1 1

توضیحات

ویرایش

آدرس : یزد - سلمان فارسی
مجموعه امیر چخماق، یکی از شاخص‌ترین مجموعه‌های تاریخی شهر یزد است که تقریباً در وسط بافت قدیمی شهر واقع شده و یکی از نقاط مهم یزد محسوب می‌شود.
این مجموعه با ارزش که نقطه خیابان‌های اصلی شهر است شامل مسجد، تکیه، بقعه ستی فاطمه، بازارچه حاجی قنبر، آب انبار ستی فاطمه، نخل و آب انبار تکیه امیر چخماق می‌باشد.
این مجموعه از آثار قرن نهم هجری است که امیر جلال‌الدین چخماق از سرداران و امرای شاهرخ تیموری هنگامی که به حکومیت یزد رسید با همکاری همسر خود ستی فاطمه خاتون مسجد جامع نو را در ده یا کوی دهوک سفلی ساختند و پیش روی آن را میدانگاهی فراخ انداختند. آن مسجد در آینده به مسجد امیر چخماق و آن میدانگاه از همان زمان به «میدان امیرچخماق» نامور گشت.
این میدان در عصر صفوی هم به همین نام شهرت داشت. در زمان شاه عباس برخی از این آثار احیاء شده‌است، از جمله چهار سوقی بر روی کاروانسرا ساخته شده‌است. اوایل قرن سیزدهم هجری میدان جلوی مسجد و سردر بازار تبدیل به حسینیه شده‌است. البته آنچه مسلم است در آن زمان، این مکان نقش حسینیه را نداشته، چون ساخت چنین فضاهایی از زمان صفویه به بعد در ایران رواج پیدا کرده‌است.
این میدان تا پیش از دوره پهلوی مانند برخی دیگر از میدان‌ها گورستان نیز شده بوده و پاره ای از مردم برای فرخندگی حسینیه اش، مردگان خود را در آنجا خاک می‌کرده اند. از همان آغازین سال‌های این سده از این کار جلوگیری می‌شود و گور‌ها ویران و دوباره میدان می‌شوند.
در توصیف مسجد امیر چخماق باید گفت ، سنگ نصب شده در کریاس مسجد مسجد امیر چخماق به طرف میدان، شبکه‌های ظریف از کاشی‌های معرق دور خارجی گنبد، محراب صفه اصلی با تاقنمای مقرنس کاری و… این مسجد را از نظر مرتبه زیبایی بعد از مسجد جامع قرار داده است.
تکیه امیر چخماق، ساختمانی است پرغرفه و بیشتر با دو منار که در یک بر از حسینیه‌ها می‌سازند. در هنگام سوگواری و نخل برداری، حاکم در غرفه شاه نشین و بانوان در دیگر غرفه‌ها تکیه می‌زنند و آیین مردم را به تماشا می‌نشینند یا می‌ایستند.
پیشینه این بنای زیبا را 200 سال می‌دانند.
باور بر این است که در قرن سیزدهم این میدان را حسینه کرده اند و بر سردر بازار، این تکیه را ساخته اند. کتیبه کار گذاشته شده در غرفه شاه نشین که تاریخ 1296 ه.ق (1258 ه.ش) بر خود دارد نیز پیشینه این بنا را تنها 130 سال نشان می‌دهد. باور دیگری نیز در این زمینه هست. برای نمونه «عباس رییس زاده»، رییس اداره «آموزش و باستان شناسی» در سال 1342، در پاسخ به پافشاری پاره ای بر ویران کردن این بنا، چنین می‌نویسد:
"گروهی معتقد اند که مناره‌های امیر چخماق جنبه تاریخی ندارد و آن را مناره‌های بی خاصیت می‌نامند و می‌گویند چون بیش از هشتاد سال (در آن زمان) از عمرش نمی‌گذرد، جنبه تاریخی ندارد. اما این اشخاص متوجه نمی‌باشند که باستان شناسی هم وجود این مناره‌ها را باستانی نمی‌داند.
باستان شناسی قسمت مرکزی صفه‌ها را به شهادت بقایای کاشی‌های موجود در بدنه‌های غرفه‌های بالای سر بازار که همزمان با مسجد امیر چخماق و مربوط به قرن نهم هجری است و در حدود یک قرن از مسجد جامع کبیر جدید‌تر است، را باستانی می‌داند.
وضع طاق بندی‌ها و سردر مناره‌ها طوری است که معرف نوعی مخصوص از معماری شهر تاریخی یزد به شمار می‌رود و به همین جهت در تاریخ 1330/10/11 از طرف «وزارت فرهنگ» ذیل شماره «383» در «فهرست آثار تاریخی و ملی» به ثبت رسیده است و تصویر آن در کتاب‌های مختلفی که از طرف دانشمندان و باستان شناسان خارجی درباره ایران نوشته شده است درج شده که آن را به عنوان معرف و مظهر یزد تشخیص داده اند."
در شرق میدان امیر چخماق، بازاری به نام حاجی قنبر وجود دارد. این بازار از بناهای نظام‌الدین حاجی قنبر جهانشاهی است. این شخص که به امر جهانشاه قره قریونلو به حکومت یزد رسیده بود آثار دیگری هم در یزد بنا کرد. بعدها بر سر در بازار بنای زیبا و بلندی به اسلوب بناهای موجود در تکیـه‌های یزد سـاخته شد.
یکی دیگر از بخش‌های دیدنی این میدان، نخل بزرگ آن است که به «نخل حیدری ها» نیز نامور بوده است.
آن گونه که «عبد الحسین آیتی» گفته، پیشینه این نخل به 450 سال پیش و «دوره صفویه» می‌رسد. برخی این نخل را کهن‌ترین نخل و برخی دیگر، نخل «میدان شاه ولی» در «تفت» را با 600 سال پیشینه، کهن‌ترین نخل جهان می‌دانند.
هرچند تاریخ درست ساخت نخل امیرچخماق در دست نیست اما «ایرج افشار» تاریخ وقف پوش سیاه پیشین این نخل که نگاره «شیر و خورشید» بر خود داشته را رجب 1229 ه.ق (تیر 1193 ه.ش) و برابر با 200 سال پیش نوشته است. پس وقتی پارچه روی این نخل برای 200 سال پیش بوده، 450 سال سن برای خود آن هم ناپنداشتنی نیست. اگر این گونه بوده باشد، می‌توان گفت هنوز خبری از حسینیه و تکیه نبوده که این نخل اینجا بوده است.
تکیه امیر چخماق در سال ۱۳۳۰ هجری شمسی و با شماره ۳۸۳ و مسجد امیر چخماق در سال ۱۳۴۱ با شماره مستقل ۲۴۷ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیدند. همچنین این بناها و دیگر الحاقات به عنوان مجموعه امیرچخماق نیز با شماره ۲۴۱۶ به ثبت ملی رسیده‌است.

