توضیحات

ویرایش

حصیر بافی یکی از هنرهای دستی اصیلی است که در بافت آن علاوه بر ذوق و هنر، عشق به طبیعت نیز موج می زند.
این هنر از صنایع دستی و خانگی بسیار رایج در استان گیلان است و تولید انواع سبدها و حصیرها در اکثر نقاط این استان رواج دارد . حصیر در اندازه‌ها و شکل‌های مختلف بافته می‌شود و مصارف گوناگون دارد . زنبیل ، کلاه ، سفره ، سبد ، آبکش و زیرداغی حصیری در تمام خانه‌های گیلان وجود دارد . حصیر و سبد تنها جنبه مصرفی ندارند بلکه تعداد قابل توجهی از حصیرها و سبدهایی که در نقاط مختلف گیلان بافته می‌شود و مخصوصاً سبد و حصیرهای رنگی دارای جنبه‌های هنری و تزئینی است. ایران یکی از 16 کشور تولید کننده لوازم حصیری در جهان است
زنان بندرانزلی، غازیان و آب‌کنار در بافت حصیر شهرت خاصی داشته‌اند و حصیرهای این مناطق از مرغوبیت خوبی برخوردار بوده است. در گذشته، این هنر از چنان مرغوبیتی برخوردار بود که برخی از تجار در غازیان بیش از 100 خانوار حصیرباف داشتند و به تولید و بازرگانی این رشته می‌پرداختند. از آنجا که الیاف طبیعی به مرور زمان تجزیه می‌گردد، نمونه‌های قدیمی در دست نمی‌باشد. اما درکتب و مستندات برجای مانده به حصیربافی گیلان اشاره شده است. به عنوان مثال: جی‌گلاک در کتاب سیری در صنایع دستی ایران می‌نویسد: حصیرهای ساخت شمال طرح‌هایی هندسی دارند که از خود بافت نی طبیعی یک رنگ پدید می‌آیند.حصیربافی از جمله صنایع دستی بومی گیلان است، که در تولید آن از مواد اولیه طبیعی استفاده می‌گردد و کلیه مراحل تولید به شیوه کاملا سنتی و توسط زنان انجام می‌شود. رویش انواع گیاهان خودرو با توجه به اقلیم منطقه در کنار مرداب‌ها و آبگیرها سبب پدید آمدن انواع محصولات حصیری از دیرباز تاکنون در گیلان شده است.این گیاهان در اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت ماه شروع به جوانه زدن و در پایان تابستان قبل از برداشت برنج نهایت رشد خود را می‌نمایند. در این زمان عمل برداشت اغلب توسط مردان صورت می‌گیرد. برای بافت زیرانداز حصیری از گیاه" سوف" به‌عنوان پود و از کنف به‌عنوان تار استفاده می‌شود. امروزه از نخ پنبه‌ای نیز به عنوان تار استفاده می‌گردد. این زیرانداز زیبا و هماهنگ با آب و هوای مرطوب خطه گیلان که با دستگاه چوبی سنتی ساده و ابتدایی بافته می‌شود نه تنها در کف اتاق‌ها، بلکه در کنار دیوارها و حتی در سقف خانه‌ها استفاده می‌گردد.
سبد بافی و حصیر بافی به عقیده‌ی بسیاری از محققان ، پس از سنگ تراشی قدیمی‌ترین صنعتی است که انسان با آن آشنایی حاصل کرده است . این صنعت منشاء بسیاری از صنایع دستی دیگر از جمله پارچه بافی ، گلیم بافی ، بامبوبافی ، سفال گری و کوزه گری است . هنگامی که بشر هنوز با صنعت سفال گری آشنا نشده بود وی سبدها را با گل پوشانده در روی آتش می‌پخت تا فلزهایی به دست آورد که کاربردهای مختلفی نظیر نگهداری آب مناسب باشد (( بسیاری از انواع کوزه‌ها و سفالینه‌های روزگاران نوسنگی و مس ، نی‌ها یا ترکه هایی در خود دارند که احتمالاً به جای ریسمان به کار می‌رفته و نشانه آن است که سفال گری اصلاً از فن سبد بافی پدید آمده است . بافتن گلیم و قالی و انواع پارچه‌ها از روی سبد بافی و حصیربافی اقتباس شده است . قدیمی‌ترین نمونه دست باف به حدود 6 هزار سال قبل تعلق دارد ، در حالی که نمونه‌های حصیربافی مکشوفه در آفریقا به پیش از این تاریخ مربوط می‌شود . اگر قبول داشته باشیم که صنعت سفال گری در حدود 10 هزار سال پیش پا به عرصه وجود گذاشته است . سبد بافی و حصیربافی عمومی بیش از این مدت دارند . از سبد در اندازه‌ها و شکل‌های مختلف به عنوان ظرف استفاده می‌شود و حصیر برای پوشاندن کف و سقف به کار می‌رود . در گذشته زیر انداز و کف پوش روستائیان از حصیر بود و امروز هم استفاده از آن در بیشتر روستاهای ایران رواج دارد . حصیرهای ساخت گیلان و سایر نواحی شمال ایران طرح‌های هندسی دارند که از بافت نی طبیعی یک رنگ پدید می‌آیند .
