توضیحات

ویرایش

لک‌ها جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایران هستند. و چون در آغاز پیدایی و تجمع خود حدودأ صد هزار خانه بوده‌اند، آنها را «لک»؛ یعنی، «صد هزار» نامیدند. ایلات و عشایر با قومیت و گویش لری در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه، سنن، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با یکدیگر تفاوت اندکی دارند.
ایلات و طوایف لک در شمال و شمال غربی لرستان سکونت دارند و سرزمین لک نشین به صورت خط منحنی در دره‌های رودخانه‌ی سیمره میان بروجرد، نهاوند، خرم آباد، کرمانشاه و ایلام قرار گرفته است. در گذشته، لک‌ها به «طوایف وند» و لرها به «فیلی» شهرت داشتند. لرها در سطح وسیعی در ایران در استان‌های لرستان، بخشی از ایلام، چهارمحال و بختیاری، خوزستان، مرکزی، کهگیلویه و بویراحمد و بخشی از استان فارس و بوشهر زندگی می‌کنند.
در سایر نقاط ایران مثل کرمان و تهران نیز طوایف پراکنده لر وجود دارند. برخی لکی را در شاخه گویش‌های جنوبی کردی طبقه‌بندی می‌کنند، و برخی آنها را قومی مابین کردها و لرها نامیده‌اند و برخی لک‌ها را یک شاخه مستقل از اقوام ایرانی میدانند گویش‌های جنوبی کردی یا (جنوب شرقی) شامل تعداد زیادی لهجه‌های منفرد و متفاوت نظیر (کرمانشاهی، کلهری، سنجابی، لکی فیلی) در استانهای کرمانشاه، کردستان، ایلام و لرستان در غرب ایران می‌باشند. مهمترین ایلات لک عبارتند از ایل کلهر، ایل زنگنه، ایل مافی و ایل باجلان که در نواحی ایلام و کرمانشاه و لرستان ماوا داشته اند.
طوایف لک که در لرستان زندگی می‌کنند غیر از طوایف لر هستند. شاه عباس اوّل در دورهٔ صفویه لک‌ها را به لرستان منتقل کرد و درآنجا سکونت داد و طایفهٔ سلسله که قبلاً در منطقهٔ مایدشتکرمانشاه ساکن بود و طایفهٔ دلفان در قرن سوم تیولی در شمال لرستان داشته‌اند و طایفهٔ باجلان از منطقهٔ موصل آمده‌است.
در زمان نادر شاه بخشی از سپاه نادر را لک‌ها تشکیل می‌دادند. در دوره قاجار، به علت انتقام گیری از زندیه، بسیاری از طوایف لک، منقرض و به نقاط مختلف پراکنده شده‌اند. در زمان مشروطیت هم لک‌ها به فرماندهی یارمحمدخان کرمانشاهی نقشی ایفا کردند وبه قول کسروی، یار محمد خان یکی از سمبل‌های مشروطه بوده. و در نهضت جنگل هم لک‌ها نقش بسزایی داشتند. چنین به نظر می‌رسد که روند اخذ هویت کردی که از سده‌ها پیش مردم گوران مناطق اردلان (به مرکزیت سنندج) و سرزمین کرمانشاه در بر گرفت، در منطقه لک‌نشین تکمیل نشده و باعث مناقشه‌آمیز بودن موضوع تعلق قومیتی لک‌ها شده‌است.
چنین به نظر می‌رسد که لکی از هر دو زبان کردی‌تبار و لری‌تبار عناصری داراست. اما با دقت در آن می‌توان دریافت که قرابت بسیار زیادی با کردی کلهری دارد. ۷۰ درصد واژگان لکی با زبان فارسی مشترک است. ۷۸ درصد با لری خرم‌آبادی و ۶۹ درصد با لری شمالی. لک‌های پیشکوه قویاً خود را لر می‌دانند و لک‌های پشتکوه پیوندهای قوی فرهنگی هم با لرها و هم با کردها نشان می‌دهند.
مقایسه زبانهای لکی با دیگر زبانها. به عنوان مثال: در زبان فارسی: بیا به خانه برویم- درزبان لری: به‌جه ره‌یم هونه- در زبان کردی: بو بچیمه مال- در زبان لکی: بوری بچیمه مال. برخی منابع لکی را درپیوستار تدریجی فارسی-لری-کردی در میان لری و گورانی قرار داده ولی همانندی‌های آن بیشتر به سمت لری می‌دانند. برخی زبان‌شناسان هم لکی را کاملاً در دستهٔ لری طبقه‌بندی کرده‌اند.
از ویژگی‌های لک‌ها، داشتن فرهنگ غنی مکتوب است. برخی آثار سرایندگان لک در تذکره به همت مرحوم اسفندیارخان غضنفری تحت عنوان «گلزار ادب لرستان» گردآوری شده‌است. شاعران برجسته‌ای از حوزه کولیوند (الشتر) مانند ملا پریشان، ملا منوچهر و ملا حف‌علی و اخیراً رضا حسنوند و عزیز بیرانوند (خم گرین) و کیومرث امیری کله جویی معروف به لک امیر شعرهایی به این زبان سروده‌اند.
از دیگر آثار مکتوب می‌توان به سروده‌های اهل حق نظیر: کلام خان الماس، نامه سرانجام، هفتوانه پهلویانه عسگری عالم و خم گرین عزیز بیرانوند اشاره کرد. دیگر اثر مشهور شاهنامه لکی است که اخیراً انتشارات اساطیر آن را منتشر کرده‌است.

منبع:
http://www.ghatreh.com/news/

جاذبه های گردشگری ایلام

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه

تنگه رازیانه، دره باریک و ژرفی است که در 50کیلومتری جاده ایلام - دره شهر در نزدیکی روستای چنارباشی درمنطقه‌ای سرسبز واقع شده و درون آن رودی روان است روستای چنارباشی روستایی با 100 خانوار است که ناحیهٔ ان کوهستانی می‌باشد این تنگه یکی از پدیده‌های زمین‌شناسی در استان ایلام و در غرب ایر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه تاریخی چوارقلا

قلعه تاریخی چو...

قلعه‌ی تاریخی چوار (قلا)، در 12 کیلومتری غرب شهر چوار و20 کیلومتری شهر ایلام بر سر راه چوار به نواحی مرزی با کشور عراق واقع شده است. مجموعه‌ی بناهای این دژ بر فراز و دامنه‌های ناهمواری که حدود 300 متر از زمین‌های پیرامونی ارتفاع دارد،ساخته شده است. این قلعه به صورت دژی مستحکم ساخته...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پارک جنگلی چغاسبز

پارک جنگلی چغا...

پارک جنگلی چغاسبز یکی از فضاهای زیبا و دلنشین ایلام می‌باشد و شرایط طبیعی مناسبی را جهت گذران اوقات فراغت فراهم آورده است. این پارک با مساحت 4170هکتار، جنگلی طبیعی و بسیار بااهمیت و زیبا در کنار شهر ایلام به وجود آمده که در بخش قابل ملاحظه ای از آن، عملیات احیایی از قبیل جنگل کاری و ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تنگ ارغوان

تنگ ارغوان

هر ساله همزمان با فصل بهار و بخصوص اردیبهشت ماه دره ارغوان ایلام به اوج زیبایی رنگها در طبیعت تبدیل می‌شود زیرا ارغوانهای این دره و طبیعت بکر، زیبایی خاصی به منطقه بخشیده است. استان ایلام از آن دست استانهایی است که کمتر کسی اسم آن را برای مسافرت شنیده و مناظر طبیعی آن را دیده است اما ای...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه والی ایلام

قلعه والی ایلا...

