امروزین خود را یافت. برخی از مهمترین ابنیه پیرامونی این میدان، در همین دوره ساخته شد. پس از انتقال پایتخت ایران از اصفهان به شیراز، میدان نقش جهان اهمیت خود را به تدریج از د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد شیخ لطف الله

مسجد شیخ لطف ا...

مسجد شیخ لطف الله واقع در شرق میدان امام خمینى (ره)، مقابل قصر شاه عباس صفوى که به عالى قاپو معروف است واقع شده است،که شاهکار کم نظیری از کاشی کاری و معماری استادانه قرن یازدهم هجری است که توسط استاد محمدرضا اصفهانی از معماران نامدار آن دوره ساخته شده‌است و خطاطی آن را علی رضا عباسی انج...

اطلاعات | نقشه | مسیر
سی و سه پل

سی و سه پل

یکی از پلهای زیبا و جالبی که در دوران صفویه بر روی زاینده رود احداث شد سی و سه پل است. این پل که در نوع خود شاهکارى بى‏نظیر از آثار دوره سلطنت شاه‏ عباس اول است. در گذشته «پل جلفا» نیز نامیده می‌شد (زیرا از این طریق به جلفا که تازه احداث شده بود می‌رسیدند). این پل به «الله وردیخان» هم م...

اطلاعات | نقشه | مسیر
منارجنبان

منارجنبان

در ایران برخی مناره‌ها قابلیت تکان خوردن را دارند که به اصطلاح به آنها منارجُنبان می‌گویند. از معروفترین منارجنبان‌های ایران یکی در اصفهان و دیگری در شهرستان اردکان و در بخش خرانق واقع شده‌اند. منارجنبان اصفهان یکی از آثار تاریخی این شهر است که عارفی به نام «عمو عبدالله کارلادانی» در ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ پرندگان اصفهان

باغ پرندگان اص...

باغ پرندگان با مساحتی بالغ بر ۵۵ هزار متر مربع در سال ۱۳۷۵ به همت شهرداری اصفهان در بیشه ناژوان و در حدود ۴ کیلو متری غرب پل وحید احداث گردیده و از نظر طراحی در سطح کشور در نوع خود بی نظیر است . محوطه داخلی باغ پرندگان با وسعت ۱۷ هزار متر مربع چنان زیبا فضا سازی شده است که علاوه بر تام...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم اصفهان

بریانی

بریانی

بریانی اصفهان یکی از غذاهای معروف ایرانی است که آوازه‌اش در بسیاری از کشورهای جهان نیز پیچیده و در میان ایرانیان نیز طرفدار دارد. این غذا متعلق به شهر اصفهان است و مشهورترین غذای سنتی اصفهان به شمار می‌آید. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر : گوشت گوسفند بدون استخوان 500 گرم جگر...

اطلاعات
کله جوش ( کاله جوش )

کله جوش ( کاله...

این خوراک که به ایلات قشقایی و منطقه اصفهان منسوب است بسیا ساده بوده و به سرعت قابل آماده سازی می‌باشد. لذا می‌توان آنرا در دسته غذا‌های حاضری محسوب نمود.با وجود سادگی بسیار خوش مزه و اشتها آور است. مواد لازم برای سه نفر: 1. نیم کیلو کشک پاستوریزه و یا خانگی ساییده شه و جوشیده.2. نعنا...

اطلاعات
لباس محلی اصفهان

لباس محلی اصفه...

لباس اصیل مردم اصفهان در حدود 300 سال قبل را لباس نخی سفید یا شیری بوده است که به صورت دستباف تهیه می‌شده است. لباس اصیل زنان اصفهان شامل یک دامن مخمل قرمز کوتاه رنگ با چین‌های زیاد که توسط دکمه بسته می‌شده و یک پیراهن گلدوزی شیری رنگ بوده است. زنان جوان یک شلوار نخی سفید رنگ و زنان م...

اطلاعات
جشن و آیین گلابگیری

جشن و آیین گلا...

ایرانیان از نخستین کسانی هستند که از گذشته‌های دور به ویژگی‌های خوراکی و درمانی گل سرخ (محمدی) پی برده‌اند. طبق اسناد بین‌المللی، مبداء تولید گلاب،ایران و مبداء تولید اسانس گل سرخ (محمدی) و عصاره گلبرگ‌های تازه، یونان ذکر شده‌است. کاشت گل‎محمدی در ایران قدمتی حدود 7 هزار ساله دارد و مر...

اطلاعات
خورش ماست ( خورشت ماست )

خورش ماست ( خو...

خورش ماست یا خورشت ماست غذایی بومی اصفهان میباشد که از ماست چکیده، گوشت گردن گوسفند، زعفران و شکر تهیه می‌شود و در آن کمی زرشک و خلال بادام یا گردو و گاه گلاب می‌ریزند و به صورت سرد سرو می‌شود ولی در قدیم یک غذای اصلی درباری بود. هرچند از تاریخچه خورش ماست اطلاعات چندانی در دست نیست ام...

