6 5

توضیحات

ویرایش
آدرس : یزد - خیابان آیت الله کاشانی - کوچه آتشکده
آتشکده زرتشتیان یزد از جمله مکان‌های دیدنی شهر یزد می‌باشد که گردشگران بسیاری را خصوصا در نوروز به خود جلب می‌کند.
این آتشکده شامل ساختمان و باغ زیبایی است که در قرن اخیر ساخته شده است اما آتشی که درون این آتشکده می‌­سوزد بیش از ۱۵۰۰ سال است که روشن مانده‌است. ساختمان اصلی آتشکده در وسط حیاط قرار دارد و آنرا درختانی همیشه سبز احاطه کرده‌اند سال ساخت بنای آتشکده به دوران پهلوی اول مربوط می‌‌شود.
این عمارت که در فهرست آثار معماری معاصر یزد قرار دارد، به همت زرتشتیان یزد و پارسیان هند، در سال ۱۳۱۳ خورشیدی، تحت نظارت و سرپرستی "ارباب جمشید امانت" بنا شده است.
ساختمان آتشکده بامعماری زیبای برگرفته ازهنر معماری هخامنشیان دروسط حیاطی بزرگ سرسبز وبربلندی قرارگرفته وبرپیشانی عمارت نقش«فروهر» جلوه گراست.
حوضی مدور و بزرگ در محور ورودی بنا به آن زیبایی خاصی بخشیده است و زرتشتیان و گردشگران بنا به یک سنت قدیمی در آن سکه می‌اندازد. آتش در محفظه‌ای بلندتر از سطح زمین در اتاقی نسبتا وسیع و دور از تابش خورشید قرار گرفته و اتاق‌هایی برای مراسم نیایش پیرامون ...مشاهده کامل متن آن طراحی شده است.
ساختمان اصلی آتشکده بر ارتفاعی حدود ۲۱ متر از زمین و در میان حیاط بزرگی که درختان همیشه سرسبز سرو و کاج آن را پوشانده، قراردارد. نگاره فروهر و سرستون‌های سنگی آن زیبایی ویژه‌ای بدان بخشیده و روبروی این بنا حوض آبی قرار دارد.
اینکه آتشکده‌ها کنار آب باشند از خصوصیت‌های آتشکده‌ها بوده است.
سرستون‌های سنگی جلو تالار ساختمان اصلی و سنگ‌های گلدار پای دیوارها کار هنرمندان اصفهانی است. این هنرمندان سنگ‌ها را در اصفهان تراشیده و سپس تا یزد برده‌اند.
نگار کاشی‌های فروهر بر بالای سردر ورودی، کار هنرمندان کاشی‌کار یزدی است و معماری کل این بنا ار معماری آتشکده‌های پارسیان تاثیر پذیرفته‌است.
در زمان فرمانروایی ساسانیان بر ایران، سه آتش پر ارج و پرشکوه- به دلیل قدمت دیرپایشان- از شأن و شهرت بیشتری برخوردار بودند و بر همین پایه، آنها را « آتش ورهرام» یعنی« آتش پیروزی» نام نهاده بودند.
یکی از آنها « آذرفرنبغ» نام داشت. و در شهر کاریان فارس (آتشکده کاریان) قرار داشت.
در مورد قدمت تاریخی آتش این آتشکده گویند که نزدیک 1515 سال پیش، از آتش کاریان (آتشکده فرنبغ پارس) که یکی از سه آتشکده بزرگ دوره ساسانیان می‌باشد، به روستای "هفتادر" نزدیک عقدا منتقل شد و مدت هفتصد سال در آنجا روشن بوده‌است و سپس در سال 553 هجری خورشیدی برابر با 1174 میلادی از عقدا به اردکان یزد نقل مکان می‌یابد و مدت سیصد سال نیز در آن‌‌جا نگهداری می‌شود.
در سال 1325 خورشیدی به شهر یزد آورده شد و در خانه دستور بزرگ شهر، در محله دستوران جای داده شد و از آن جا به گهنبار خانه و محل کنونی این آتش، واقع در خیابان آیت الله کاشانی، کوچه آتشکاده انتقال یافت.
یاد آوری می‌شود، و سرستون‌‏ها و ازاره‌‏های سنگی با نقوش برجسته زیبا، کار هنرمندان اصفهانی است که در اصفهان تراشیده شده و به یزد حمل شده است.
ورود به این نیایشگاه همیشه برای نیایش‌کنندگان با آدابی همراه بوده است. ازجمله پاکیزگی زنان و مردان و دیگر آن‌که مردان می‌بایست با کلاه سفید وزنان با روسری و پوشش رنگی روشن و سفید و البته همگی باید بدون کفش وارد شوند.
آتش سپند و کهن، درون آتشدان بزرگی از جنس برنز است و شخصی به نام «هیربد»، نگاهدار و پاسدار روشنایی آتش است.
بازدیدکنندگان این آتشکده می‌توانند این آتش همیشه فروزان را از پشت دیوار شیشه‌ای ببینند.

