مراسم عزاداری خرم آباد در محرم (2)

مراسم عزاداری خرم آباد در محرم (2)

گِل مالی آیین دیرینه لرستان
آیین گِل مالی به سال‌های پیش از اسلام برمی‌گردد که مردم در سوگ عزیزان، بزرگان و قهرمانان درگذشته انجام می‌شد که در لرستان این آیین وجود دارد و در روز عاشورای حسینی (ع) نیز هرساله بدون استثنا انجام می‌شود.
خ‍‍اک ویژه‌ این آیین توسط جوانان لرستانی از زمین‌های خارج از شهر ت‍‍ه‍ی‍ه می‌شود و پ‍س ‌از غربال و ال‍ک‌کردن، آن را با ‌ع‍طر و گ‍لاب‌های نذر شده معطر می‌کنند و خاک آماده‌شده را در حوضچه‌های مخصوص با آب گرم به گِل تبدیل می‌کنند و اقشار مختلف مردم پس از اقامه نماز صبح روز عاشورا با خلوص نیت خود را گِل اندود می‌کنند.
در کنار حوضچه‌های گِل که معمولاً به دو شکل مربع و دایره ساخته می‌شود، مقدار زیادی هیزم به‌صورت کپه بر روی‌هم انباشته می‌شود، این هیزم‌ها در روز عاشورا برای خشک‌کردن افرادی که به گِل افتاده‌اند استفاده می‌شود و سپس در دسته‌های سینه‌زنی و زنجیرزنی در خیابان‌های شهر به راه می‌افتند و با ذکر مصیبت و نوحه‌سرایی و سینه‌زنی عزاداری خود را به اوج می‌رسانند.
عزاداری مردم خرم‌آباد در شب تاسوعا با حزنی خاص تا روز عاشورا ادامه دارد، حدود نیمه‌های شب عزادارانی که برخی نذر دارند وارد حوضچه‌های گِل شده و بعضی تمام سر و صورت و حتی چشمان خود را آغشته به گِل می‌کنند و به‌اصطلاح به گِل می‌افتند.
برخی دیگر از عزاداران تنها سر و صورت و دو کتف و شانه خود را گِل می‌زنند و در کنار شعله‌های آتش که به همین منظور تهیه شده خود را خشک می‌کنند و فرد به گِل افتاده این وضعیت را تا ظهر عاشورا حفظ می‌کند.
این آیین در خرم‌آباد توسط همه اقشار از هر فکر و سلیقه، فقیر و غنی و پیر و جوان و زن و مرد انجام می‌شود، در قدیم مرکب هر اسب‌سوار نیز گِل بر سر می‌گذاشت که امروزه به‌جای اسب افراد خودروی خود را گِل مالی می‌کنند.
«هی رو هی رو» صدای عزای امام حسین (ع) در لرستان
صبح عاشورا قبل از طلوع آفتاب ناله جان‌گداز ساز و دهل که نوای چمریونه می‌نوازد، شروع به نواختن می‌کند، عزادارانی که هنگام سحر به گل افتاده بودند در کنار آتش‌های برافروخته میدان محله بر سرزنان و «هی رو هی رو» گویان به عزاداری می‌پردازند.
بعد از ظهر عاشورا که در گویش محلی به آن «طوق اشگس» گفته می‌شود، مراسم عزاداری به پایان می‌رسد و عزاداران برای اقامه نماز ظهر عاشورا به قبرستان معروف این شهر (قبرستان خضر) می‌روند و نماز ظهر عاشورا را به‌جا می‌آورند که بدین گونه مراسم سوگواری دهه محرم به پایان می‌رسد.
طوق بر وزن سوق علامت ویژه و عمودی عزاداران ماه محرم در لرستان است که محور اصلی چوب نسبتاً بلند و به طول هشت‌تا 10 متر است که از یک متر به بالا از چندین حلقه که مرکز آن‌ها چوب اصلی است، تشکیل می‌شود.
یکپارچه از جنس مخمل دور حلقه‌ها می‌بندند و در بالا وانت‌های آن‌یک قندیل نقره قرار می‌دهند و اطراف آن را با نوارهای رنگی ریشه‌دار و آینه‌های کوچک زینت می‌دهند.
عزاداری در لرستان از عصر عاشورا به مدت سه شب با انجام مراسم شام غریبان که عزاداران یک دستار سیاه مخصوص به‌نام کت را به سر و گردن و شانه‌های خود می‌پیچانند در عزا شرکت می‌کنند و با روشن کردن شمع برای غریبی یاران و اصحاب امام حسین (ع) این مراسم به پایان می‌رسد.
گزارش از مرضیه شیرخانی چگنی
مراسم عزاداری خرم آباد در محرم (2)
مراسم عزاداری خرم آباد در محرم (2)

مطالب بیشتر
[username]

[username] [shamsidatetime]

[postbody]