اطلاعات
آش سماق

آش سماق

آش سماق یکی از غذاهای محلی استان اصفهان و استان همدان (تویسرکان) است. دستور شماره یک: مواد لازم برای ۸ نفر سماق خشک و نکوبیده یک پیمانه برنج گرده یک و نیم پیمانه عصاره قلم یا مرغ لوبیا چشم بلبلی دو پیمانه سبزی معطر آش خرد شده نیم کیلو گوجه فرنگی یک کیلو نمک و فلفل نعنا داغ و...

اطلاعات

محصولات اصفهان

خاتم کاری

خاتم کاری

یکی از گونه‌های زیبا و هنرمندانه صنایع دستی در اصفهان خاتم سازی است. این هنر بی بدیل وکم نظیر در واقع هنر آرایش سطح اشیاء چوبی به صورتی شبیه به موزائیک با مثلث‌های کوچک است. این مثلث‌ها هرچه ظریف‌تر و طرح‌ها و اشکال هرچه منظم‌تر باشند، خاتم مرغوب‌تر خواهد بود. یکی دیگر از دلایل مرغوبیت ...

اطلاعات
فرش اصفهان

فرش اصفهان

یکی از صنایع دستی اصفهان قال بافی است. اصفهان در زمان صفویه یکی از مراکز عمده قالیبافی بود. در این شهر تعداد زیادی کارگاه وجود داشت که در آن قالیهای زر بفت بافته می‌شد. کارگاههای قالی بافی دربار صفوی متصل به کاخ سلطنتی در جنوب عالی قاپو بین میدان شاه و چهل ستون، با استفاده از بهترین موا...

اطلاعات
میناکاری

میناکاری

در اوایل قرن یازدهم هجری که اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی انتخاب شد و این شهر مرکز مهم تجارت فرهنگ و صنعت کشور گردید زمینه‌های رشد و شکوفایی آن در تمامی ابعاد علمی و ذوقی و هنری فراهم آمد. « از جمله هنر‌های دستی ایرانیان در گذشته‌های دور ، تزئین و کنده کاری روی فلزات است . » ظروف فلز...

اطلاعات
گز

گز

یکی از معروفترین سوغات اصفهان گز می‌باشد مواد اولیه این شیرینی مطبوع و مشهور که گزانگبین باشد، در کوهپایه‌های زاگرس در غرب استان به عمل می‌آید. گز انگبین ریشة گیاهی به نام گون یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوا...

اطلاعات
قلم زنی

قلم زنی

سابقه تاریخی هنر قلم‌زنی، به سیت‌ها و سکاها باز م‌ی‌گردد که حدود 5000 تا 7000 سال پیش در جنوب روسیه و شمال ایران زندگی می‌کردند. آن‌ها نژاد آریایی بودند. این قوم در هنر قلم‌زنی به بالاترین سطح و درجه پیشرفت و ابداع رسیده بودند. از دیگر نمونه‌های تاریخی قلم‌زنی، باید به برنز لرستان اشار...

