توضیحات

ویرایش
موزه آستان قدس رضوی یکی از مجموعه‌های بزرگ موزه‌ای در کشور می‌باشد که بناهای تاریخی آن جلوه گر شش قرن تزئینات و معماری دوره اسلامی و اشیای تاریخی آن نشان دهنده انواع هنرها و صنایع دستی ساخته شده طی ده قرن گذشته می‌باشد.
آثار تاریخی ساخته شده یا وقف شده برای حرم مطهر پس از استفاده، طی سده‌های گذشته در خزانه نگه‌داری می‌شده و سیاهه‌های اموالی موجود در بخش نسخ خطی آستان قدس نشان دهندة فهرست برداری منظم کارگزارن در دوره‌های گذشته می‌باشد.
در سال هزار و سیصد و پانزده شمسی اتاق‌های بالایی شمال غربی صحن ازادی و جنوب شرقی صحن انقلاب اسلامی که به یکدیگر متصل بوده به خزانه و محل نگه‌داری اشیاء اختصاص پیدا کرد.
دفتر یادداشت مراجعان نشان می‌دهد که این مجموعه از سال هزار و سیصد و شانزده تا هزار و سیصد و یست و یک . مورد بازدید بسیاری از فرهیختگان و مقامات ایرانی و مستشرقین خارجی قرار گرفته است.
در چهاردهم آذرماه سال هزار و سیصد و شانزده شمسی سنگ بنای ساختمان موزه در قطعه زمینی به مساحت پنج هزار و هفتصد مترمربع در مشرق مسجد گوهرشاد وکنار مقبره شیخ بهایی رسماً گذاشته می‌شود.
این بناکه نقشه آن را آندره گدار طراحی نمود توسط " مهندس کنتراتیف " و " بیوک قهرمانی " در سه طبقه، یک طبقه ...مشاهده کامل متن زیرزمین و دو طبقه فوقانی به مساحت هزار و سی و چهار مترمربع ساخته و در سال هزار و سیصد و بیست و چهار شمسی بهره برداری شد.
هم‌زمان با ساخت بنای موزه از " هدی بهرامی : مدیر وقت موزه ایران باستان برای انتخاب و آماده‌سازی اشیاء موجود در خزانه، دعوت شد. در سال هزار و سیصد و پنجاه و یک شمسی اشیاء موزه به محل تالار تشریفات آستان قدس، واقع صحن موزه انتقال یافت و بنای جدیدی برای موزه در ضلع جنوبی حرم مطهر در دستور ساخت قرار گرفت.
ساخت این بنا برای موزه و کتابخانه آستان قدس، از سال هزار و سیصد و پنجاه و سه توسط " شرکت ماهساز " و زیر نظر شرکت مهندسی " داریوش بوربور " شروعشد و تا سال هزار و سیصد و پنجاه و پنجبه پایان رسید .
این موزه شامل دو تالار در یک طبقه، به مساحت حدود هزار و سیصد متر مربع بود که دکوراسیون داخلی و تجهیز آن توسط " شرکت فرانسوی ژانسن " اجرا شد و اشیاء متنوعی مانند: قالی، ظروف، سلاح‌ها، وبرخی اشیاء و اجزاء معماری حرم مطهر مانند وسایل روشنایی و محراب‌ها و درهای حرم در آن به نمایش گذاشته شد.
بعد از انقلاب اسلامی آستان قدس رضوی با رویکرد توسعه امور فرهنگی و با هدف تکریم واقفان چهارده گنجینه تخصصی به مجموعه اضافه کرد. نمایش آثار در این گنجینه‌ها موجب گسترش سنت حسنه وقف و اهدای اشیای بسیاری توسط زائران و مجموعه داران بااخلاص، در سال‌های اخیر به آستان قدس رضوی، و در نتیجه توسعه موزه‌ها شد.
