توضیحات

ویرایش
در ضلع شرقی خیابان چهارباغ بنای باشکوه و نفیسی است که می‌توان آن را آخرین بنای مهم و با عظمتی دانست که در عصر صفویان در اصفهان ساخته شد.
این مدرسه که «مدرسه سلطانی» و «مدرسه مادر شاه» نیز نامیده می‌شده در زمان سلطنت شاه سلطان حسین آخرین حکمران سلسله صفوی برای تدریس و تعلیم به طلاب علوم دینی از سال ۱۱۱۶ تا ۱۱۲۶ هجری قمری احداث گردید.
هیچ یک از آثار موجود در اصفهان به اندازه مدرسه چهارباغ (کلکسیون کاشیکاری ایران) جهانگردان و سیاحان و بازدید کنندگان خارجی را تحت تأثیر جاذبه‌های خود قرار نداده است.از جمله این سیاحان: اوژن فلاندن، دیولافوا، کنت دوگوبینو هستند که مدرسه چهارباغ را شاهکار مسلم معماری دوران صفوی به حساب آورده اند.
وجه تسمیه مدرسه به سلطانی به این علت است که در زمان شاه سلطان حسین ساخته شده و بدین جهت مدرسه چهارباغ نامیده می‌شود که در خیابان چهارباغ واقع شده است. دلیل آنکه مدرسه مادر شاه گفته می‌شود این است که مادر شاه سلطان حسین چند کاروانسرا و بازار و سایر نهادهای اقتصادی را وقف آن کرده است.
ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشی‌کاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطف الله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. از لحاظ کاشی‌کاری، مدرسه چهار ...مشاهده کامل متن باغ هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در واقع موزه کاشی‌کاری اصفهان می‌باشد. سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.
مدرسه چهارباغ به صورت چهار ایوانی است. نمای خارجی عمارت شامل سردری رفیع و با شکوه و زیبا است. هفده طاق نمای دو طبقه آجری در اطراف در ورودی خودنمایی می‌کنند. سردر ساختمان مزین به کاشی‌های ریز و ظریف همراه با مقرنس‌های پر نقش و نگار و خطوط مختلف است که بخش ورودی بنا را تشکیل می‌دهد.
کتیبه سردر به خط نستعلیق سفید بر زمینه کاشی لاجوردی است که تاریخ ۱۱۱۲ را بر خود دارد و به وسیله عبدالرحیم جزایری کتابت شده است.
محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشی‌کاری بی‌نظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبه‌ها و پنجره‌های چوبی آلت‌بُری شده از قسمت‌های بسیار زیبا و چشم نواز این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشی‌کاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرح‌بخش و روح‌نواز کرده است.
دو دهانه سردر با کاشی‌های فیروزه ای تزئین شده و بر روی دو پایه سنگ مرمری، گلدانی به شکل بسیار زیبا قرار گرفته است. در طرفین سر در دو سکوی مرمر بسیار نفیس و عالی وجود دارد.
در اصلی مدرسه که با طلا و نقره تزئین شده نمونه بارز هنر زرگری و قلمزنی است که در دوران صفویه به نهایت تعالی و تکامل رسیده است.
بر دو لنگه چپ و راست این در به خط نستعلیق بسیار زیبا و به صورت برجسته، اشعاری نوشته شده است. خطاط این اشعار محمد صالح اصفهانی خوشنویس برجسته آن عصر است.
قسمت داخلی مدرسه شامل هشتی، ورودی، حیات داخلی، گنبد، مناره و اطاق هاست. زیباترین قسمت مدرسه از نظر کاشیکاری هشتی ورودی آن است.