منابع: aftabir.com - wikipedia.org -tebyan.net -berasad.com

آب انبار شش بادگیری

فاصله: 1 کیلومتر - زمان: 3 دقیقه
مشاهده مسیر

مجموعه امیر چخماق

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 6 دقیقه
مشاهده مسیر

موزه آب یزد

فاصله: 2 کیلومتر - زمان: 6 دقیقه
مشاهده مسیر

مسجد جامع کبیر یزد

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 10 دقیقه
مشاهده مسیر

موزه آیینه و روشنایی

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 7 دقیقه
مشاهده مسیر

موزه سکه و مردم شناسی حیدرزاده

فاصله: 3 کیلومتر - زمان: 10 دقیقه
مشاهده مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر
مجموعه امیر چخماق

مجموعه امیر چخ...

مجموعه امیر چخماق، یکی از شاخص‌ترین مجموعه‌های تاریخی شهر یزد است که تقریباً در وسط بافت قدیمی شهر واقع شده و یکی از نقاط مهم یزد محسوب می‌شود. این مجموعه با ارزش که نقطه خیابان‌های اصلی شهر است شامل مسجد، تکیه، بقعه ستی فاطمه، بازارچه حاجی قنبر، آب انبار ستی فاطمه، نخل و آب انبار تکیه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده یزد ( آتشکده زرتشتیان یزد )

آتشکده یزد ( آ...

آتشکده زرتشتیان یزد از جمله مکان‌های دیدنی شهر یزد می‌باشد که گردشگران بسیاری را خصوصا در نوروز به خود جلب می‌کند. این آتشکده شامل ساختمان و باغ زیبایی است که در قرن اخیر ساخته شده است اما آتشی که درون این آتشکده می‌­سوزد بیش از ۱۵۰۰ سال است که روشن مانده‌است. ساختمان اصلی آتشکده در وس...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد جامع کبیر یزد

مسجد جامع کبیر...

مسجد جامع یزد از دیدنی‌های بی بدیل و تاریخی استان یزد می‌باشد که به شیوه یک ایوان در دل کویر می‌باشد و در طی حدود ۱۰۰ سال و سه دوره بنا شده‌است. می‌گویند بنای اصلی آن به ساسانیان برمی‌گردد. اگر این قول درست باشد لابد آتشکده‌ای زرتشتی بوده است که با ورود اسلام به مسجد تغییر کاربری داده ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
برج خاموشان ( برج سکوت - دخمه زرتشتیان - دخمه سکوت )

برج خاموشان ( ...