در حال حاضر موزه‌های آستان قدس در چهار ساختمان مستقرند و اشیای به نمایش درآمده در آن‌ها شامل آثار تاریخی حرم مطهر و میراث آستان قدس، اشیای وقف و اهدا شده، همچنین اشیای خریداری شده برای تکمیل مجموعه‌ها می‌باشد.
مجموعه موزه‌های آستان قدس رضوی از دوازده گنجینه تشکیل شده است:
1-گنجینه قرآن و نفایس:
اهمیت این گنجینه به صحف و قرآن‌های نفیس آن از جمله قرآن‌های منسوب به امام علی (ع)، امام حسن (ع)، امـام حسین (ع)، امـام سجاد (ع) و امـام رضا (ع) می‌باشد.
قرآن‌های این گنجینه به خط خطاطان مشهور جهان اسلام، با تذهیب و طرح‌های زیبا و ظریف و روی پوست آهو یا ورق‌های کم نظیر و ارزشمند نوشته شده اســت.
شگفتی‌های این گنجینه چنان بی‌منتهاست که خضوع و تجلیل تماشــاگران را مضــاعف می‌سازد.
2-گنجینه تخصصی فرش:
این مجموعه سی و هفت تخته قالی و قالیچهرا شامل می‌شود که که از میان نفیس‌ترین فرش‌های موجود در آستان قدس رضوی انتخاب شده اند.
بافت ظریف و لطیف، طرح‌ها و نقش مایه‌های بدیع و رنگ‌های موزون قالی‌های این گنجینه بسیار چشمگیر است.
از آن جمله قالی هفت شهر عشق ( که نمای هفت شهر مقدس مکه، مدینه، نجف، کربلا، کاظمین، سامرا و مشهد در آن بافته شده است ) و قالی گلابتون ( که در آن تارهایی از ابریشم با رشته نازک طلا یا نقره پیچیده شده است ) را می‌توان نام برد.
3-گنجینه هدایای مقام معظم رهبری:
طبقه همکف ساختمان موزه قرآن به مساحت چهارصد متر مربع فضای نمایشی از سال هزار و سیصد و هفتاد و سه به محل نمایش هدایای مقام معظم رهبری اختصاص یافته است.
اشیاء این گنجینه شامل آثار هنری ( تابلوهای خط و تذهیب، نقاشی، فرش، تراش روی شیشه، معرق چوب، معرق صدف، سوزن دوزی، قلمزنی روی مس )، انواع ظروف ( چینی، کریستال، نقره ... )، ماکت‌ها، مدال‌ها و ... می‌باشد که توسط شخصیت‌های ملی و خارجی به مقام معظم رهبری هدیه شده است.
4-گنجینه سکه و مدال:
یکی از گنجینه‌های نفیس آستان قدس رضوی، مجموعه سکه‌ها و مدال‌های آن می‌باشد که در حال حاضر برحسب ظرفیت مکان از بین صدها سکه و مدال خزانه آستان قدس رضوی، تعداد چهارصد و هفت سکه از دوره‌های سلوکی، اشکانی، ساسانی، خلفای اموی، سامانی، آل بویه، خلفای عباسی، غزنوی، سلجوقی و صفویه به همراه نود و نه عدد مدال به نمایش گذاشته شده است.
سکه‌های ولایتعهدی امام رضا ( ع ) به تاریخ دویست و دو دویست و سه هجری قمری از جمله سکه‌های بسیار نفیس این مجموعه است.
5-گنجینه ظروف:
در این گنجینه بیش از صد و پنجاه عدد ظرف از دوره‌های مختلف تاریخی به نمایش درآمده است ، دیس چینی هشت پرآبی، سفید با نقش اژدها و سیمرغ، نماد امپراطور و ملکه یا آسمان و زمین، متعلق به قرن شانزده میلادی از جمله این ظزوف می‌باشد .
6-گنجینه تمبر و اسکناس:
