توضیحات

ویرایش
یکی از حمام‌های قدیمی اصفهان که تا همین چند سال پیش هم مورد استفاده قرار می‌گرفت، حمام علیقلی آقا می‌باشد که در اواخر دوره صفویه حدود سیصد و ده سال پیش توسط شخصی به همین نام ساخته شد.
این حمام با مساحت هزار و دویست متر متر مربع یکی از چند گرمابه معروف اصفهان به شمار می‌آید که نشانگر این است ایرانیان تا چه حد در معماری پیشرفته بوده اند، تا جائیکه می‌بینیم حتی در ساخت این حمام نیز پا را از ساخت جائی که صرفا مخصوص نظافت باشد فراتر نهاده و بنای آن را با ظریفترین ابعاد هنری و معماری درآمیخته اند.
این حمام در منطقه بیدآباد شهرستان اصفهان توسط علیقلی آقا از درباریان دو پادشاه صفوی، شاه سلیمان و شاه سلطان حسین صفوی در مجموعه‌ای که خود، بانی آن بوده در سال هزار و صد و بیست و پنج هجری قمری بنا شده است.
این حمام از نوع معماری سبک اصفهان در اواخر عصر صفوی می‌باشد.
حمام علیقلی خان دو حمام بزرگ و کوچک و فضای چال حوض را شامل می‌شود. هر یک از این دو حمام از دو بخش اصلی سربینه و گرم خانه تشکیل شده است ، به طوری که در آن دوره مردان و زنان می‌توانستند ...مشاهده کامل متن به صورت جداگانه از آن استفاده کنند .
شکل قائده سربینه حمام بزرگ، به شکل هشت ضلعی منتظم طراحی شده است و در اطراف سربینه سکوهائی تعبیه شده که فضاهای پشت آنها با طاق نماهای مدور مزین و همچنین گنبد میانی سربینه بر هشت ستون بزرگ سنگی استوار شده است .
تزئینات سقف حمام به صورت رسمی بندی می‌باشد و نورگیرهای سقف از فضای اطراف به سمت مرکز سقف به صورت منظم طراحی شده‌اند که در مواقع مختلف روز با ایجاد سایه روشن بر زیبائی تزئینات سقف می‌افزاید.
نقوش و گچبری‌های به جا مانده در طاق‌ها و دیوارهای حمام و نمایش آنها به صورتی که بیشتر به چشم بیایند، و جداسازی مناسب فضاها برای جلوگیری از هدر رفتن گرما نشان از ذوق و درایت سازندگان حمام دارد.
نحوه تقسیم گرما در بخش‌های مختلف حمام و ترتیب قرار گرفتن فضاها از جمله رختکن، سربینه، چال حوض وگرمخانه نشان می‌دهد از لحظه ورود تا خروج برای مراجعین برنامه ریزی شده تا مردم با عبور از این فضاها علاوه بر نظافت، به ملاقات و گفتگو با یکدیگر و حتی تفریح و شنا نیز پرداخته باشند.
مثلا در سربینه، حوضچه هایی وجود دارد که می‌بایست پاها را در آن شستشو می‌دادند، و یا در قسمت چال حوض حمام، استخری با قاعده مستطیل وجود دارد که با آب سرد پر می‌شده و برای شنا استفاده می‌شده است.
بر روی طاق‌ها و دیوارها نقاشی هایی مربوط به دوران اواخر صفویه مشاهده می‌شود که بعضی از آنها در دوره پهلوی تراشیده شده و جای خود را به نقاشی‌های رنگ روغن ساده ای داده است که شخصی گمنام از خود برجا گذاشته است.
اما کاشی کاریهای ظریف حمام توجه هر بیننده ای را به خود جلب می‌کند.
رنگ بندی مناسب آنها در قسمت ورودی و رختکن، بسیار استادانه است ضمن اینکه تصویری در کنار استخر بزرگ حمام مشاهده می‌شود که منسوب به بانی حمام، علیقلی خان می‌باشد.
یکی از نکات جالب این گرمابه، سیستم نوردهی آن می‌باشد. روشنایی از روزنه هایی تأمین می‌شود که بر روی سقف گنبدی شکل حمام تعبیه گردیده، دراین روزنه‌ها شیشه‌های محدبی و عدسی شکل وجود دارد.
خاصیت محدبی این شیشه‌ها علاوه بر جلوگیری از اتلاف انرژی،باعث شکست نور شده و روشنایی را پخش می‌کند. در واقع مهندسان و معماران بنا از خاصیت ذره بین، برعکس استفاده نموده و براحتی فضای داخل حمام را روشن کرده اند.
ویژگی جالب دیگر اینکه شیشه‌ها از یک طرف نور را عبور می‌دهند و کسی که در پشت بام باشد نمیتواند داخل حمام را ببیند.
مخزن حمام از سوختن چوب و زغال گرم می‌شد و حتی دود حاصل از آن را به داخل لوله هایی که در کف وجود دارد هدایت می‌کردند تا برای ضدعفونی و گرم کردن سایر قسمتها نیز مورد استفاده قرار بگیرد، بدین ترتیب ازکمترین انرژی موجود، به بهترین نحو ممکن استفاده می‌کردند.
در چند جای حمام در کنار حوضچه ها، سنگ‌های یک تکه و سفید رنگی به اندازه یک متر دیده می‌شود که سطح آنها آجدار و دارای برجستگی‌های ملایمی است که برای ماساژ دادن از آن استفاده می‌کردند .
این سنگها مانند تکیه گاه صندلی و عمود بر حوضچه‌ها طراحی شده اند و از حفره بالای آنها آب گرم بر سطح آجدار جاری می‌شد ونقش یک ماساژور را بازی می‌کردند.
آب به خاطر اختلاف سطح میان مخازن و حوضچه‌ها و فواره ها، به گردش در می‌آمده و برای به جریان انداختن آب، لوله‌ها را شیب دار طراحی کرده اند. یکی از مواردی که هنگام بازدید حمام توجه هر کسی را به خود جلب می‌کند وجود تعداد زیادی فواره‌ها و جوی‌های آب است که تقریبا همه جا دیده می‌شوند.
این فواره‌ها باعث می‌شوند تا صدای دلنشین آب در فضای بسته حمام بپیچد و در همه جا به گوش برسد تا کسانی که برای شستشو به گرمابه آمده اند، ساعتی به آرامش برسند و خاطر از دغدغه‌های روزمره بشویند.
جالب است بدانیم از نظر روانشناسان صدای آب، تأثیر بسیار مثبتی بر اعصاب و روان انسان دارد و بسیاری از بیماری‌های روحی را درمان می‌کند. و جالب‌تر اینکه پدران ما در گذشته‌های دور و نزدیک بخوبی به این نکته واقف بودند به همین دلیل است که در بیشتر آثار معماری و تاریخی ایران مانند مساجد و باغ ها، آب به عنوان عنصری حیاتی و مقدس تلقی می‌شده وجوی‌ها و فواره ها، جزء جدانشدنی عمارت‌ها به شمار می‌آمدند.
این حمام امروزه به صورت موزه در معرض دید عموم گردشگران قرار گرفته است.
منابع :
http://fa.wikipedia.org/
http://kuhsar.persianblog.ir/
www.tebyan.net
www.parsine.com
عالی قاپو