دخمه مکانی است که زرتشتیان، مردگان را بر طبق آداب دینی در آن می‌نهادند اما از وقتی که به دفن کردن در گورستان پرداخته اند، استفاده از دخمه متروک شده است. بیشترین این دخمه‌ها در یزد قرار دارد چون در این شهر زرتشتیان زیادی زندگی می‌کردند. دخمه قدیمی یزد حدود سی سال است که دیگر مورد استفا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه آب یزد

موزه آب یزد

موزه آب یزد، اردیبهشت ماه سال 1379 توسط شرکت سهامی آب منطقه‌ای یزد، در شهرستان یزد افتتاح گردید. این موزه در یکی از ارزشمندترین آثار معماری سنتی یزد به نام خانه کلاهدوزها واقع شده است. موزه آب محل مناسبی برای شناخت آثار و ابنیه‌های تاریخی در زمینه‌های مختلف مربوط به آب است که می‌توا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
باغ دولت آباد

باغ دولت آباد

باغ دولت آباد یکی از باغ‌های معروف ایرانی است که در زمان محمد تقی خان (دوره زندیه) طراحی و ساخته شده است. این باغ از قناتی به همین نام مشروب می‌شود و جریان آب در باغ استخوان بندی طراحی آن را تشکیل می‌دهد. باغ دولت آباد بزرگ یکی از بنیادها و آبادانی‌های محمدتقی خان مشهور به خان بزرگ، س...

اطلاعات | نقشه | مسیر
زندان اسکندر ( مدرسه ضیائیه )

زندان اسکندر (...

مدرسه ضیائیه یاهمان زندان اسکندر که بدین نام معروف است در سال ۶۳۱ هجری قمری توسط ضیاءالدین حسین رضی بنا گردید و در سال ۷۰۵ هجری قمری توسط پسرانش مجد الدین حسن و شرف الدین علی تکمیل شد. احتمال زیادی وجود دارد که زندان اسکندر بقایای یکی از خانه‌های خاندان رضی و گنبد باقیمانده بقعه قبور آ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه آیینه و روشنایی

موزه آیینه و ر...

عمارت قصر آیینه ( موزه آیینه و روشنایی ) با مساحت کل ۸۱۷۴۰ و زیر بنای آن ۸۳۷ می‌باشد و در باغی بسیار زیبا و مشجر در شهر یزد، خیابان آیت‌الله کاشانی، روبروی پارک هفت تیر واقع شده‌است. این ساختمان مهمانخانه خصوصی یکی از متمولان یزدی بوده است‌. که در سال ۱۳۲۰ توسط صراف زاده ساخته شد. پس ا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
آش شولی

آش شولی

آش شولی یکی از غذاها و آش‌های خوشمزه شهر یزد است که بر دو نوع است: شولی ساده است که بیشتر در فصل زمستان بیشتر پخته می‌‌شود و در آن ماش پخته، اسفناج، چغندر، شوید و گاه شلغم و کدو زرد می‌‌ریزند. نوع دوم آش شولی ترش است. مقداری نخود سالم یا نیم کوب و عدس را با چغندر خرد کرده یا نیم کو...

اطلاعات
قیمه یزدی

قیمه یزدی

خورش قیمه یزد یک از انواع خورش‌های ایرانی است که شهرت خاصی میان شهروندان یزدی دارد و همانطور که از اسمش مشخص است متعلق به شهر یزد است. در طبخ این خورش بجای لپه از نخود استفاده می‌شود. مواد لازم: نخود 1.5 پیمانه - لیموعمانی 7 عدد - گوشت مغز ران گوسفند 1 کیلوگرم - پیاز 3 عدد - روغن م...

اطلاعات
لباس محلی یزد

لباس محلی یزد

پوشاک مردم استان یزد در حال حاضر بیشتر همانند لباس‌های مردم شهرها و روستاهای دیگر ایران است ولی هنوز اهالی بعضی از روستاها، پوشاک سنتی خود را می‌پوشند. بانوان شلواری بلند و پیراهنی که تا قوزک پا را می‌پوشاند، پوشیده و چارقدی نیز به سر می‌اندازند. مردان نیز لباس معمولی می‌پوشند. امر...

اطلاعات
آیین پرسه زنی یزد

آیین پرسه زنی ...

پرسه زنی و نخل برداری دیرینه‌ترین رسم عزاداری یزد از جمله استانهایی است که عزاداری‌های آن در سوگ سرور و سالار شهیدان و شهدای دشت کربلا، شهرتی نه تنها ملی بلکه جهانی دارد و مراسم نخل برداری آن همواره شرکت کنندگانی از اقصی نقاط کشور دارد. هر سال با فرا رسیدن ماه محرم الحرام مردم استان د...