در این موزه از صد و هشتاد کشور جهان، حدود پنجاه هزار قطعه تمبر، برحسب ترتیب زمانی و دوره‌های تاریخی در دو بخش در معرض نمایش قرار گرفته است.
تمبرهای ایرانی، شامل دوره‌های قاجار، پهلوی و جمهوری اسلامی ایران و تمبرهای خارجی، متعلق به هر کشور برحسب قاره‌های پنجگانه جهان.
اولین تمبر پستی ایران معروف به تمبر شیـر و خورشید متعلق به زمـان ناصـرالــدین شـاه قاجار و تمبر نیمه ناصری (به علت گران بودن قیمت تمبر آنها را نصف می‌کردند) از جمله تمبرهای ارزشمند این مجموعه می‌باشند.
7-گنجینه سلاح‌های گرم و سرد:
در این گنجینه ابزار و ادوات رزمی تاریخی در معرض نمایش در آمده است. شمشیر فولادی با دسته عاج مزین به نقوش و کتیبه زرکوب روی تیغه و تبرزین فولادی زرکوب قلمزنی شده با دسته چوبی و روکش چرمی از جمله این آلات می‌باشد.
8-گنجینه ابزار نجوم و ساعت:
در این مجموعه انواع اسطرلاب، تلسکوپ‌های شکستی و انعکاسی، کره‌های جغرافیایی، قطب‌نما، سمت‌یاب‌ها و ساعت‌های دیواری، پاندولی، رومیزی به نمایش گذاشته شده است.از جمله آن‌ها می‌توان به ساعت آفتابی با صفحه سنگی و اعداد رومی ساخته شده در سال هزار و هفتصد و سی و سه میلادی اشاره کرد .
9-گنجینه صدف و حلزون‌های دریایی:
این مجموعه هزار و سیصد قطعه صدف و حلزون، عجایبی از شگفتی‌های خلقت آفریدگار را در خود جای داده که توسط آقای محمد سعید فواد وهبه به آستان قدس رضوی اهداء شده است.
10-گنجینه هنر نقاشی :
در این موزه آثار هنرمندان برجسته ایرانی و خارجی به نمایش گذاشته شده است.
از آن جمله می‌توان به آثار پنجمین روز آفرینش، عصر عاشورا، یتیم نوازی حضرت علی ( ع ) و اولین پیام از استاد فرشچیان، منظره شهر، و اثر ویلیام جیمز اشاره نمود.
11-گنجینه تاریخ مشهد:
آثار این بخش گذشته از امتیاز هنری و تاریخی به علت ذکر تاریخ و نام سازنده و محل ساخت از اهمیت خاصی برخوردار است.
اغلب این آثار که توسط زائران امام رضا (ع) اهدا شده را می‌توان در دو بخش تقسیم کرد:
بخش اول ابزار و ادواتی که در حرم مطهر کاربرد داشته نظیر ابریق، گلگیر شمع، قفل‌ها و بخش ذوم آثار مربوط به بنای حرم مطهر، همچون ضریح قدیمی، محراب‌ها، کاشی‌ها
12-موزه ملک:
مرحوم حاج آقا حسین ملک فرزند ارشد مرحوم حاج محمد کاظم ملک التجار در نهم ربیع الاول سال هزار و دویست و نود و سه در تهران متولد شد.
مرحوم ملک از دوران جوانی به مطالعه و جمع آوری و نگهداری کتاب علاقه‌مند بود و این عشق و علاقه که تا آخر عمر ادامه داشت، سر آغاز مجموعه گرانقدری شد که امروز شهرت جهانی دارد.
مرحوم ملک در سال هزار و سیصد و شانزده شمسی کتابخانه، موزه و املاک خود را وقف آستان قدس رضوی کرد. تا زمانی که وی در قید حیات بود اختیار خرید کتاب و اشیای نفیس برای موزه و نیز اداره امور کتابخانه را خود عهده دار بود.
حاج حسین ملک در سال هزار وسیصد و پنجاه و یک در سن صد سالگی دار فانی را وداع گفت.