منابع :
yazdchto.ir
- wikipedia.org
- ghoolabad.com

موزه آب یزد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 2 دقیقه
مشاهده مسیر

امامزاده سهل بن علی یزد

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 3 دقیقه
مشاهده مسیر

آب انبار شش بادگیری

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 3 دقیقه
مشاهده مسیر

مسجد جامع کبیر یزد

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 5 دقیقه
مشاهده مسیر

زندان اسکندر ( مدرسه ضیائیه )

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری یزد

مجموعه امیر چخماق

مجموعه امیر چخ...

مجموعه امیر چخماق، یکی از شاخص‌ترین مجموعه‌های تاریخی شهر یزد است که تقریباً در وسط بافت قدیمی شهر واقع شده و یکی از نقاط مهم یزد محسوب می‌شود. این مجموعه با ارزش که نقطه خیابان‌های اصلی شهر است شامل مسجد، تکیه، بقعه ستی فاطمه، بازارچه حاجی قنبر، آب انبار ستی فاطمه، نخل و آب انبار تکیه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده یزد ( آتشکده زرتشتیان یزد )

آتشکده یزد ( آ...

آتشکده زرتشتیان یزد از جمله مکان‌های دیدنی شهر یزد می‌باشد که گردشگران بسیاری را خصوصا در نوروز به خود جلب می‌کند. این آتشکده شامل ساختمان و باغ زیبایی است که در قرن اخیر ساخته شده است اما آتشی که درون این آتشکده می‌­سوزد بیش از ۱۵۰۰ سال است که روشن مانده‌است. ساختمان اصلی آتشکده در وس...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد جامع کبیر یزد

مسجد جامع کبیر...

مسجد جامع یزد از دیدنی‌های بی بدیل و تاریخی استان یزد می‌باشد که به شیوه یک ایوان در دل کویر می‌باشد و در طی حدود ۱۰۰ سال و سه دوره بنا شده‌است. می‌گویند بنای اصلی آن به ساسانیان برمی‌گردد. اگر این قول درست باشد لابد آتشکده‌ای زرتشتی بوده است که با ورود اسلام به مسجد تغییر کاربری داده ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج خاموشان ( برج سکوت - دخمه زرتشتیان - دخمه سکوت )

برج خاموشان ( ...

دخمه مکانی است که زرتشتیان، مردگان را بر طبق آداب دینی در آن می‌نهادند اما از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداخته اند، استفاده از دخمه متروک شده است. بیشترین این دخمه‌ها در یزد قرار دارد چون در این شهر زرتشتیان زیادی زندگی می‌کردند. دخمه قدیمی یزد حدود سی سال است که دیگر مورد استفاده...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه آب یزد

موزه آب یزد

موزه آب یزد، اردیبهشت ماه سال 1379 توسط شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد، در شهرستان یزد افتتاح گردید. این موزه در یکی از ارزشمندترین آثار معماری سنتی یزد به نام خانه کلاهدوزها واقع شده است. موزه آب محل مناسبی برای شناخت آثار و ابنیه‌های تاریخی در زمینه‌های مختلف مربوط به آب است که می‌توا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ دولت آباد

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد یکی از باغ‌های معروف ایرانی است که در زمان محمد تقی خان (دوره زندیه) طراحی و ساخته شده است. این باغ از قناتی به همین نام مشروب می‌شود و جریان آب در باغ استخوان بندی طراحی آن را تشکیل می‌دهد. باغ دولت آباد بزرگ یکی از بنیادها و آبادانی‌های محمدتقی خان مشهور به خان بزرگ، س...

اطلاعات | نقشه | مسیر
زندان اسکندر ( مدرسه ضیائیه )

زندان اسکندر (...

مدرسه ضیائیه یاهمان زندان اسکندر که بدین نام معروف است در سال ۶۳۱ هجری قمری توسط ضیاءالدین حسین رضی بنا گردید و در سال ۷۰۵ هجری قمری توسط پسرانش مجد الدین حسن و شرف الدین علی تکمیل شد. احتمال زیادی وجود دارد که زندان اسکندر بقایای یکی از خانه‌های خاندان رضی و گنبد باقیمانده بقعه قبور آ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه آیینه و روشنایی

موزه آیینه و ر...

عمارت قصر آیینه ( موزه آیینه و روشنایی ) با مساحت کل ۸۱۷۴۰ و زیر بنای آن ۸۳۷ می‌باشد و در باغی بسیار زیبا و مشجر در شهر یزد، خیابان آیت‌الله کاشانی، روبروی پارک هفت تیر واقع شده‌است. این ساختمان مهمانخانه خصوصی یکی از متمولان یزدی بوده است‌. که در سال ۱۳۲۰ توسط صراف زاده ساخته شد. پس ا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم یزد

آش شولی

آش شولی

آش شولی یکی از غذاها و آش‌های خوشمزه شهر یزد است که بر دو نوع است: شولی ساده است که بیشتر در فصل زمستان بیشتر پخته می‌‌شود و در آن ماش پخته، اسفناج، چغندر، شوید و گاه شلغم و کدو زرد می‌‌ریزند. نوع دوم آش شولی ترش است. مقداری نخود سالم یا نیم کوب و عدس را با چغندر خرد کرده یا نیم کو...

اطلاعات
قیمه یزدی

قیمه یزدی

خورش قیمه یزد یک از انواع خورش‌های ایرانی است که شهرت خاصی میان شهروندان یزدی دارد و همانطور که از اسمش مشخص است متعلق به شهر یزد است. در طبخ این خورش بجای لپه از نخود استفاده می‌شود. مواد لازم: نخود 1.5 پیمانه - لیموعمانی 7 عدد - گوشت مغز ران گوسفند 1 کیلوگرم - پیاز 3 عدد - روغن م...

اطلاعات
لباس محلی یزد

لباس محلی یزد

پوشاک مردم استان یزد در حال حاضر بیشتر همانند لباس‌های مردم شهرها و روستاهای دیگر ایران است ولی هنوز اهالی بعضی از روستاها، پوشاک سنتی خود را می‌پوشند. بانوان شلواری بلند و پیراهنی که تا قوزک پا را می‌پوشاند، پوشیده و چارقدی نیز به سر می‌اندازند. مردان نیز لباس معمولی می‌پوشند. امروز...

اطلاعات
آیین پرسه زنی یزد

آیین پرسه زنی ...

پرسه زنی و نخل برداری دیرینه‌ترین رسم عزاداری یزد از جمله استانهایی است که عزاداری‌های آن در سوگ سرور و سالار شهیدان و شهدای دشت کربلا، شهرتی نه تنها ملی بلکه جهانی دارد و مراسم نخل برداری آن همواره شرکت کنندگانی از اقصی نقاط کشور دارد.
هر سال با فرا رسیدن ماه محرم الحرام مردم استا...

اطلاعات
جشن عروسی در یزد

جشن عروسی در ی...

جلسه صداق طی کنان در یزد در قدیم پس از پرس وجو وانتخاب دختر به خواستگاری او می‌رفتند وقرار جلسه صداق طی کنان که همان مهر برون یا قباله برون است را می‌گذاشتند . ویک شب بزرگتر هاواقوام نزدیک به خانه عروس می‌رفتند . وباخود شیرینی مثل باقلوا ونقل هم می‌بردند. وبزرگترها با تعارف به ...

اطلاعات
عروسی زرتشتیان یزدی

عروسی زرتشتیان...

در ایران باستان و بنا بر قوانین دوره‌ی ساسانی، دختران خود همسر خویش را انتخاب می‌کردند. این امر در کشورهای همسایه ایران مانند نداشت. در شاهنامه زنان دلاور و خردمندی چون کتایون و تهمینه، همسر خویش را انتخاب کرده و برای یافتن همسر خود همه‌ی مرزهای سیاسی و طبقاتی را زیر پا می‌گذارند. شاهنا...

اطلاعات
کلوخ اندازان

کلوخ اندازان

ماه رمضان از دیدگاه مردم نه تنها در کشور اسلامی ایران بلکه از نظر تمامی مسلمانان جهان ماهی مبارک و مقدس به شمار می‌رود و به واسطه همین تقدس آداب و رسوم و برنامه‌های مختلفی در گوشه و کنار جهان برگزار می‌شود که بسیاری از آنها شنیدنی است. مسلمانان در جای جای جهان چند هفته قبل از حلول ماه ...

اطلاعات
مراسم خنچه برون

مراسم خنچه برو...

استان یزد از سرز‌مین‌های کهن و تاریخی ایران‌زمین است و در برخی آثار تاریخی و جغرافیایی، بنای نخستین شماری از شهرهای آن، مانند میبد را به سلیمان پیامبر، یزد را به ضحاک و اسکندر مقدونی و ابرکوه را به ابراهیم پیامبر نسبت داده‌اند. استان یزد در بخش مرکزی فلات ایران در کناره‌ی کویر نمک و در ...

اطلاعات

محصولات یزد

کیک یزدی

کیک یزدی

کیک یزدی نوعی شیرینی بومی یزد در مرکز ایران است و بیشتر در خود استان یزد برای پذیرایی در مراسم‌های مذهبی از آن استفاده می‌کنند. مواد لازم : آرد 300 گرم - شکر 210 گرم - روغن مایع برای ساده 150 گرم - ماست 200 گرم - تخم مرغ 3 عدد - بکینگ پودر 1 قاشق سوپ خوری - نمک میوه 1 قاشق سوپ خوری ...

اطلاعات
قالی بافی یزد

قالی بافی یزد

یکی از عمده‌ترین صنایع دستی استان یزد، صنعت فرش‌بافی است که همانند صنعت نساجی، از دیرباز در استان مذکور و بخصوص شهر یزد، جایگاه خاص خود را داشته است. این صنعت تقریباً در تمام شهرها و روستاهای آن رواج دارد. قالی‌های دست بافت یزدی در اندازه‌های ۴*۳، ۵/۲*۵/۳، ۳*۲، ۵/۲*۵/۲ و ۱*۱ تولید می‌شو...

اطلاعات
دارایی ( دارائی - ایکات )

دارایی ( دارائ...

دارایی یکی از صنایع دستی ارزشمند استان یزد می‌باشد که از بافته‌های زیبا و ویژه یزد است. دارایی در زبان فارسی معادلی است برای بیان پارچه ای که در لاتین آنرا "ایکات" می‌‌نامند. ایکات، خود نیز از واژه مالایایی "منجیکات" که به معنی بستن یا گره زدن و یا پیچاندن است، گرفته شده است. بافت دار...

اطلاعات
ترمه‌بافی یزد

ترمه‌بافی یزد

ترمه‌بافی یکی از با قدمت‌ترین صنایع دستی استان یزد می‌باشد که در باره این واژه باید گفت؛ ترمه یا تیرمه واژه‌ایست هندی ؛ به معنی درخت سروی که خمیده باشد‌. علت خمیدگی سرو را در پارچه ترمه، برخی خضوع و خشوع آن در مقابل عظمت الهی و آفرینش هستی‌، معنا کرده‌اند و بعضی نیز سرو را به جای ایران ...

اطلاعات
قطاب

قطاب

شیرینی قطاب یکی از خوشمزه‌ترین شیرینی‌های محلی یزدی است .قطاب از سوغات معروف یزد است که بسیار خوشمزه می‌باشد. مواد لازم برای تهیه خمیر قطاب : زرده تخم مرغ =۲ عدد - روغن جامد آب شده =۱۰۰ گرم - ماست =۱۰۰ گرم - آرد =به مقدار لازم - پودر قند =به مقدار لازم مواد لازم برای درون قطاب : ...

اطلاعات
باقلوا

باقلوا

یکی از سوغاتای‌های یزد که جز شیرینی‌های معروف و پر طرفدار است شیرینی است به نام باقلوا که بسیار هم خوشمزه است. مواد لازم برای خمیر : 150 گرم روغن جامد در دمای اتاق - 150 گرم ماست ( تازه باشد . ترش نباشد . در دمای اتاق) - 3 عدد زرده تخم مرغ آرد حدود یک و نیم پیمانه (تا جاییکه خمیر به د...

اطلاعات
حاجی بادام

حاجی بادام

حاجی بادام نوعی شیرینی محلی است که در برخی شهرهای ایران از جمله یزد تولید می‌شود. این شیرینی به دلیل وجود جوز و آرد نخودچی ارزش غذایی خوبی دارد. جوز به دلیل دارا بودن آلکالوئیدهای خاص تسکین دهنده‌ی دردهای مفصلی و روماتیسمی است. طبق تحقیقات انجام شده بادام غذای مغذی و غنی است و با داشتن...

اطلاعات
احرامی بافی

احرامی بافی

استان یزد شاید به لحاظ تنوع در تولید صنایع دستی و خلاقیت هنرمندان این رشته از استانهای صاحب نام کشور و در برخی موارد حتی دنیا باشد اما به دلایل مختلف بسیاری از هنرهای بومی این استان به سمت صنعتی شدن و از دست دادن اصالت خود پیش می‌رود. به گزارش مهر، ترمه بافی، احرامی بافی، دارایی بافی، ...

اطلاعات
مشاهده تمامی محصولات

میدان میرچخماق

میدان میرچخماق، اثری از قرن نهم هجری و یادگاری از دوران حکومت امیرچخماق شامی است. جلال الدین امیرچخماق که به دستور شاهرخ تیموری به حکومت یزد رسید با هم دستی همسر خود فاطمه خاتون، آثاری چند در یزد بنا کرد. مهم‌ترین این آثار مسجد جامع نو بود که هم اکنون نیز برقرار است و به نام مسجد میرچخماق مشهور است. بانیان در شمال مسجد میدانی ایجاد کردند که اکنون هم پابرجاست و مرکز شهر یزد است. این میدان در عصر صفوی هم به همین نام شهرت داشت. در خاور میدان میرچخماق، بازاری به نام حاجی قنبر وجود دارد. این بازار از بناهای نظام الدین حاجی قنبر جهانشاهی است. این شخص که به امر جهانشاه قره قویونلو به حکومت یزد رسیده بود‌، آثار دیگری هم در یزد احداث کرد. بعدها بر سر در این بازار بنای زیبا و بلندی به اسلوب بناهایی که در تکایای یزد دیده می‌شود؛ ساخته شد. این بنای عظیم یکی از معرف‌های شهر یزد است و هنگامی که می‌گویند «میرچخماق» مرادشان همین بناست، در حالی که از آثار امیرچخماق نیست.
... ادامه مطلب
میدان میرچخماق

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.