اطلاعات
جشن عروسی در یزد

جشن عروسی در ی...

جلسه صداق طی کنان در یزد در قدیم پس از پرس وجو وانتخاب دختر به خواستگاری او می‌رفتند وقرار جلسه صداق طی کنان که همان مهر برون یا قباله برون است را می‌گذاشتند . ویک شب بزرگتر هاواقوام نزدیک به خانه عروس می‌رفتند . وباخود شیرینی مثل باقلوا ونقل هم می‌بردند. وبزرگترها با تعارف ب...

اطلاعات
عروسی زرتشتیان یزدی

عروسی زرتشتیان...

در ایران باستان و بنا بر قوانین دوره‌ی ساسانی، دختران خود همسر خویش را انتخاب می‌کردند. این امر در کشورهای همسایه ایران مانند نداشت. در شاهنامه زنان دلاور و خردمندی چون کتایون و تهمینه، همسر خویش را انتخاب کرده و برای یافتن همسر خود همه‌ی مرزهای سیاسی و طبقاتی را زیر پا می‌گذارند. شاه...

اطلاعات
کلوخ اندازان

کلوخ اندازان

ماه رمضان از دیدگاه مردم نه تنها در کشور اسلامی ایران بلکه از نظر تمامی مسلمانان جهان ماهی مبارک و مقدس به شمار می‌رود و به واسطه همین تقدس آداب و رسوم و برنامه‌های مختلفی در گوشه و کنار جهان برگزار می‌شود که بسیاری از آنها شنیدنی است. مسلمانان در جای جای جهان چند هفته قبل از حلول ماه ...

اطلاعات
مراسم خنچه برون

مراسم خنچه برو...

استان یزد از سرز‌مین‌های کهن و تاریخی ایران‌زمین است و در برخی آثار تاریخی و جغرافیایی، بنای نخستین شماری از شهرهای آن، مانند میبد را به سلیمان پیامبر، یزد را به ضحاک و اسکندر مقدونی و ابرکوه را به ابراهیم پیامبر نسبت داده‌اند. استان یزد در بخش مرکزی فلات ایران در کناره‌ی کویر نمک و د...

اطلاعات
کیک یزدی

کیک یزدی

کیک یزدی نوعی شیرینی بومی یزد در مرکز ایران است و بیشتر در خود استان یزد برای پذیرایی در مراسم‌های مذهبی از آن استفاده می‌کنند. مواد لازم : آرد 300 گرم - شکر 210 گرم - روغن مایع برای ساده 150 گرم - ماست 200 گرم - تخم مرغ 3 عدد - بکینگ پودر 1 قاشق سوپ خوری - نمک میوه 1 قاشق سوپ خوری ...

اطلاعات
قالی بافی یزد

قالی بافی یزد

یکی از عمده‌ترین صنایع دستی استان یزد، صنعت فرش‌بافی است که همانند صنعت نساجی، از دیرباز در استان مذکور و بخصوص شهر یزد، جایگاه خاص خود را داشته است. این صنعت تقریباً در تمام شهرها و روستاهای آن رواج دارد. قالی‌های دست بافت یزدی در اندازه‌های ۴*۳، ۵/۲*۵/۳، ۳*۲، ۵/۲*۵/۲ و ۱*۱ تولید می‌...

اطلاعات
دارایی ( دارائی - ایکات )

دارایی ( دارائ...

دارایی یکی از صنایع دستی ارزشمند استان یزد می‌باشد که از بافته‌های زیبا و ویژه یزد است. دارایی در زبان فارسی معادلی است برای بیان پارچه ای که در لاتین آنرا "ایکات" می‌‌نامند. ایکات، خود نیز از واژه مالایایی "منجیکات" که به معنی بستن یا گره زدن و یا پیچاندن است، گرفته شده است. بافت د...