در وسط دالان مدرسه سنگاب نفیسی قرار دارد که صلوات بر چهارده معصوم با تاریخ ۱۱۱۰ هجری بر روی آن حجاری شده است. این سنگاب شاهکار هنر سنگتراشی و خوشنویسی است.
ایوان‌ها و حجره‌های صحن چهار ایوانه مدرسه رو به باغی پر درخت قرار دارد که جویباری از میان آن می‌گذرد. این نهر به نام فرشادی است (در اصفهان این گونه نهرها را مادی می‌گویند).
صحن مدرسه چهارباغ نمونه کامل یک معماری درون گرا و بومی به شمار می‌رود.
حجره هایی که در دو طبقه و در فواصل ایوان‌های مدرسه ساخته شده که اختصاص به سکونت طلاب علوم دینی داشته است. اکثر این حجره‌ها دارای نقشه یکسانی است که از یک اتاق نشیمن در جلو و قسمتی به صورت صندوقخانه در عقب و قسمتی به نام بالا خانه تشکیل می‌شود. در جلوی این حجره‌ها ایوان زیبا و خوش طرحی قرار دارد.
در جبهه شمالی مدرسه، ایوان شمالی با دهانه نسبتاً عریض و ارتفاع زیاد قرار دارد که در جبهه مقابل آن گنبد و مناره‌های ایوان جنوبی دیده می‌شود. کتیبه فوقانی داخل گنبد به خط عبدالرحیم جزایری خوش نویس عصر صفویه می‌باشد.
تمامی سطوح داخلی بنا به قطعات کوچکی تقسیم می‌شود که با کاشی تزئین شده است. منبر دوازده پله مدرسه که یکپارچه از سنگ مرمر ساخته شده از بهترین نمونه‌های هنر حجاری و سنگتراشی آن روزگار است. در کنار این منبر، محراب نفیس و بسیار زیبای مدرسه قرار دارد که کتیبه بالای محراب و منبر نیز به خط عبدالرحیم جزایری است.
اشعاری که در اطراف سرسرای مدرسه به خط نستعلیق بسیار زیبا به رنگ سفید بر زمینه کاشی خشت لاجوردی نوشته شده به خط محمد صالح اصفهانی و مورخ به سال ۱۱۱۹ هجری است.
کتیبه افقی داخل گنبد نیز به خط عبدالرحیم جزایری و تاریخ ۱۱۲۱ هجری است.
شبستان مسقف مدرسه چهارباغ که در ضلع شرقی مدرسه واقع شده با درب منبت کاری بسیار نفیسی به محوطه زیر گنبد مربوط می‌شود. در این شبستان سه محراب وجود دارد که کتیبه‌های اطراف آن‌ها را محمد مؤمن الحسینی به سال ۱۱۱۸ هجری کتابت کرده است.
در شمال مدرسه چهارباغ بازارچه ای زیبا و مرتفع وجود دارد که در عصر صفویه بازارچه بلند و بازارچه شاهی نیز نامیده می‌شد. این بازارچه نمونه ارزنده ای از بازارهای عصر صفوی است. در شرق مدرسه چهارباغ کاروانسرای مادر شاه واقع شده که مهمانسرای عباسی امروز است.
مدرسه چهارباغ دارای کتابخانه کم نظیر و با ارزشی بوده که در حمله افغان‌ها نابود شده است. این کتابخانه با کتب بسیار نفیس و کمیاب در اختیار طلاب علوم دینی و سایر پژوهشگران و محققین آن روزگار بوده است.
مدرسه چهارباغ موقوفاتی بسیار نیز داشته است که شامل باغ ها، مزارع، روستاها، املاک، دکان ها، کاروانسراها و سایر مستغلات بوده است که چگونگی آن‌ها با حمله افغانها نامعلوم مانده است. به طور کلی مدرسه چهارباغ که به قول بسیاری از محققین هم مدرسه و هم مسجد بوده است، با ۸۵۰۰ متر مربع مساحت از آثار مهم و با ارزش عصر صفوی است که در اواخر حکومت این خاندان در اصفهان ساخته شده است.
مدرسه چهارباغ اصفهان که پس از پیروزی انقلاب اسلامی «مدرسه علمیه امام صادق (ع)» نامگذاری شد در حال حاضر به آموزش طلاب علوم دینی و حجره‌های آن نیز همانند عصر صفویه به اقامت طلاب اختصاص دارد.

منابع :
http://isfahan.ir/ShowPage.aspx
http://fa.wikipedia.org/
www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid

هشت بهشت

فاصله: 0 کیلومتر - زمان: 1 دقیقه
مشاهده مسیر

چهلستون

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 5 دقیقه
مشاهده مسیر

عالی قاپو

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 6 دقیقه
مشاهده مسیر

سی و سه پل

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 6 دقیقه
مشاهده مسیر

میدان امام ( نقش جهان )

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 12 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری اصفهان

عالی قاپو

عالی قاپو

کاخ عالی قاپو عمارتی است که در غرب میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف اله سر بر افراشته و به عنوان یکی ازمهمترین شاهکارها ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری مطرح است. تاریخ ساخت بنا به 1054 هـ.ق باز می‌گردد . این قصر دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان ن...

اطلاعات | نقشه | مسیر
هشت بهشت

هشت بهشت

عمارت هشت بهشت یکی از عمارت‌های تاریخی موجود در شهر اصفهان و ساخته شده در دوران صفویان است که در غرب خیابان چهار باغ پایین و شرق به خیابان متاخری، از جنوب به بازارچه بلند (بازار هنر) واقع شده است. از کلیه کاخ‌های باصفا و کلاه فرنگی‌هائی که در این دوره در کنار چهارباغ احداث شده بود فقط ک...

اطلاعات | نقشه | مسیر
چهلستون

چهلستون

باغ چهل ستون، با مساحتی بالغ بر 67000 متر مربع، تنها قسمت کوچکی از باغ وسیع جهان نما است که پیشینه آن به قبل از دوران صفوی می‌رسد. شاه عباس اول در میان آن کوشکی بنا کرد که هسته نخستین کاخ چهل ستون بود و تالار میانی کاخ و غرفه‌های چهار گوشه آن را شامل می‌شد. در دوران حکومت شاه عباس دوم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
میدان امام ( نقش جهان )

میدان امام ( ن...

میدان نقش جهان در ابعادی کوچکتر، در دوره تیموریان ساخته شد. در زمان شاه عباس اول این میدان توسعه یافت و فرم و شکل امروزین خود را یافت. برخی از مهمترین ابنیه پیرامونی این میدان، در همین دوره ساخته شد. پس از انتقال پایتخت ایران از اصفهان به شیراز، میدان نقش جهان اهمیت خود را به تدریج از د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد شیخ لطف الله

مسجد شیخ لطف ا...

مسجد شیخ لطف الله واقع در شرق میدان امام خمینى (ره)، مقابل قصر شاه عباس صفوى که به عالى قاپو معروف است واقع شده است،که شاهکار کم نظیری از کاشی کاری و معماری استادانه قرن یازدهم هجری است که توسط استاد محمدرضا اصفهانی از معماران نامدار آن دوره ساخته شده‌است و خطاطی آن را علی رضا عباسی انج...

اطلاعات | نقشه | مسیر
سی و سه پل

سی و سه پل

یکی از پلهای زیبا و جالبی که در دوران صفویه بر روی زاینده رود احداث شد سی و سه پل است. این پل که در نوع خود شاهکارى بى‏نظیر از آثار دوره سلطنت شاه‏ عباس اول است. در گذشته «پل جلفا» نیز نامیده می‌شد (زیرا از این طریق به جلفا که تازه احداث شده بود می‌رسیدند). این پل به «الله وردیخان» هم م...

اطلاعات | نقشه | مسیر
منارجنبان

منارجنبان

در ایران برخی مناره‌ها قابلیت تکان خوردن را دارند که به اصطلاح به آنها منارجُنبان می‌گویند. از معروفترین منارجنبان‌های ایران یکی در اصفهان و دیگری در شهرستان اردکان و در بخش خرانق واقع شده‌اند. منارجنبان اصفهان یکی از آثار تاریخی این شهر است که عارفی به نام «عمو عبدالله کارلادانی» در ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ پرندگان اصفهان

باغ پرندگان اص...

باغ پرندگان با مساحتی بالغ بر ۵۵ هزار متر مربع در سال ۱۳۷۵ به همت شهرداری اصفهان در بیشه ناژوان و در حدود ۴ کیلو متری غرب پل وحید احداث گردیده و از نظر طراحی در سطح کشور در نوع خود بی نظیر است . محوطه داخلی باغ پرندگان با وسعت ۱۷ هزار متر مربع چنان زیبا فضا سازی شده است که علاوه بر تام...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم اصفهان

بریانی

بریانی

بریانی اصفهان یکی از غذاهای معروف ایرانی است که آوازه‌اش در بسیاری از کشورهای جهان نیز پیچیده و در میان ایرانیان نیز طرفدار دارد. این غذا متعلق به شهر اصفهان است و مشهورترین غذای سنتی اصفهان به شمار می‌آید. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر : گوشت گوسفند بدون استخوان 500 گرم جگر...

اطلاعات
کله جوش ( کاله جوش )

کله جوش ( کاله...

این خوراک که به ایلات قشقایی و منطقه اصفهان منسوب است بسیا ساده بوده و به سرعت قابل آماده سازی می‌باشد. لذا می‌توان آنرا در دسته غذا‌های حاضری محسوب نمود.با وجود سادگی بسیار خوش مزه و اشتها آور است. مواد لازم برای سه نفر: 1. نیم کیلو کشک پاستوریزه و یا خانگی ساییده شه و جوشیده.2. نعنا...

اطلاعات
لباس محلی اصفهان

لباس محلی اصفه...

لباس اصیل مردم اصفهان در حدود 300 سال قبل را لباس نخی سفید یا شیری بوده است که به صورت دستباف تهیه می‌شده است. لباس اصیل زنان اصفهان شامل یک دامن مخمل قرمز کوتاه رنگ با چین‌های زیاد که توسط دکمه بسته می‌شده و یک پیراهن گلدوزی شیری رنگ بوده است. زنان جوان یک شلوار نخی سفید رنگ و زنان م...

اطلاعات
جشن و آیین گلابگیری

جشن و آیین گلا...

ایرانیان از نخستین کسانی هستند که از گذشته‌های دور به ویژگی‌های خوراکی و درمانی گل سرخ (محمدی) پی برده‌اند. طبق اسناد بین‌المللی، مبداء تولید گلاب،ایران و مبداء تولید اسانس گل سرخ (محمدی) و عصاره گلبرگ‌های تازه، یونان ذکر شده‌است. کاشت گل‎محمدی در ایران قدمتی حدود 7 هزار ساله دارد و مر...

اطلاعات
خورش ماست ( خورشت ماست )

خورش ماست ( خو...

خورش ماست یا خورشت ماست غذایی بومی اصفهان میباشد که از ماست چکیده، گوشت گردن گوسفند، زعفران و شکر تهیه می‌شود و در آن کمی زرشک و خلال بادام یا گردو و گاه گلاب می‌ریزند و به صورت سرد سرو می‌شود ولی در قدیم یک غذای اصلی درباری بود. هرچند از تاریخچه خورش ماست اطلاعات چندانی در دست نیست ام...

اطلاعات
آش سماق

آش سماق

آش سماق یکی از غذاهای محلی استان اصفهان و استان همدان (تویسرکان) است. دستور شماره یک: مواد لازم برای ۸ نفر سماق خشک و نکوبیده یک پیمانه برنج گرده یک و نیم پیمانه عصاره قلم یا مرغ لوبیا چشم بلبلی دو پیمانه سبزی معطر آش خرد شده نیم کیلو گوجه فرنگی یک کیلو نمک و فلفل نعنا داغ و...

اطلاعات

محصولات اصفهان

خاتم کاری

خاتم کاری

یکی از گونه‌های زیبا و هنرمندانه صنایع دستی در اصفهان خاتم سازی است. این هنر بی بدیل وکم نظیر در واقع هنر آرایش سطح اشیاء چوبی به صورتی شبیه به موزائیک با مثلث‌های کوچک است. این مثلث‌ها هرچه ظریف‌تر و طرح‌ها و اشکال هرچه منظم‌تر باشند، خاتم مرغوب‌تر خواهد بود. یکی دیگر از دلایل مرغوبیت ...

اطلاعات
فرش اصفهان

فرش اصفهان

یکی از صنایع دستی اصفهان قال بافی است. اصفهان در زمان صفویه یکی از مراکز عمده قالیبافی بود. در این شهر تعداد زیادی کارگاه وجود داشت که در آن قالیهای زر بفت بافته می‌شد. کارگاههای قالی بافی دربار صفوی متصل به کاخ سلطنتی در جنوب عالی قاپو بین میدان شاه و چهل ستون، با استفاده از بهترین موا...

اطلاعات
میناکاری

میناکاری

در اوایل قرن یازدهم هجری که اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی انتخاب شد و این شهر مرکز مهم تجارت فرهنگ و صنعت کشور گردید زمینه‌های رشد و شکوفایی آن در تمامی ابعاد علمی و ذوقی و هنری فراهم آمد. « از جمله هنر‌های دستی ایرانیان در گذشته‌های دور ، تزئین و کنده کاری روی فلزات است . » ظروف فلز...

اطلاعات
گز

گز

یکی از معروفترین سوغات اصفهان گز می‌باشد مواد اولیه این شیرینی مطبوع و مشهور که گزانگبین باشد، در کوهپایه‌های زاگرس در غرب استان به عمل می‌آید. گز انگبین ریشة گیاهی به نام گون یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوا...

اطلاعات
قلم زنی

قلم زنی

سابقه تاریخی هنر قلم‌زنی، به سیت‌ها و سکاها باز م‌ی‌گردد که حدود 5000 تا 7000 سال پیش در جنوب روسیه و شمال ایران زندگی می‌کردند. آن‌ها نژاد آریایی بودند. این قوم در هنر قلم‌زنی به بالاترین سطح و درجه پیشرفت و ابداع رسیده بودند. از دیگر نمونه‌های تاریخی قلم‌زنی، باید به برنز لرستان اشار...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.