مرحوم ملک با امکانات مالی وسیعی که در اختیار داشت برای حفظ میراث فرهنگی تلاش‌های قابل تقدیری انجام داد.
با آشنایی گسترده‌ای که با مجموعه داران کتب و آثار نفیس ایران برقرار کرده بود آنها را به هر قیمت ممکن خریداری می‌کرد و به مجموعه وقفی خود می‌افزود. علاوه بر آثار فوق بر اساس وقفنامه موجود، درصدی از درآمد موقوفات صرف خرید کتاب و اشیای نفیس می‌شود.
مرحوم ملک، اولین مکان کتابخانه را در منزل مسکونی خود واقع در بازار بین‌الحرمین تهران قرارداد. این منزل که در دوره قاجار ساخته شده هزار و هفتصد متر مربع زیر بنا، سه حیاط اندرونی و بیرونی و تعدادی اتاق و تالار دارد.
با افزایش تعداد کتاب‌ها و اشیای موزه‌ای نیاز به فضای بیشتری احساس می‌شد تا اینکه مرحوم ملک در سال هزار و سیصد و سی و هشت زمین مناسبی را در محل باغ ملی برای این منظور در نظر گرفت و به وسیله وقفنامه انحصارا برای احداث کتابخانه و موزه وقف کرد و املاک فراوانی را به آستان قدس رضوی واگذار کرد تا از این رهگذر مخارج اداره و توسعه موزه و کتابخانه تامین شود.
ساختمان جدید کتابخانه و موزه در زمینی به مساحت پنج هزار و صد و بیست متر مربع بر اساس وقفنامه و با پیگیری‌های خانم عزت ملک، دختر مرحوم ملک به عنوان ناظر استصوابی و همت مسئولان آستان قدس رضوی ساخته شد و آثار موجود در ساختمان قدیمی و منزل مسکونی مرحوم ملک کلا به ساختمان جدید منتقل شد.
بنای کتابخانه و موزه ملی ملک دیوار به دیوار موزه ملی ایران قرار دارد، در جایی که روزی مشهور به میدان مشق بود.
چشم انداز کلی ساختمان که بر اساس معماری اصیل ایرانی- اسلامی شکل گرفته بیننده را به یاد بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) می‌اندازد. سردر اصلی این بنا با کاشیکاری معرق و مقرنس‌های زیبای خود ما را به درون بنا دعوت می‌کند.
مجموعه ساختمان و موزه حدود ده هزار متر مربع زیر بنا دارد و شامل سه بخش کلی کتابخانه، موزه و بخش‌های خدماتی است.
ساختمان دارای دو بازو در قسمت شمال و جنوب است که با مرتفع شدن بخش میانی ساختمان، عظمت و اقتدار معماری اصیل سنتی به نمایش گذاشته شده است.
این بنا شامل سه طبقه زیرزمین، همکف و طبقه اول است و علاوه بر آنها 3 طبقه فوقانی دارد که مخزن کتاب‌هاست و قسمت مرتفع و میانی ساختمان را تشکیل می‌دهد.
زیرزمین شامل سالن تمبر، قالی، مخزن موزه و قلعه کتاب است. طبقه همکف دارای سالن آثار هنری شامل تابلوها و مبلمان، گلدان و قلمدان هاست و در همین طبقه سالن ویژه مطالعه برادران و خواهران است.
موزه دارای تنوع موضوعی است اما به هنگام ساماندهی این موزه، سالن‌های مجزا برای آثار همسان و هماهنگ پیش بینی شده، به گونه‌ای که می‌توان موزه ملک را جزء موزه‌های موضوعی طبقه بندی کرد.