اطلاعات
ترمه‌بافی یزد

ترمه‌بافی یزد

ترمه‌بافی یکی از با قدمت‌ترین صنایع دستی استان یزد می‌باشد که در باره این واژه باید گفت؛ ترمه یا تیرمه واژه‌ایست هندی ؛ به معنی درخت سروی که خمیده باشد‌. علت خمیدگی سرو را در پارچه ترمه، برخی خضوع و خشوع آن در مقابل عظمت الهی و آفرینش هستی‌، معنا کرده‌اند و بعضی نیز سرو را به جای ایرا...

اطلاعات
قطاب

قطاب

شیرینی قطاب یکی از خوشمزه‌ترین شیرینی‌های محلی یزدی است .قطاب از سوغات معروف یزد است که بسیار خوشمزه می‌باشد. مواد لازم برای تهیه خمیر قطاب : زرده تخم مرغ =۲ عدد - روغن جامد آب شده =۱۰۰ گرم - ماست =۱۰۰ گرم - آرد =به مقدار لازم - پودر قند =به مقدار لازم مواد لازم برای درون قطاب : ...

اطلاعات
باقلوا

باقلوا

یکی از سوغاتای‌های یزد که جز شیرینی‌های معروف و پر طرفدار است شیرینی است به نام باقلوا که بسیار هم خوشمزه است. مواد لازم برای خمیر : 150 گرم روغن جامد در دمای اتاق - 150 گرم ماست ( تازه باشد . ترش نباشد . در دمای اتاق) - 3 عدد زرده تخم مرغ آرد حدود یک و نیم پیمانه (تا جاییکه خمیر به د...

اطلاعات
حاجی بادام

حاجی بادام

حاجی بادام نوعی شیرینی محلی است که در برخی شهرهای ایران از جمله یزد تولید می‌شود. این شیرینی به دلیل وجود جوز و آرد نخودچی ارزش غذایی خوبی دارد. جوز به دلیل دارا بودن آلکالوئیدهای خاص تسکین دهنده‌ی دردهای مفصلی و روماتیسمی است. طبق تحقیقات انجام شده بادام غذای مغذی و غنی است و با داشتن...

اطلاعات
احرامی بافی

احرامی بافی

استان یزد شاید به لحاظ تنوع در تولید صنایع دستی و خلاقیت هنرمندان این رشته از استانهای صاحب نام کشور و در برخی موارد حتی دنیا باشد اما به دلایل مختلف بسیاری از هنرهای بومی این استان به سمت صنعتی شدن و از دست دادن اصالت خود پیش می‌رود. به گزارش مهر، ترمه بافی، احرامی بافی، دارایی بافی...

اطلاعات
مشاهده تمامی محصولات

برگزاری جشن باستانی سده

طبق تقویم تاریخی، آیین جشن سده در روز دهم بهمن ماه هر سال به شکل گروهی و با گردهمایی مردم شهر و محله و روستا در محلی، با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شود.
از پگاه بر بام خانه خود یا بر بلندی کوهستان گرد آورده‌اند، این جشن آغاز می‌شود. در اشارات تاریخی این جشن همیشه به شکل دسته جمعی و با گردهمایی همه مردمان شهر و محله و روستا در یکجا و با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شده است. مردمان در گردآوردن هیزم با یکدیگر مشارکت می‌کنند و بدین ترتیب جشن سده، جشن همکاری و همبستگی مردمان است. زرتشتیان تهران، کرج، استان یزد و روستاهای اطراف میبد و اردکان، کرمان و روستاها، اهواز، شیراز، اصفهان، اروپا (سوئد) و آمریکا (کالیفرنیا) و استرالیا با گردآمدن در یک نقطه از شهر یا روستا در کنار هم آتشی بسیار بزرگ می‌افروزند و به نیایش خوانی و سرودخوانی و پایکوبی می‌پردازند.