قلعه والی یکی از بناهای مهم دوره قاجاریه در شهر ایلام است بر اساس سنگ نوشته‌ای که بر دیوار ورودی قلعه نصب شده، این بنا در عهد قاجار و به دستور غلامرضاخان ابوقداره والی لرستان در سال ۱۳۲۶ قمری در محله ای بنام حسین آباد فیلی که به ده بالا مشهور بود ,ساخته شده و معمار آنرا حاج درویش علی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
عشایر لک ایلام

عشایر لک ایلام

لک‌ها جنوبی‌ترین گروه از طوایف کرد ایران هستند. و چون در آغاز پیدایی و تجمع خود حدودأ صد هزار خانه بوده‌اند، آنها را «لک»؛ یعنی، «صد هزار» نامیدند. ایلات و عشایر با قومیت و گویش لری در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه، سنن، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با ی...

اطلاعات
غار بره زرد

غار بره زرد

غار بره زرد بر روی دیواره بره زرد در ارتفاعات سیوان بدره در فاصله‌ی 35 کیلو متری مسیر ایلام به دره شهرقرار دارد برای دستیابی به غار باید از طریق جاده خاکی مله پنجاب به باریکاب که فقط خودرو‌های کوهستان رو و شاسی بلند می‌توانند رفت و آمد کنند و در مقصد یعنی باریکاب ماشین پارک کنید و حدو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کوه قالقیران

کوه قالقیران

کوه قلاقیران را به لحاظ جلوه‌ای طبیعی باید در زمره یکی از بهترین نقاط کوهستانی کشور به شمار آورد. به لحاظ مردم‌شناسی کوه قلاقیران در ایلام از اهمیت فراوانی برخوردار بوده و به نوعی در ادبیات شفاهی نماد شهر ایلام به شمار می‌آید این کوه نماد طبیعی این استان است.کوه قلاقیران که به قولی معم...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم ایلام

زبان و گویش مردم ایلام

زبان و گویش مر...

گویش کردی ایلام یکی از گویش‌های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش کردی جنوبی در کنار گونه‌های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می‌نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز منطاق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند. دستگاه واجی گویش کردی ایلام متشکل از 35 و...

اطلاعات
پلان بازی محلی ایلام

پلان بازی محلی...

بازیهای بومی و محلی ایلام با هدف سرگرمی، در گذشته به دلیل کمبود امکانات در مناطق چادرنشین و عشایر شکل گرفته است و در حال حاضر بعضی از این بازیها به نسلهای جوان منتقل شده است. یکی از بازیهایی که به تازگی در فهرست آثار ملی کشور نیز ثبت شده است "پلان" یا به قول کردها "په لان" است که افر...

اطلاعات
لباس محلی ایلام

لباس محلی ایلا...

ایلام اگر چه در قلمرو سیاسی فعلی و در گستره دنیای اطلاعات و اطلاع‌رسانی سرزمینی بسیار کوچک می‌نماید، اما هنوز هم شاهد تمایزات فراوانی با دیگر گروه‌ها از نظر آداب و رسوم، عرف‌ها و سنت‌ها در همین قلمرو کوچک هستیم. اگر چه لباس، خود بخشی از فرهنگ است، ولی به واسطه ارتباطات و تعاملات فرهنگی ...

اطلاعات
کِلاورِوان ( کلاه پران - کلاه وروانک )

کِلاورِوان ( ک...

در این بازی بازیکنان به دوسته مساوی تقسیم شده وسپس روی زمین دایره ای به شعاع مناسب مشخص می‌نمایند و یک گروه به قید قرعه در درون دایره به حالت چهار دست وپا قرار می‌گیرند وهر کدام کلاهی به سردارند و دسته‌ی دوم بایستی بدون آنکه ضربه‌ی پای تیم مقابل خورده باشند یکی از کلاهها را برداشته وبه ...

اطلاعات
پایکوبی ایلامی

پایکوبی ایلامی

رقص ایلامی گره خورده با فرهنگ و تاریخ منطقه است و بیانگر عمق اصالت ایلامیان است . رقص ایلامی را می‌توان یکی از ریشه دار‌ترین رقص‌ها دانست . رقص ایلامی در گذشته تنها با هدف آماده سازی و تقویت نیروی جسمانی و روحی انجام می‌گرفت . رقص کردی در زمان‌های قبل از اسلام ذکری بود برای خداوند وهم...

اطلاعات
آیین سوگواری  ایلام

آیین سوگواری ...

ایلام سرزمین زاگرس نشین با بیش از 10 هزار سال قدمت و مملو از پتانسیل‌های سنتی در غرب نقشه ایران جای گرفته است. مردم این دیار ده هزار ساله پس از گذشت سالیان سال هنوز جذب مدرنیزه نشده‌اند، به همین خاطر است که همچنان جشن‌ها، عادات و رسم‌های اجتماعی و سنتی در این استان به قوت خود پا برجا اس...

اطلاعات
ضرب المثل‌های ایلامی

ضرب المثل‌های ...

دَلیا و گپ سَگ حَر’م نِیو دریا به دهن سگ حرام نمی‌شود منظور: با بدگویی کردن نسبت به فرد متشخصی از شخصیت و فضیلت او کاسته نمی‌شود دِما سگ سِخو وِرچِنَه به دنبال سگ استخوان جمع می‌کند منظور از طماع بودن است دو بهارو, طَنَی روزگارو دوغ بهاران, طعنه روز گاران منطور: انسان نباید بخ...

اطلاعات
پرسیاوشان

پرسیاوشان

یکی از گیاهان دارویی که در ایلام بسیار یافت میشود پرسیاوشان است. پرسیاوشان با نام علمی Adiantum capillus veneris گیاهی است علفی، سرخسی و پایا که در مناطق شمالی از جمله مازندران، گیلان و در تهران در مناطق شرق، غرب و جنوب غربی قابل مشاهده است. این گیاه زیبا و چند ساله معمولاً در نقاط مر...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات ایلام

قالیبافی در ایلام

قالیبافی در ای...

قالیبافی از جمله هنرهای اصیل و ارزشمندی است که سابقه ای بس طولانی در ایران دارد.این هنر اصیل با فرهنگ کهنسال این مرز و بوم پیوندی ناگسستنی داشته و در گذر قرنها یکی از دستاوردهای مهم ایرانیان محسوب شده و در حال حاضر جزئی از زندگی و فرهنگ جامعه ایران اسلامی بشمار می‌آید. بدون تردید فرش ع...

اطلاعات
گلیم برجسته ایلام

گلیم برجسته ای...

زندگی عشیره‌ای و سنتی و پرورش دام برای تامین معیشت زندگی مردم منطقه ایلام، از دیر باز تاکنون موجبات استفاده از پشم و رشد و رونق صنایع دستی مرتبط با آن خصوصا قالی و گلیم ساده را فراهم آورده است. خانم بافنده‌ای به نام "سحر چلانگر" ساکن روستای زنجیره ( از توابع شهرستان سرابله استان ایلام ...

اطلاعات
موسیقی آوازی هوره ایلام

موسیقی آوازی ه...

انسان‌ها در طول تاریخ، برای حیات زنده، پویا وسبز خویش به کارها ویا نوآوری‌هایی دست زده‌اند که برای ما شگفتی را به ارمغان آورده است. آواز، موسیقی و نواهای نخستین بشری و ابتدایی همانا کشف انسان برای التزاز و بهتر زیستن بوده است. از جمله نواها و آوازهای نخستین که گاه آن را به اهورا مزدا مر...

اطلاعات
سیاه چادر

سیاه چادر

سیاه چادرهای عشایری که همیشه در نواحی استان‌های کهگیلویه، ایلام و چهارمحال و بختیاری و عشایر استان‌های همجوار آن بافته و پرداخته می‌شود، به عنوان یکی از صنایع‌دستی عشایری همواره مورد توجه دوستداران صنایع روستایی و عشایری بوده است، که حاصل سرانگشتان زنان هنرمند و اصیل عشایر است و عشایر ا...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.