منابع :
http://fa.wikipedia.org/
www.hamshahrionline.ir/
http://www.samenolemam.rozblog.com/
حرم امام رضا (ع)

حرم امام رضا (...

مشهد واژه مختصر مشهد الرضا و به معنی محل و مکان شهادت و نام شهری است که به مرکزیت مدفن امام رضا (ع) در سناباد شکل گرفته است. در آغاز قرن سوم در قسمتی از قدیمی‌ترین بخش مشهد کنونی، در قریه ای به نام سناباد واقع در حاشیه نوغان از ولایت توس، کاخ حمید بن قحطبه ( والی سابق خراسان ) در وسط ب...

اطلاعات | نقشه
غار مغان

غار مغان

غار مغان در ۳۵ کیلومتری شهر مشهد و در جنوب روستای مغان واقع شده‌است.این غار دارای دو دهانه‌است. ارتفاع آن از دریا ۲۹۱۰ متر می‌باشد. درون غار آثار استالاگمیت و استالاکتیت و چندین حلقه چاه وجود دارد که عمق یکی از این چاه‌ها ۲۵ متر می‌باشد. همچنین در این غار پرتگاهی به عرض ۳۵ سانتیمتر ...

اطلاعات | نقشه
بوستان طبیعی هفت حوض

بوستان طبیعی ه...

یکی از جاذبه‌های گردشگری جنوب‌شرقی مشهد، بوستان هفت حوض با وسعت ۵۷۰ هکتار می‌باشد، که از نظر موقعیت در هفت کیلومتری این شهر واقع گردیده است. نام این بوستان به دلیل حوضچه‌های طبیعی است که در طی سال‌ها و قرون متمادی با وجود ریزش آب از ارتفاع و نوع کانی ایجاد شده است. به طوری که اولین حو...

اطلاعات | نقشه
آرامگاه نادرشاه

آرامگاه نادرشا...

آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعه باغ موزه نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است. انجمن آثار ملی طرح مقبره نادر شاه افشار را در اسفند ماه 1333 به مسابقه گذارد. در مرداد ماه 1334 طرح هوشنگ سیحون برنده مسابقه اعلام شد و ...

اطلاعات | نقشه
پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد

مساحت این پارک ۷۲۰ هزارمترمربع است. پارک ملت بزرگترین پارک مشهد و یکی از زیباترین پارکهای ایران به شمار می‌رود. این پارک دارای شهربازی، تاسیسات ورزشی و فضای سبز بزرگی است. پارک ملت این پارک که در غرب مشهدو در ضلع شمال غربی میدان آزادی واقع شده است بزرگترین پارک در محدوده شهرستان مشهد می...

اطلاعات | نقشه
پارک وکیل آباد مشهد

پارک وکیل آباد...

پارک وکیل آباد از تفرجگاه‌های قدیمی و زیبای مشهد است که در در جنوب غربی مشهد و انتهای بلوار وکیل اباد واقع شده و با بلوار عریض و زیبای وکیل آباد به میدان آزادی مرتبط می‌شود . وکیل آباد به علت قدمت خود و قرار گرفتن در دره ای با صفا و هوای مطبوع از دیر باز مورد توجه اهالی شهر و مسافران...

اطلاعات | نقشه
مسجد گوهر شاد

مسجد گوهر شاد

مسجد گوهرشاد، در جنوب حرم علی بن موسی (رضا) در شهر مشهد ساخته شده‌است.این بنای تاریخی در جنوب حرم مطهر رضوی قرار دارد و به رواق‌‌های دارالسیاده و دار الحفاظ متصل است. این مسجد در سال ۸۲۱ ه. ق به دستور گوهرشادآغا همسر شاهرخ از پادشاهان تیموری بنا شده‌است. به دلیل ظرافت و زیبایی کاشی‌کا...

اطلاعات | نقشه
آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی

مجموعه فرهنگی باغ آرامگاه فردوسی در فاصله بیست کیلومتری شهر مشهد به طرف قوچان راه دو طرفه می‌شود و یکی از این راه‌ها در جهت شمال به وسیله بلواری به نام پردیس به طول ۷ کیلومتر به باغ آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی می‌رسد در مسیر و پیش از رسیدن به آرامگاه حکیم فردوسی از کنار شهر تاریخی «تا...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
گویش محلی خراسان رضوی

گویش محلی خراس...

سرزمین خراسان را اقوام چندی است با زبان‌ها ، لهجه‌ها و گویش‌های گوناگون که برخی از آن گویش‌ها و وجه‌ها برای مردم امروز نا آشناست. همان زبان و لهجه‌ای که تا نیم قرن پیش ، پدرانمان با آن سخن می‌گفتند ، مردم امروز، آن را از یاد برده اند. لهجه و لغاتی که در محلات مرکزی و پایین شهر آخرین ...