تاریخچه جشن سده:
جشن سده را به داستان کشف آتش توسط هوشنگ شاه پیشدادی که یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایران بوده، مرتبط می‌دانند. براساس شعری از شاهنامه‌ی فردوسی که این اتفاق را روایت کرده، «هوشنگ‌شاه پیشدادی با گروهی از ملازمانش برای گردش به محلی رفته بود که ناگهان ماری جلویش ظاهر می‌شود. او هم با انگیزه‌ی دفاع از خود سنگی را برداشته و به سوی سر مار پرتابش می‌کند. آن سنگ که از نوع آتش‌زنه بوده، جرقه می‌زند و روش مهار آتش از آن روز جشن گرفته می‌شود.»
این‌طور که از اسطوره‌های شاهنامه برمی‌آید، تا پیش از کشف آتش توسط هوشنگ‌شاه پیشدادی، آتشکده‌ها وجود داشته‌اند و از آتش استفاده می‌شده اما راه کنترل و مهار آتش، از زمان جشن سده اتفاق افتاده است.

ریشه کلمه سده:
بعضی دانشمندان نام سده را گرفته شده از صد می‌دانند. ابوریحان بیرونی می‌نویسد: «سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیر بابکان است و در علت و سبب این جشن گفته‌اند که هرگاه روزها و شب‌ها را جداگانه بشمارند، میان آن و آخر سال عدد صد بدست می‌آید و برخی گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث - پدر نخستین - درست صدتن شدند و یکی از خود را بر همه پادشاه گردانیدند و برخی برآنند که در این روز فرزندان مشی و مشیانه به صد رسیدند و نیز آمده: “شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. ”»

نظر دیگر اینکه سده معروف، صدمین روز زمستان است. از ابتدای زمستان (اول آبان ماه) تا ۱۰ بهمن که جشن سده‌است صد روز، و از ۱۰ بهمن تا نوروز و اول بهار ۵۰روز و ۵۰شب بوده‌است؛ و به علت اینکه از این روز به بعد انسان به آتش دست پیدا کرده‌است شب هم مانند روز روشن و گرم و زنده‌است شب‌ها هم شمرده می‌شوند.
یکی دیگر از دلایل گرامی‌داشت این شب این است که ایرانیان دو ماه میانی زمستان را، همان دی و بهمن را، بسیار سخت و هنگام نیرومند گشتن اهریمن می‌دانستند و برای پایان یافتن این دوماه نیایش‌های ویژه‌ای برگزار می‌کردند. از شب چله که چله بزرگ نیز نامیده می‌شد و در آن مهر برای مبارزه با اهریمن دوباره زاده شده بود تا شب دهم بهمن ماه که جشن سده و چله کوچک نامیده می‌شد برابر ۴۰ روز است؛ و به سبب اینکه آتش (مظهر گرما و نور و زندگی) در روز سده کشف شده بود و وسیله دیگری برای مبارزه با اهریمن و بنا بر آیین باعث روشنایی شب مانند روز شد از شب چله کوچک تا اول اسفند ۲۰ روز و ۲۰ شب (جمعاً چهل شب و روز) است.
یکی از نشانه‌های پیوند این دو پدیده مراسمی است که در بین عشایر سیرجان و بافت برگزار می‌شود:
شب دهم بهمن آتش بزرگی بنام آتش جشن سده، با چهل شاخه از درختان هرس شده که نشان چهل روز «چله بزرگ» است در میدان ده برمی‌افروزند و می‌خوانند:
سده سده دهقانی/ چهل کنده سوزانی/ هنوز گویی زمستانی