اطلاعات

معروف‌ترین سوغات اصفهان

یکی از معروفترین سوغات اصفهان گز می‌باشد مواد اولیه این شیرینی مطبوع و مشهور که گزانگبین باشد، در اطراف این شهر به عمل می‌آید. گز انگبین ریشة گیاهی به نام بته یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوانسار در دامنه کوهها به عمل می‌آید.
در اواخر تابستان محصول این درخت آماده برداشت می‌شود و دانه‌های برّاق و زرد رنگی مثل دانة ارزن از ساقه‌های این درخت بیرون می‌زند. در این هنگام صاحبان درختان گز باید محصول را، قبل از اینکه ریزش بارانهای ...ادامه مطلب پاییزی شروع شود، برداشت کنند.
جهت برداشت محصول، پوست دباغی شدة گوسفند را – که تمیز و سفید می‌باشد و به آن دباله می‌گویند – زیر درختچه پهن می‌کنند سپس با چوب سر کجی که به همین منظور تهیه شده و آن را دگنک می‌نامند، به تنة درخت ضربه می‌زنند تا دانه‌های ارزن مانند، از بدنة درخت جدا شده و داخل دباله بریزد. این گزها ناخالص و با برگ و مواد دیگر مخلوط است که برای تمیزکردن آن از غربال آهنی که به همین منظور ساخته شده استفاده می‌شود و آن مواد ناخالص را غربال می‌کنند تا دانه‌های گز از سوراخهای غربال عبور کرده و مواد اضافی در غربال باقی بماند. در طول سال بالغ بر ده مرتبه این کار تکرار می‌شود که هر چه بیشتر تکرار شود، نوع محصول بعدی نامرغوب می‌گردد و محصول بار اول به صورت گل و از همه مرغوب‌تر است. مواد اضافی که در غربال باقی می‌ماند هم، مصارف مختلف دارد. از جملة آن مواد، گز علفی است که در پزشکی استفاده می‌شود. اما دانه‌های گز اصلی که در کیسه‌ها جمع‌آوری می‌شود بسیار گرانبها و مادة اصلی به شمار می‌آید. چنانچه قبل از برداشت محصول بارندگی بشود، از مرغوبیت گز خواهد کاست و اگر تعداد بارش بارانها زیاد باشد در آن سال، محصول قابل استفاده نمی‌باشد.
برای تهیة گز مرغوب نیمی از مواد مصرفی، دانه‌های گز گیاهی و نیمی دیگر شکر و مغز پسته و یا بادام و مواد دیگر استفاده می‌شود. گاهی هم بنا به سفارش متنفذین ماده‌ای به نام شیر خشت به گز اضافه می‌:ردند و حتی به جای آب خالص در آن آب هندوانه می‌رخیتند. این نوع گز سفارشی و مخصوص بوده که برای پادشاهان و رؤسای ممالک دیگر به عنوان سوغات فرستاده می‌شده و در بازار یافت نمی‌شد. اما گز بسیار مرغوب به علت کمبود و گرانی مادة اولیه، کمتر تهیه می‌شود. این روزها گزفروشیها برای پایین نگه داشتن قیمت، از ماده دیگری به نام بادکا که از سیب زمینی تهیه می‌شود، به جای گز گیاهی استفاده می‌کنند. اما این گز به هیچ وجه طعم و لطافت گز اصلی را ندارد. نوع دیگر گز که در جعبه‌های کوچک فلزی به فروش می‌رسد، گز انگشت پیچ است که در آن از مغز پسته و بادام استفاده نمی‌کنند تا سالخوردگان به راحتی آن را تناول نمایند.
معروف‌ترین سوغات اصفهان
معروف‌ترین سوغات اصفهان
معروف‌ترین سوغات اصفهان

گز سوغات اصفهان و کرمان، یزد و چهار محال و بختیاری یکی از تنقلات شیرین معروف و سنتی ایران است که در مناطق مرکزی ایران (بخصوص استان‌های اصفهان،چهار محال و بختیاری، یزد ، کرمان و فارس پخت می‌شود). مواد لازم برای تهیه گز از شکر، سفیده تخم مرغ، مغز بادام و پسته و هل و گلاب استفاده می‌شود. البته برخی تولیدکنندگان گز از نوعی ماده به نام بادکا که از سیب زمینی تولید می‌شود نیز استفاده می‌کنند که این ماده ارزش غذایی آن را پایین می‌آورد.
گزاصفهان و گز چهار محال و بختیاری که در بلداجی از توابع بروجن تولید ...ادامه مطلب می‌شوند مرغوب‌ترین نوع گز هستند.
نوع اصیل این شیرینی که هنوز هم بصورت سفارشی ساخته می‌شود دارای درصد کمی از عصاره گرانبهای گزانگبین است. ارزش گزانگبین دار معمولاً ۴ تا ۵ برابر ارزش شیرینی گز معمولی است.
اما آنچه به گز شیرین اصفهان هویت داده، عصاره و شهدی شگفت‌انگیز به نام انگبین یا گز انگبین است که از درختچه‌هایی به همین نام یعنی گز انگبین در نواحی خوانسار و برخی نواحی چهارمحال و بختیاری به‌دست می‌آید. عامل تولیدکننده گز انگبین حشره کوچکی است تقریبا به اندازه پشه که روی ساقه یا برگ‌های درخت گز انگبین خانه می‌سازد. سپس از شیره پرورده این گیاه تغذیه کرده و شهد تولید می‌کند. این عمل، یعنی تولید قند طبیعی توسط این حشره که شاید عملی همانند تولید عسل در زنبور عسل است، چندان شناخته شده نیست و نیاز به تحقیقات بیشتر دارد. سرانجام از اواخر شهریورماه و زمانی که نسیم‌های خنک پاییزی وزان می‌شود، دانه‌های براق و زرد رنگی همانند ارزن از درختچه‌های گز انگبین به‌دست می‌آید که به آن عصاره گز انگبین می‌گویند.
شیرینی ای که در نواحی اصفهان و بلداجی به نام گز ساخته می‌شود نیز نام خود را از شهد ترشح یافته از پسیل گز که اختصاصاً برروی این درختچه جایگیر می‌شود گرفته‌است. ارزش گز انگبین در این است که یکی از معدود قندهای فروکتوز به تنهایی در طبیعت می‌باشد.

شبکه اجتماعی گردشگری تیشینه
شبکه اجتماعی گردشگری تیشینه

مهرداد قاسمی

مهرداد قاسمی دوشنبه 5 مرداد 94 - 17:33

به به

اطلاعات بیشتر...

نظر شما درباره گز

برای ارسال نظر باید وارد سایت شوید
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.