اطلاعات
اخلاق و روحیات مردم مشهد

اخلاق و روحیات...

همان طور که در بررسی اقوام و گروه‌های مقیم مشهد به آن اشاره شد این شهر به دلیل وجود برگه مقدس امام رضا (ع) و همجواری با راه ابریشم و قابلیت‌های کشاورزی از قدیم خصلت مهاجر پذیر بودن را به صورت یک ویژگی جدائی نا پذیر هویتی داشته ، تا جایی که می‌توان مشهد را شهر ۷۲ گروه و ملت و التقاطی از ...

اطلاعات
نژاد و گروه بندی قومی مشهد

نژاد و گروه بن...

خراسان را مهد تمدن و خواستگاه اولی بسیاری از اقوام و نژاد‌های ایرانی باید دانست. پتانسیل‌های منطقه در اقتصاد کشاورزی باعث شد حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح پارت‌ها خراسان را به عنوان مرکز تجمع و کانون جمعیتی انتخاب نمایند رفته رفته با ایجاد تحوّلات در حیات اقتصادی و اجتماعی خود اولین هس...

اطلاعات
ترانه‌های محلی خراسان رضوی

ترانه‌های محلی...

ترانه‌ها و اشعار محلی ، واگویه‌ای از نظام و فرهنگ رایج در آن منطقه است . در این ترانه‌ها اغلب شاخصهای جتمی دلبستگیها و تعلقات زنان و مردان در غالبی منظوم به لهجه و گویش محلی ادا میشود . کنکاش و جستجو در نظام خلق این منزومت فرهنگی به پژوهشی وسیع نیازمند است و تنها به نمونه‌ای از ترانه‌...

اطلاعات
شله مشهدی

شله مشهدی

شله مشهدی که در مشهد فقط با نام شُله شناخته می‌شود، غذایی از خانواده آش‌ها است. مواد اصلی این غذا گوشت، حبوبات و ادویهٔ فراوان است که می‌توان برای خوشمزه و مقوی‌تر شدن این غذا، مقداری مغز قلم گاو به آن اضافه کرد. این غذا عموما در پایان مراسم مذهبی یا سوگواری بین مردم توزیع می‌شود. این ...

اطلاعات
لباس محلی مردم خراسان رضوی

لباس محلی مردم...

در اکثر روستاهای ایران، خراسان و مشهد به دلیل نقش پر رنگ دامداری و کشاورزی در زندگی روزمره از نقوشی که به نوعی اشاره به این عوامل دارد، استفاده می‌کنند. به طور کلی عواملی مانند جنسیت، شرایط جغرافیایی، سن، موقعیت اجتماعی، شرایط تاریخی و اعتقادات و آداب و رسوم از جمله عواملی است که در ف...

اطلاعات
دیگچه مشهد

دیگچه مشهد

دیگچه مشهدی یکی غذاهای سنتی و محلی مشهدی‌ها است که بیشتر در ماه‌های محرم و صفر پخته می‌شود. مواد لازم : گلاب نصف پیمانه کره 30 گرم پودر هل 1 قاشق غذا خوری زعفران به مقدار دلخواه برنج 2 پیمانه شیر 1 لیتر و نیم شکر 4 پیمانه طرز تهیه : برنج را یکی دو ساعت نم کنید . بعد با کمی ...

اطلاعات

تا به حال ماهی شیطانی را دیده اید؟

ماهی شیطان دریا از ماهیان خانواده سیراتیده که به زبان یونانی به معنی شاخدار می‌باشد که بسیار وحشتناک است، از گونه پدیکولاتی است که در عمق آبها زندگی می‌کند.
جنس ماده این ماهی بدنی کشیده ،فشرده و دهانی تقریبا عمودی با دندانهای متوسط دارد و طول آن به 145 سانتی‌متر می‌رسد. جنس نر آن که ریز اندام و کوچک ... ادامه مطلب
تا به حال ماهی شیطانی را دیده اید؟

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.