عالی قاپو

کاخ عالی قاپو عمارتی است که در غرب میدان نقش جهان و روبروی مسجد شیخ لطف اله سر بر افراشته و به عنوان یکی ازمهمترین شاهکارها ی معماری اوائل قرن یازدهم هجری مطرح است. تاریخ ساخت بنا به 1054 هـ.ق باز می‌گردد . این قصر دروازه مرکزی و مدخل کلیه قصرهایی بود که در دوران صفویه در محدوده میدان...

اطلاعات | نقشه
هشت بهشت

هشت بهشت

عمارت هشت بهشت یکی از عمارت‌های تاریخی موجود در شهر اصفهان و ساخته شده در دوران صفویان است که در غرب خیابان چهار باغ پایین و شرق به خیابان متاخری، از جنوب به بازارچه بلند (بازار هنر) واقع شده است. از کلیه کاخ‌های باصفا و کلاه فرنگی‌هائی که در این دوره در کنار چهارباغ احداث شده بود فقط...

اطلاعات | نقشه
چهلستون

چهلستون

باغ چهل ستون، با مساحتی بالغ بر 67000 متر مربع، تنها قسمت کوچکی از باغ وسیع جهان نما است که پیشینه آن به قبل از دوران صفوی می‌رسد. شاه عباس اول در میان آن کوشکی بنا کرد که هسته نخستین کاخ چهل ستون بود و تالار میانی کاخ و غرفه‌های چهار گوشه آن را شامل می‌شد. در دوران حکومت شاه عباس دوم...

اطلاعات | نقشه
میدان امام ( نقش جهان )

میدان امام ( ن...

میدان نقش جهان در ابعادی کوچکتر، در دوره تیموریان ساخته شد. در زمان شاه عباس اول این میدان توسعه یافت و فرم و شکل امروزین خود را یافت. برخی از مهمترین ابنیه پیرامونی این میدان، در همین دوره ساخته شد. پس از انتقال پایتخت ایران از اصفهان به شیراز، میدان نقش جهان اهمیت خود را به تدریج از...

اطلاعات | نقشه
مسجد شیخ لطف الله

مسجد شیخ لطف ا...

مسجد شیخ لطف الله واقع در شرق میدان امام خمینى (ره)، مقابل قصر شاه عباس صفوى که به عالى قاپو معروف است واقع شده است،که شاهکار کم نظیری از کاشی کاری و معماری استادانه قرن یازدهم هجری است که توسط استاد محمدرضا اصفهانی از معماران نامدار آن دوره ساخته شده‌است و خطاطی آن را علی رضا عباسی انج...

اطلاعات | نقشه
سی و سه پل

سی و سه پل

یکی از پلهای زیبا و جالبی که در دوران صفویه بر روی زاینده رود احداث شد سی و سه پل است. این پل که در نوع خود شاهکارى بى‏نظیر از آثار دوره سلطنت شاه‏ عباس اول است. در گذشته «پل جلفا» نیز نامیده می‌شد (زیرا از این طریق به جلفا که تازه احداث شده بود می‌رسیدند). این پل به «الله وردیخان» هم...

اطلاعات | نقشه
منارجنبان

منارجنبان

در ایران برخی مناره‌ها قابلیت تکان خوردن را دارند که به اصطلاح به آنها منارجُنبان می‌گویند. از معروفترین منارجنبان‌های ایران یکی در اصفهان و دیگری در شهرستان اردکان و در بخش خرانق واقع شده‌اند. منارجنبان اصفهان یکی از آثار تاریخی این شهر است که عارفی به نام «عمو عبدالله کارلادانی» در ...

اطلاعات | نقشه
باغ پرندگان اصفهان

باغ پرندگان اص...

باغ پرندگان با مساحتی بالغ بر ۵۵ هزار متر مربع در سال ۱۳۷۵ به همت شهرداری اصفهان در بیشه ناژوان و در حدود ۴ کیلو متری غرب پل وحید احداث گردیده و از نظر طراحی در سطح کشور در نوع خود بی نظیر است . محوطه داخلی باغ پرندگان با وسعت ۱۷ هزار متر مربع چنان زیبا فضا سازی شده است که علاوه بر تام...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
بریانی

بریانی

بریانی اصفهان یکی از غذاهای معروف ایرانی است که آوازه‌اش در بسیاری از کشورهای جهان نیز پیچیده و در میان ایرانیان نیز طرفدار دارد. این غذا متعلق به شهر اصفهان است و مشهورترین غذای سنتی اصفهان به شمار می‌آید. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر : گوشت گوسفند بدون استخوان 500 گرم جگر...

اطلاعات
کله جوش ( کاله جوش )

کله جوش ( کاله...

این خوراک که به ایلات قشقایی و منطقه اصفهان منسوب است بسیا ساده بوده و به سرعت قابل آماده سازی می‌باشد. لذا می‌توان آنرا در دسته غذا‌های حاضری محسوب نمود.با وجود سادگی بسیار خوش مزه و اشتها آور است. مواد لازم برای سه نفر: 1. نیم کیلو کشک پاستوریزه و یا خانگی ساییده شه و جوشیده.2. نعنا...

اطلاعات
لباس محلی اصفهان

لباس محلی اصفه...

لباس اصیل مردم اصفهان در حدود 300 سال قبل را لباس نخی سفید یا شیری بوده است که به صورت دستباف تهیه می‌شده است. لباس اصیل زنان اصفهان شامل یک دامن مخمل قرمز کوتاه رنگ با چین‌های زیاد که توسط دکمه بسته می‌شده و یک پیراهن گلدوزی شیری رنگ بوده است. زنان جوان یک شلوار نخی سفید رنگ و زنان م...

