توضیحات

ویرایش
ورنی یا سوماک، دست بافته ای است که از لحاظ تکنیک بافت بین گلیم و قالی قرار می‌گیرد بدین صورت که مانند گلیم یا قالی بر روی دار عمودی یا افقی بافته می‌شود و دارای پود ضخیم است و یکی از شاخص‌ترین رشته‌های صنایع دستی آذربایجان شرقی می‌باشد که در منطقه اهر و ارسباران به صورت وسیعی توسط زنان عشایر بافته میشود.
این دستبافته در عین سادگی و سبکی گلیم مثل قالی نیز ظرافت خاص هنری دارد و به دلیل استفاده از گره پرزدار در بافت آن جزو گلیم و از لحاظ طرح ، نقشه و شکل ظاهری مشابه قالی به نظر می‌آید.
ورنی از قسمت کناره به سمت داخل به سه بخش اصلی زیر قابل تشخیص است:
1- حاشیه: از اجزاء اصلی نقشه ورنی بوده است و همانند چهارچوب یا قابی دور متن اصلی را احاطه کرده است، حاشیه خود از چهار قسمت به نامهای لور- زنجیره- حاشیه کوچک- حاشیه بزرگ تشکیل شده است. لور بیرونی‌ترین قسمت حاشیه بوده و بعد از آن زنجیره و سپس حاشیه کوچک در دو طرف حاشیه بزرگ قرار دارد معمولا چهار قسمت مورد اشاره حاشیه حدود 20 درصد عرض ورنی را به خود اختصاص می‌دهد.
2- متن یا زمینه اصلی: به فضای داخلی محصور بین قسمتهای مختلف حاشیه ورنی متن یا زمینه ورنی گفته می‌شود. متن بیشترین حجم و فضای ورنی را به خود اختصاص می‌دهد و متناسب با نگاره‌ها و نقوش پیاده شده در آن نقش یا طرحهای مختلف به خود می‌گیرد.
3- ترنج: طرح یا بخش میانی ورنی را تشکیل می‌دهد ...مشاهده کامل متن و معمولا با اشکال هندسی مختلف مانند دایره، لوزی، بیضی و انواع دیگر ضلعی نقش زده می‌شود. یک ورنی متناسب با بعد و اندازه و یا نوع طرح یا نقشه ممکن است دارای یک یا چند ترنج باشد در اصطلاح محلی به ترنج وسط ورنی، گول (Gul) گفته می‌شود که معادل واژه حوض است.
بیشتر نقوش از اشکال حیوانات و وحوش منطقه تا ثیر پذیرفته و نقش عمده حیوانات عبارتست از : گوزن، مرغ و خروس،گریه، مار، پرندگان محلی، آهو، گوسفند، ببر، شتر، شیر، روباه، شغال، طاووس، گرگ، سگ گله، عقاب، بوقلمون و غیره است.
بافت ورنی در بین عشایر ساکن در منطقه قره داغ بویژه اهر ، هوراند ، هریس ،کلیبر ، ورزقان ، خداآفرین و آبش احمد رواج دارد و با رونق بازار خرید و فروش و صادرات این محصول عرضه و تقاضای انواع آن بویژه در نوع ابریشمی ، کیفیت بافت و رنگرزی این زیر اندازها نیز تا حدودی ارتقا یافته است و بخشی از تولیدات امروزی در کارگاههای خانگی و تحت کنترل کار فرمایان و کارشناسان انجام می‌گیرد.
دار ورنی در دو نوع فلزی و چوبی ساخته میشود که بصورت عمودی چله کشی شده و از جنس نخ، پشم و ابریشم میباشد.
مینه معمولا از جنس پشم تازه، تمام ابریشم و یا پشم کهنه (تهیه شده از مصالح جاجیم‌های مستعمل) میباشد. نقوش بافته شده به صورت ذهنی میباشد اما امروزه نقشه‌های جدیدی آماده و بافته میشود. رنگرزی الیاف ورنی به هر دو شیوه شیمیایی و گیاهی انجام میگیرد. ورنی معمولا در ابعاد (90× 60) و (150× 100) و (200×120) و (300×200) و (350× 250) و (400× 300) و (600× 400) و (800× 500) سانتی متر بافته میشوند. ورنی به برخی کشورهای اروپائی و امریکا صادر میگردد.
نقوش زیبای ورنی، موتیفهای ثابتی هستند که در میان حاشیه محصور شده اند و هیچ اتصال بصری بین اجزاء یافت نمی‌شود.
در حال حاضر تولید ورنی در سطح جهانی منحصر به ایران بوده و در ایران هم فقط در مناطق فوق الذکر وجود دارد. ویژگی تولید، عمل اقتباس یا مشابه سازی نظیر بسیاری از زیراندازهای دیگر از قبیل قالی و گلیم و... را در سایر نقاط ایران و جهان دشوار و حتی غیر ممکن می‌سازد. ورنی‌های تولیدی آذربایجان معمولا در زمینه رنگهای لاکی، سرمه ای، کرم، سفید، پیازی و آبی روشن با نقش حیوانات در وسط و حاشیه تولید می‌گردد.
هنر ورنی بافی قدمت همپای گلیم را ندارد و گستره جغرافیایی بافت ورنی محدود بوده و مختص مناطق روستایی و عشایری 2 استان آذربایجان شرقی و اردبیل می‌باشد .
ورنی‌های بافته شده به دست هنرمندان صنایع دستی استان، از پشم جاجیم‌های 80 سال قبل است که پشمی خالص و اعلا محسوب می‌شود.

منابع :
tabriz.ir - dini-v.com

جاذبه های گردشگری اهر

آرامگاه شیخ شهاب‌الدین اهری - موزه ادب و عرفان اهر

آرامگاه شیخ شه...

شیخ شهاب‌الدین اهری از عارفان سدهٔ هفتم هجری است که آرامگاه وی در پارک شیخ شهاب‌الدین شهر اهر قرار گرفته‌است. پیشینهٔ این بنا که با شیوه اسلامی ساخته شده، به دورهٔ شاه عباس یکم صفوی می‌رسد؛ البته بعضی از بخش‌های تاریخی آن به پیش از این دوره و به‌طور عمده به دورهٔ ایلخانان مربوط می‌شو...

اطلاعات | نقشه | مسیر
بازار اهر

بازار اهر

شهرستان اهر دارای بازار زیبایی است به طوریکه یکی از بهترین بازار‌های آذربایجان بعد از تبریز است . این بازار دارای تزئیناتی است که در بازار‌های شهر‌های دیگر کمتر دیده می‌شود . قسمت عمده آن ۲ طبقه و دارای راسته‌های مستقیم و دارای گنبد‌های تماما آجری است . پوشش سقف بازار به صورت کلمبو می‌ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آقداش

آقداش

در بالای کوههای جنوبی روستای بالان مرتعی زیبا و سرسبز قرار دارد این مرتع زیبا آقداش یا آغداش (Aqdash) نام دارد. نام دیگر آقداش توپخانه است در جنگهای روس-ایران توپخانه عباس میرزا در این محل مستقر شده بود به گفته اهالی ایل محمد خانلو توسط نیروهای ایل حاج علیلو، به فرماندهی امیر ارشد، د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
منطقه حفاظت شده یاری قاری

منطقه حفاظت شد...

یاری قاری نام منطقه کوهستانی با وسعت 71442 که در حوزه استحفاظی شهرستانهای اهر، سراب و هریس در شرق استان آذربایجان شرقی قرار دارد . متصل شدن منطقه حفاظت شده یاری قاری به منطقه شکارممنوع انزان و کوه سبلان در شرق، رشته کوههای بزقوش در جنوب و ارتباط اکولوژیکی آن با ذخیره گاه زیست کره ارسبا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قله قوشاداغ

قله قوشاداغ

قوشاداغ از ارتفاعات مهم و قابل توجه ارسباران است که در شمال شهر هریس و غرب رشته کوه سبلان و جنوب غربى مشگین شهر قرار گرفته است. بلندترین قلهٔ آن در شمال هریس ۳۱۴۹ متر ارتفاع دارد. گردنهٔ معروف گؤیجه بئل که از زیباترین پدیده‌هاى طبیعى است، در محدودهٔ این کوهستان بر سر راه تبریز به اهر قر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
تفرجگاه افیل شامی

تفرجگاه افیل ش...

در مسیر جاده اهر ـ مشگین شهر و در امتداد رود اهرچایی به سمت شرق مجموعه ای از جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی و طبیعی به مرکزیت افیل شامی و در فواصل دور و نزدیک به آن وجود دارند که می‌توان نام آن را سایت گردشگری افیل شامی نام نهاد. در این مسیر علاوه بر کناره‌های رودخانه اهرچایی و باغات ایجاد ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شیورداغی

شیورداغی

فراتر از دشت اهر، ارتفاعات قره داغ با کوه‌های جنوبی شروع می‌شود و شیور با ارتفاع ۲۶۵۰ متری در ۲۰ کیلومتری شمال اهر در جهت شرقی ـ غربی کشیده شده است. شیور با دو قله‌ی همدوش افسانه ای از اهر پیداست و این کوه در واقع یک توده باتولیتی است. در یک سمتش روستای مزرعه و جوبند و حاج علی بیگ کندی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه پشتاب یا قلعه پشتو

قلعه پشتاب یا ...

این بنا در روستای پیشتاب از توابع بخش هوراند در ارتفاع 3000 متری ساخته شده است و متعلق به دوره اورارتوها می‌باشد و تنها دارای یک ورودی بوده که مسیر آن دارای پله‌های سنگی است. یکی از با ارزش‌ترین و جالب‌ترین آثار تاریخی بخش هوراند از توابع شهرستان اهر در استان آذربایجان شرقی، قلعه پشتاب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آبشار مزرعه

آبشار مزرعه

آبشار مزرعه در امتداد دره‌ی شرقی روستای مزرعه حاج عابدین واقع در دامنه شمالی رشته کوه قوشاداغ است. دامنه شمالی رشته کوه قوشاداغ که در سمت شرقی به کوه ارجمند ساوالان پیوسته است، به سمت گویجه بئل دامنه‌های سرسبز و جنگلی و استپ کوهی با چشمه‌های فراوان و دره‌های متعدد پرآب کشیده شده است. ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
گورستان انجرد

گورستان انجرد

انجرد نام روستایی است در شمال اهر که در دامنه‌های ارتفاعات شیور واقع است که علاوه بر شناخته شدن این روستا به علت آثار تاریخی آن به علت وجود معدن مس در آن نیز شناخته می‌شود.. سه اثر محوطه انگد قلبیسی، محوطه دئمیلر و تپه کوهنه لی‌کندی در روستای انجرد و دو اثرمحوطه دلیک‌داش قلعه‌سی و گورس...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم اهر

خیتاب

خیتاب

فصل بهار به شرط بارندگی مناسب، طبیعت اطراف اورمیه پر می‌شود از سبزی‌های کوهی ییلاقات و تپه‌های اطراف اورمیه روزهای تعطیل مملو از جمعیتی است که برای چیدن سبزی‌های کوهی و گذران لحظاتی مفرح در دل طبیعت می‌آیند. از اواخر اسفندماه تا اواخر اردیبهشت و به شرط بارندگی مناسب، انوع سبزی‌های کوه...

اطلاعات
اَریشته

اَریشته

"اَریشته" نام یکی از غذاهای مختص به اهر است که اغلب مردم این غذا را دوست دارند و معمولا یکی از غذاهای رایج آذربایجان به خصوص اهر محسوب می‌شود. مواد تشکیل دهنده‌ی این غذا بسیار ساده و مقوی است. قدیمها برنج زیاد در آذربایجان مرسوم نبود و بیشتر غذای مردم رو آرد گندم تشکیل میداد، برای درس...

اطلاعات
نان اهری

نان اهری

طرز تهیه نان اهری آرد۶۰۰گرم (۶و۱/۴پیمانه) روغن مایع۱۸۰گرم (۱و۱/۴پیمانه) ماست پر چرب۱۶۰گرم (۱پیمانه) نثار۲۸۰گرم(۳پیمانه ) تخم مرغ۲عدد زنجبیل۲ق س وانیل۱/۸ق س آمونیاک۱ق م یا (پکینگ پودر۱ ق م سرکه سفید۱ق چ) مواد رویه:زرده۱عدد روغن مایع۱ق س دوشاب(شیره ان...

اطلاعات

محصولات اهر

ورنی بافی

ورنی بافی

ورنی یا سوماک، دست بافته ای است که از لحاظ تکنیک بافت بین گلیم و قالی قرار می‌گیرد بدین صورت که مانند گلیم یا قالی بر روی دار عمودی یا افقی بافته می‌شود و دارای پود ضخیم است و یکی از شاخص‌ترین رشته‌های صنایع دستی آذربایجان شرقی می‌باشد که در منطقه اهر و ارسباران به صورت وسیعی توسط زنان ...

اطلاعات
سماق

سماق

در دل طبیعت بکر و دست نخورده استان آذربایجان شرقی وجود کوه‌ها و جنگل‌های سربه فلک کشیده و رعنای ارسباران یکی از بی نظیرترین و با شکوهترین منابع رویشی و زیستگاه‌های انواع مختلف جانوری و گیاهی را به خود اختصاص داده است. به طوری که از وسعت کل 450 هزار کیلومتر مربع استان، بیش از 188 هزار ه...

اطلاعات

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.