زمان اجرای جشن سده
جشن سده یکی از سه جشنی بوده که در دوران اسلامی برگزار میشده و تا اواخر دوره هخامنشیان هم دوام داشته ولی مغول‌ها که حمله کردند این چشن هم تا مدت‌ها برگزار نشد. در درباره خلفای عباسی این جشن باشکوه‌تر از قبل برگزار میشد و برگزاریش تا امروز نیز ادامه دارد.
برای برگزاری این جشن همه به صحرا می‌رفتند و با بوته‌ها کوهی میساختند و آنها را آتش می‌زدند و شادی و پایکوبی می‌کردند و معتقد بودند این آتش بازمانده سرما را نابود می‌کند. گردآوری این بوته‌ها فریضه‌ای عمومی و دینی شمرده می‌شد و بزرگان و مادران، کسانی را اجیر می‌کردند تا به جای آنها بوته جمع کنند. هرچند این تنها قسمت قضیه نبود و جشن، چهره ناخوشایندی هم داشت. پادشاهان و بزرگان دستور می‌دادند، مرغان و حیوان‌های صحرا را گرفته و آنها را به نفت آغشته کنند، بعد به پاهایشان دسته‌های گیاه خشک می‌بستند و آنها را به آتش می‌کشیدند و رها می‌کردند تا در صحرا و آسمان تیره به پرواز درآیند.
سده در ۱۰ بهمن هر سال در شهرهای مختلفی برگزار می‌شود. زرتشتیان تهران، کرج، استان یزد و روستاهای اطراف میبد و اردکان، کرمان و روستاها، اهواز، شیراز، اصفهان، اروپا (سوئد) و آمریکا (کالیفرنیا) و استرالیا گرد هم می‌آیند و با روشن کردن آتش، راز و نیاز میکنند. اگرچه در برخی از شهرها سده باشکوه‌تر از بقیه شهرها برگزار می‌شود. مثلا در کرمان و یزد. ... ادامه مطلب
برگزاری جشن باستانی سده

آیین جشن باستانی سده

طبق تقویم تاریخی، آیین جشن سده در روز دهم بهمن ماه هر سال به شکل گروهی و با گردهمایی مردم شهر و محله و روستا در محلی، با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شود.
از پگاه بر بام خانه خود یا بر بلندی کوهستان گرد آورده‌اند، این جشن آغاز می‌شود. در اشارات تاریخی این جشن همیشه به شکل دسته جمعی و با گردهمایی همه مردمان شهر و محله و روستا در یکجا و با برپایی یک آتش بزرگ برگزار می‌شده است. مردمان در گردآوردن هیزم با یکدیگر مشارکت می‌کنند و بدین ترتیب جشن سده، جشن همکاری و همبستگی مردمان است. زرتشتیان تهران، کرج، استان یزد و روستاهای اطراف میبد و اردکان، کرمان و روستاها، اهواز، شیراز، اصفهان، اروپا (سوئد) و آمریکا (کالیفرنیا) و استرالیا با گردآمدن در یک نقطه از شهر یا روستا در کنار هم آتشی بسیار بزرگ می‌افروزند و به نیایش خوانی و سرودخوانی و پایکوبی می‌پردازند.

تاریخچه جشن سده:
جشن سده را به داستان کشف آتش توسط هوشنگ شاه پیشدادی که یکی از پادشاهان اسطوره‌ای ایران بوده، مرتبط می‌دانند. براساس شعری از شاهنامه‌ی فردوسی که این اتفاق را روایت کرده، «هوشنگ‌شاه پیشدادی با گروهی از ملازمانش برای گردش به محلی رفته بود که ناگهان ماری جلویش ظاهر می‌شود. او هم با انگیزه‌ی دفاع از خود سنگی را برداشته و به سوی سر مار پرتابش می‌کند. آن سنگ که از نوع آتش‌زنه بوده، جرقه می‌زند و روش مهار آتش از آن روز جشن گرفته می‌شود.»
این‌طور که از اسطوره‌های شاهنامه برمی‌آید، تا پیش از کشف آتش توسط هوشنگ‌شاه پیشدادی، آتشکده‌ها وجود داشته‌اند و از آتش استفاده می‌شده اما راه کنترل و مهار آتش، از زمان جشن سده اتفاق افتاده است.

ریشه کلمه سده:
بعضی دانشمندان نام سده را گرفته شده از صد می‌دانند. ابوریحان بیرونی می‌نویسد: «سده گویند یعنی صد و آن یادگار اردشیر بابکان است و در علت و سبب این جشن گفته‌اند که هرگاه روزها و شب‌ها را جداگانه بشمارند، میان آن و آخر سال عدد صد بدست می‌آید و برخی گویند علت این است که در این روز زادگان کیومرث - پدر نخستین - درست صدتن شدند و یکی از خود را بر همه پادشاه گردانیدند و برخی برآنند که در این روز فرزندان مشی و مشیانه به صد رسیدند و نیز آمده: “شمار فرزندان آدم ابوالبشر در این روز به صد رسید. ”»