اطلاعات
جشن و آیین گلابگیری

جشن و آیین گلا...

ایرانیان از نخستین کسانی هستند که از گذشته‌های دور به ویژگی‌های خوراکی و درمانی گل سرخ (محمدی) پی برده‌اند. طبق اسناد بین‌المللی، مبداء تولید گلاب،ایران و مبداء تولید اسانس گل سرخ (محمدی) و عصاره گلبرگ‌های تازه، یونان ذکر شده‌است. کاشت گل‎محمدی در ایران قدمتی حدود 7 هزار ساله دارد و مر...

اطلاعات
خورش ماست ( خورشت ماست )

خورش ماست ( خو...

خورش ماست یا خورشت ماست غذایی بومی اصفهان میباشد که از ماست چکیده، گوشت گردن گوسفند، زعفران و شکر تهیه می‌شود و در آن کمی زرشک و خلال بادام یا گردو و گاه گلاب می‌ریزند و به صورت سرد سرو می‌شود ولی در قدیم یک غذای اصلی درباری بود. هرچند از تاریخچه خورش ماست اطلاعات چندانی در دست نیست ام...

اطلاعات
آش سماق

آش سماق

آش سماق یکی از غذاهای محلی استان اصفهان و استان همدان (تویسرکان) است. دستور شماره یک: مواد لازم برای ۸ نفر سماق خشک و نکوبیده یک پیمانه برنج گرده یک و نیم پیمانه عصاره قلم یا مرغ لوبیا چشم بلبلی دو پیمانه سبزی معطر آش خرد شده نیم کیلو گوجه فرنگی یک کیلو نمک و فلفل نعنا داغ و...

اطلاعات
خاتم کاری

خاتم کاری

یکی از گونه‌های زیبا و هنرمندانه صنایع دستی در اصفهان خاتم سازی است. این هنر بی بدیل وکم نظیر در واقع هنر آرایش سطح اشیاء چوبی به صورتی شبیه به موزائیک با مثلث‌های کوچک است. این مثلث‌ها هرچه ظریف‌تر و طرح‌ها و اشکال هرچه منظم‌تر باشند، خاتم مرغوب‌تر خواهد بود. یکی دیگر از دلایل مرغوبی...

اطلاعات
فرش اصفهان

فرش اصفهان

یکی از صنایع دستی اصفهان قال بافی است. اصفهان در زمان صفویه یکی از مراکز عمده قالیبافی بود. در این شهر تعداد زیادی کارگاه وجود داشت که در آن قالیهای زر بفت بافته می‌شد. کارگاههای قالی بافی دربار صفوی متصل به کاخ سلطنتی در جنوب عالی قاپو بین میدان شاه و چهل ستون، با استفاده از بهترین م...

اطلاعات
میناکاری

میناکاری

در اوایل قرن یازدهم هجری که اصفهان به عنوان پایتخت دولت صفوی انتخاب شد و این شهر مرکز مهم تجارت فرهنگ و صنعت کشور گردید زمینه‌های رشد و شکوفایی آن در تمامی ابعاد علمی و ذوقی و هنری فراهم آمد. « از جمله هنر‌های دستی ایرانیان در گذشته‌های دور ، تزئین و کنده کاری روی فلزات است . » ظروف ف...

اطلاعات
گز

گز

یکی از معروفترین سوغات اصفهان گز می‌باشد مواد اولیه این شیرینی مطبوع و مشهور که گزانگبین باشد، در کوهپایه‌های زاگرس در غرب استان به عمل می‌آید. گز انگبین ریشة گیاهی به نام گون یا درخت گز است. ارتفاع این درخت کوهستانی حداکثر به دو متر می‌رسد و بیشتر در مناطق خوش آب و هوای بختیاری و خوا...

اطلاعات
قلم زنی

قلم زنی

سابقه تاریخی هنر قلم‌زنی، به سیت‌ها و سکاها باز م‌ی‌گردد که حدود 5000 تا 7000 سال پیش در جنوب روسیه و شمال ایران زندگی می‌کردند. آن‌ها نژاد آریایی بودند. این قوم در هنر قلم‌زنی به بالاترین سطح و درجه پیشرفت و ابداع رسیده بودند. از دیگر نمونه‌های تاریخی قلم‌زنی، باید به برنز لرستان اش...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.