نقل است که گاه، روستاییان بر این عقیده هستند که حصیر بافته را دورتادور خانه به حصار بیرونی بنا تکیه داده تا به دیگران نشان دهند که دختران دم بخت آنها این هنر را به خوبی می‌دانند و به عنوان یکی از امتیازات خانه‌داری، این صنعت دستی را همراه خود به خانه بخت برده و همینطور به فرزندان خود انتقال می‌دهند.
مواد اولیه :
سوف: گیاه سوف یا سیم یا سوم به صورت لوله‌ای با قطر 1 تا 2 سانتی‌متر و گاهی نیز کمتر و به درازای 50/1 تا 70/1 سانتی‌متر و بعضی اوقات به 2 متر هم می‌رسد و به صورت وحشی در مرداب‌ها و آب‌بندان‌ها و چپرها می‌روید. این گیاه، گرد سوزنی و استوانه‌ای توپر و اسفنجی است که رنگ آن در ابتدا سبز و پس از خشک شدن کرم شکلاتی است. برای بافتن حصیر سوف را بریده و جلوی آفتاب به صورت دسته‌ای گذاشته تا خشک شود. دلیل خشک کردن سوف در آفتاب این است که حصیر سفید درآید، در غیر این صورت رنگ حصیر سیاه می‌شود.
لی: لی یا گالی از جمله گیاهانی است، که به خودی خود رشد کرده و نیاز به مراقبت ویژه‌ای ندارد و در کنار مرداب‌ها نیز کنار ساحل به راحتی قابل تهیه است. اوایل فصل تابستان زمان چیدن این گیاه و خشک کردن آن می‌باشد. بهترین محل برای نگهداری گیاه خشک شده لی، در پشت‌بام خانه‌های روستایی است. زیرا گرمای موجود در آن فضا از تغییر رنگ و پوسیدگی الیاف بر اثر رطوبت موجود در هوای گیلان جلوگیری می‌کند .پس از خشک کردن الیاف، رنگ‌های موردنیاز تهیه و برخی الیاف رنگ آمیزی می‌شوند. الیاف مناسب برای بافت، به سه دسته تقسیم می‌شوند: الیاف ریز جهت تهیه ریسه و اتصال نوارها به یکدیگر- الیاف متوسط جهت بافت نوار اولیه و تهیه انواع تولیدات-الیاف درشت برای تهیه بافته‌های داری که از ارزش و ظرافت کمتری در بافت برخوردار است.
کنف: بذر کنف در بهار کاشته می‌شود. وقتی که ساقه و برگ کنف زرد و تخم آن سیاه می‌شود، نشانه رسیدن است. پس از برداشت یکی دو روز در خشکی می‌خوابانند تا پلاس بخورد. بعد آن را مدتی در آب برکه و مرداب می‌خوابانند تا پوست بدهد و آماده پوست‌کشی شود .پس از پوست‌کشی آن را می‌شویند و آویزان می‌کنند تا خشک شود .از تارهای کنفی برای چله‌کشی حصیر استفاده می‌شده است. البته امروزه به علت سختی تهیه کنف اغلب از نخ‌های پنبه‌ای استفاده می‌شود.
در حصیربافی علاوه بر این گیاهان، گاهی از کلوش (ساقه برنج) در تهیه حصیرهای کوچک و کم‌بها و جارو، و از گیاه کولر در حصیرهای دیواربند استفاده می‌شود.
محصولات حصیری گیلان بیشتر با رنگهای روشن بافته و نقوشی که در محصولات حصیری این خطه به کار می‌رود بیشتر هندسی است که معمولا مشابه کنگره های لوزی شکل و یا مربع با رنگهای شاد مانند سبز، قرمز، صورتی، زرد، نارنجی و گاهی نیز قهوه ای هستند.
محصولات حصیری که در گیلان بافته می‌‌شوند از ظرافت و زیبایی بیشتری نسبت به محصولات دیگر استانهای کشور برخوردارند که می تواند به دلیل آب و هوای این منطقه باشد.به لحاظ تنوع محصولات نیز می‌‌توان گفت که در استان گیلان این تنوع بیشتر به چشم می خورد، وجود انواع زیرداغی حصیری، سبد‌ها و دیس های حصیری و انواع مختلف دیگر خود گواه این مطلب است
منبع :http://www1.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100840474984
http://www.yjc.ir/fa/news/40936
http://www.aboozarnews.ir/index.php?option=com_content&view=article&id=2930:1391-09-13-15-20-26&catid=77:gozaresh
http://www.vmic.ir/
http://www.vmic.i

جاذبه های گردشگری رشت

عمارت کلاه فرنگی

عمارت کلاه فرن...

عمارت کلاه فرنگی از جمله آثار دوره قاجاریه شهر رشت است و در ضلع جنوبی باغ محتشم این شهر قرار دارد. این بنای چوبی حدود ۲۰۰ سال است که رطوبت ۹۵ درصدی وبرفهای سنگین و زلزله‌ها را دوام آورده و هنوز استوار بر چهره رهگذران لبخند می‌زند . این عمارت بنایی فاخر و به یادگار مانده از اواخر دوران ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک جنگلی سراوان

پارک جنگلی سرا...

پارک جنگلی سراوان درنزدیکی شهرستان رشت قرار دارد و از امکاناتی همچون پارک بازی کودکان – کلبه‌های اقامتی و پارکینگ برخوردار می‌باشد. پارک جنگلی سراوان به مساحت 1487 هکتار با داشتن طبیعتی بسیار زیبا و چشمگیر در قسمت غربی جاده رشت به قزوین و در فاصله 17 کیلومتری از مرکز استان واقع گردیده ک...

اطلاعات
کاروانسرای لات

کاروانسرای لات

در مسیر جاده اصلی ارتباطی شمال کشور به مرکز، در نزدیکی شهر رشت و در منطقه سراوان، کاروانسرای قدیمی معروف به کاروانسرای لات قرار گرفته است که معماری زیبای آن نظر هر خوش ذوقی را به خود جلب می‌کند. لات در لغت به معنی زمین صاف و هموار کنار رودخانه است و به نظر می‌رسد چون این کاروانسرا در ا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آرامگاه میرزا کوچک خان

آرامگاه میرزا ...

یونس معروف به میرزا کوچک فرزند میرزا بزرگ در سال ۱۲۵۷ ه. ش. در محله قدیمی استادسرا شهر رشت در خانواده‌ای متوسط چشم به جهان گشود. پدر و مادر وی از خاندان «رشوندی»های الموت قزوین بودند. وی سنین آغاز عمر را در مدرسه حاجی حسن واقع در صالح آباد شهر رشت و مدرسه جامع به آموختن صرف و نحو و تحصی...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه میرزا کوچک خان

خانه میرزا کوچ...

سال ۱۲۵۷ هجری شمسی، یونس استاد سرایی مشهور به میرزا کوچک خان جنگلی از مبارزان انقلاب مشروطه، رهبر جنبش جنگل و از نخستین رهبران تنها جمهوری شوروی سوسیالیستی در ایران ومشهور به جمهوری سرخ گیلان در خانه ای از شهر سبز رشت به دنیا آمد. یونس استادسرایی مشهور به میرزا کوچک خان جنگلی از مبارزا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه‌ی میراث روستایی گیلان

موزه‌ی میراث ر...

موزه‌ی میراث روستایی گیلان در زمینی به مساحت حدود ٢٦٣ هکتار، در پارک جنگلی سراوان، واقع در کیلومتر ١٨ جادۀ رشت- تهران در دست اجراست. فکر تأسیس این موزه برای نخستین بار پس از زمین لرزۀ خرداد ١٣٦٩ گیلان- زنجان، که روند تخریب بناهای سنتی را شدت بخشید،توسط دکتر محمود طالقانی شکل گرفت. اما ف...

اطلاعات | نقشه | مسیر
موزه گنجینه رشت

موزه گنجینه رش...

ساختمان موزه رشت بنایی است با قدمتی 70 ساله که در زیرزمینی به وسعت 700 متر مربع و با زیربنای 560 متر مربع در خیابان طالقانی ( بیستون ) این شهر واقع شده است. این بنا در گذشته به میرزا حسین خان کسمائی آزادیخواه، شاعر و روزنامه نگار معروف و از رجال دوره مشروطیت و نهضت جنگل تعلق داشت و در ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه تاریخی قدیری

خانه تاریخی قد...

خانه تاریخی قدیری رشت نمادی از معماری دوران قاجاری می‌باشد که در ضلع شرقی محله کیاب و سبزه میدان شهر رشت قرار دارد. این ملک تا نهم تیر ماه سال 1344 در اختیار محمد حسن و نصر الله همدانی بود و در آن تاریخ به فریدون نصیری فروخته شد و او در همان سال ملک را بنام همسرش خانم اکرم قدیری کرد. ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم رشت

لباس محلی گیلان

لباس محلی گیلا...

لباس محلـی گیـلان میـراث جهـانـی ایرانیان با زیبایی که از روح نیاکان این خاک در آن به امانت مانده اسـت باید به عنوان یک هویت ملی حفظ شود. این لباس جزو چهار لباس منتخب دنیا در المپیک جهانی شناخته شد. زنان روزگاران کهـن گیـلان بـا لـطافـت روحشان بهشت چشم را به تار و پـود پـارچـه رسوخ د...

اطلاعات
میرزا قاسمی

میرزا قاسمی

میرزاقاسمی یکی از غذاهای محلی استان گیلان است که توسط محمدقاسم خان والی حاکم رشت در زمان ناصرالدین شاه، ابداع شد و توسط وی نیز گسترش یافت و به نام او نیز اسم گذاری شد. میرزا قاسمی ( برای 4 نفر ) : بادمجان متوسط : 6 عدد ( کباب شده ) یک برش عمیق در بادمجان ایجاد کنید سپس در معرض حرارت م...

اطلاعات
باقالا قاتق ( باقلا قاتق - باقالی قاتق - خورش باقلا )

باقالا قاتق ( ...

باقالا قاتق مواد لازم: (برای 4 نفر) باقالی خشک کشاورزی(پاچ باقلا رشتی)=100 گرم شوید(شبت) خشک= 2 قاشق غذاخوری سیر= 3 الی 4 حبه تخم مرغ =2 عدد روغن= 2 قاشق غذاخوری آب= 2 لیوان زردچوبه-نمک- فلفل= به میزان دلخواه طرز تهیه: ابتدا باقالی خشک را 5 الی 6 ساعت قبل (معمولا یک شب تا ص...

اطلاعات
گویش گیلانی (گیلکی)

گویش گیلانی (گ...

یکی از شعبات زبان فارسی میانه (پهلوی) زبان رایج مردم ایران در دوره پیش از اسلام است. به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) - منطقه گیلان، ابراهیم پور داوود در مقدمه‌ای که در سال 1332 خورشیدی بر اولین فرهنگ گیلکی تالیف دکتر منوچهر ستوده نوشته، درباره‌ی گویش گیلکی نوشت: لهجه‌ی گیلکی ...

اطلاعات
ترشی تره

ترشی تره

ترشی تره یکی از غذاهای خوشمزه وگیاهی گیلان میباشد. مواد لازم : جعفری، گشنیز،تره ،اسفناج، برگ چغندر : ۱ کیلو برنج : ۱ قاشق غذاخوری آب :۱ پیمانه آب غوره یا آب نارنج:۱ پیمانه( ازگوجه سبزکوچک ترش هم می‌توان بجای ترشی در ابتدا داخل سبزی‌ها ریخت تا ترش مزه شود) سیر: ۱ بوته ویا برگ سیر...

اطلاعات
کباب ترش

کباب ترش

1-یک کیلو گوشت گوساله کبابی (ترجیحا فیله که چرب باشه ، اگر چربی دوست دارید ،آخه بعضی‌ها چربی گوشت رو دوست ندارند ولی من تا چربی نداشته باشه نمیخورم . گوشتتان هم بیات شده باشه یعنی یکی دو روز توی یخچال بمونه تا خوشمزه‌تر و نرم‌تر بشه ، گوشت تازه خیلی سفته ) این نکته رو هم یادآور میشم که ...

اطلاعات
پنیر برشته

پنیر برشته

در دسته‌بندی غذاهایی از نوع کوکو و املت، نوعی غذای محلی به نام «پنیر برشته» در بین اهالی شمال کشور هوادار دارد . مواد لازم برای ۲ تا ۳ نفر: پنیر صبحانه : ۱۵۰ تا۲۰۰ گرم شوید تازه ساطوری شده: ۲ قاشق سوپخوری پرویا ۱ فاشق مرباخوری سر خالی هم شوید خشک برگ سیر تازه اگر در دسترس بود یک قا...

اطلاعات
رشته خوشکار

رشته خوشکار

رشته خوشکار شیرینی مخصوص گیلانی‌ها که واقعا خوشمزه ودلچسب است که معمولاً آن را با چای می‌خورند. چرب و خیلی شیرین است. مغازه‌هایی که رشته خوشکار می‌فروشند آن را پیش رویتان تهیه و سرخ می‌کنند و داغ و برشته تحویلتان می‌دهند. مواد لازم: آب: 4 پیمانه مغز گردو چرخ شده: 100 گرم مغز هل سای...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات رشت

ماهی سفید

ماهی سفید

ماهی سفید (از خانواده کپورماهیان) یکی از انواع ماهی‌های شمال ایران است که در دریای خزر و رودخانه‌های استان‌های گیلان و مازندران یافت می‌شود. این نوع ماهی از مرغوب‌ترین انواع ماهی شمال به حساب می‌آید. گرچه مزهٔ گوشت آن بسیار محبوب است سرو آن خالی از دشواری نیست چرا که استخوان‌های بسیار ر...

اطلاعات
ازگیل یا کونوس

ازگیل یا کونوس

کُنوس بِچِم یه پرپره می‌داهونه آو دِکَتَی کُنوس یا اَزگیل با نام علمی Mespilus germanica ، میوه‌ای است از خانواده گلسرخیان از سرده‌ی ازگیل‌ها (Mespilus) ، هم خانواده با سیب و گلابی و از جمله میوه هایی است که با فرهنگ گیلان عجین شده است و هر جا سخن از کُنوس به میان می‌آید به دنبال آن گی...

اطلاعات
تمشک یا بولوش

تمشک یا بولوش

میوه ای شبیه شاه توت و توت فرنگی است و به رنگ زرد یا سرخ مایل به سیاه یافت می‌شود. میوه تمشک ترش مزه بوده و به صورت خام یا پخته، شربت، کمپوت و ... خورده می‌شود.بوته تمشک در مناطق گرم و مرطوب، در جنگلها و صحراها می‌روید و گاهی آن را می‌کارند. تمشک درختچه‌ای از تیره گل سرخیان است که به ح...

اطلاعات
رشتی دوزی

رشتی دوزی

قلاب دوزی رشت که به رشتی دوزی معروف است یکی از هنر‌های اصیل بانوان شهر رشت در حال حاضر میباشد.قلابدوزی یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی شهر رشت است و عبارت است ازتزیین پارچه‌های ارزنده‌ی ضخیم از طریق رودوزی. بدین ترتیب که زمینه‌ی پارچه به وسیله‌ی نخ‌های ابریشمین تزیین می‌گردد. به عبارت دیگر...

اطلاعات
حصیر بافی

حصیر بافی

حصیر بافی یکی از هنرهای دستی اصیلی است که در بافت آن علاوه بر ذوق و هنر، عشق به طبیعت نیز موج می زند. این هنر از صنایع دستی و خانگی بسیار رایج در استان گیلان است و تولید انواع سبدها و حصیرها در اکثر نقاط این استان رواج دارد . حصیر در اندازه‌ها و شکل‌های مختلف بافته می‌شود و مصارف گوناگ...

اطلاعات
ماست گیلانی

ماست گیلانی

تهیه ماست کم چرب و چکیده به روش گیلانی که در گذشته بیشتر معمول بود، در زمان قدیم ماست فروش‌ها ماست کوزه ای را که خیلی هم چرب بود را از روستا یی‌ها در بازار روز می‌خریدند. سپس آن را داخل این خمره که به زبان محلی (نِرخه یانِره) نیز می‌گفتند می‌ریختند و کمی آب به آن اضافه می‌کردند بعد چ...

اطلاعات
صندوق بولاکی

صندوق بولاکی

صندوق بولاکی ، نوعی صندوق زیبا و پر نقش و نگار و خوش رنگ است که در تجارت با روس‌ها و در زمان امپراتوری تزارها به گیلان راه پیدا کرده است . مهاجرانی که با این اشیا وارد رشت می‌شدند ، در کاروانسرایی به نام « شالچی » اطراق می‌کردند و برای امرار معاش ناچار به کار بودند ، برخی از آنها به س...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.