نظر دیگر اینکه سده معروف، صدمین روز زمستان است. از ابتدای زمستان (اول آبان ماه) تا ۱۰ بهمن که جشن سده‌است صد روز، و از ۱۰ بهمن تا نوروز و اول بهار ۵۰روز و ۵۰شب بوده‌است؛ و به علت اینکه از این روز به بعد انسان به آتش دست پیدا کرده‌است شب هم مانند روز روشن و گرم و زنده‌است شب‌ها هم شمرده می‌شوند.
یکی دیگر از دلایل گرامی‌داشت این شب این است که ایرانیان دو ماه میانی زمستان را، همان دی و بهمن را، بسیار سخت و هنگام نیرومند گشتن اهریمن می‌دانستند و برای پایان یافتن این دوماه نیایش‌های ویژه‌ای برگزار می‌کردند. از شب چله که چله بزرگ نیز نامیده می‌شد و در آن مهر برای مبارزه با اهریمن دوباره زاده شده بود تا شب دهم بهمن ماه که جشن سده و چله کوچک نامیده می‌شد برابر ۴۰ روز است؛ و به سبب اینکه آتش (مظهر گرما و نور و زندگی) در روز سده کشف شده بود و وسیله دیگری برای مبارزه با اهریمن و بنا بر آیین باعث روشنایی شب مانند روز شد از شب چله کوچک تا اول اسفند ۲۰ روز و ۲۰ شب (جمعاً چهل شب و روز) است.
یکی از نشانه‌های پیوند این دو پدیده مراسمی است که در بین عشایر سیرجان و بافت برگزار می‌شود:
شب دهم بهمن آتش بزرگی بنام آتش جشن سده، با چهل شاخه از درختان هرس شده که نشان چهل روز «چله بزرگ» است در میدان ده برمی‌افروزند و می‌خوانند:
سده سده دهقانی/ چهل کنده سوزانی/ هنوز گویی زمستانی

زمان اجرای جشن سده
جشن سده یکی از سه جشنی بوده که در دوران اسلامی برگزار میشده و تا اواخر دوره هخامنشیان هم دوام داشته ولی مغول‌ها که حمله کردند این چشن هم تا مدت‌ها برگزار نشد. در درباره خلفای عباسی این جشن باشکوه‌تر از قبل برگزار میشد و برگزاریش تا امروز نیز ادامه دارد.
برای برگزاری این جشن همه به صحرا می‌رفتند و با بوته‌ها کوهی میساختند و آنها را آتش می‌زدند و شادی و پایکوبی می‌کردند و معتقد بودند این آتش بازمانده سرما را نابود می‌کند. گردآوری این بوته‌ها فریضه‌ای عمومی و دینی شمرده می‌شد و بزرگان و مادران، کسانی را اجیر می‌کردند تا به جای آنها بوته جمع کنند. هرچند این تنها قسمت قضیه نبود و جشن، چهره ناخوشایندی هم داشت. پادشاهان و بزرگان دستور می‌دادند، مرغان و حیوان‌های صحرا را گرفته و آنها را به نفت آغشته کنند، بعد به پاهایشان دسته‌های گیاه خشک می‌بستند و آنها را به آتش می‌کشیدند و رها می‌کردند تا در صحرا و آسمان تیره به پرواز درآیند.
سده در ۱۰ بهمن هر سال در شهرهای مختلفی برگزار می‌شود. زرتشتیان تهران، کرج، استان یزد و روستاهای اطراف میبد و اردکان، کرمان و روستاها، اهواز، شیراز، اصفهان، اروپا (سوئد) و آمریکا (کالیفرنیا) و استرالیا گرد هم می‌آیند و با روشن کردن آتش، راز و نیاز میکنند. اگرچه در برخی از شهرها سده باشکوه‌تر از بقیه شهرها برگزار می‌شود. مثلا در کرمان و یزد. ... ادامه مطلب
آیین جشن باستانی سده

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب