توضیحات

ویرایش

شهر دهانه غلامان، نام یک محل باستانی در منطقه سیستان می‌باشد که در فاصله دو کیلومتری از روستای قلعه نو و حدود چهل و چهار کیلومتری از شهر زابل واقع شده است .
این شهر در زیر توده‌ای عظیمی از شن‌های روان مدفون شده بود که نخستین بار در سال هزار و سیصد و سی و نه کشف و در طی سال‌های هزار و سیصد و چهل و یک تا هزار و سیصد و چهل و چهار مورد خاکبرداری وکاوش قرار گرفت.
این شهر در نزدیکی رودخانه خشک رود بیابان و شعبات رودخانه هیرمند قرار گرفته است .
تمامی ساختمان‌های دهانه غلامان از گل خام و که امروزه به چینه معروف است ساخته شده است . خاک آن به‌قدری نرم و چسبنده است که وقتی با آب مخلوط شود از آجر هم سخت‌تر و محکمتر می‌شود به همین دلیل از زیر شن‌های بیابان تقریباً سالم بیرون آورده شده‌است.
در قسمت شمال این شهر بنای بزرگی به شکل مستطیل کشف شده است که دارای چهل و پنج اتاق اصلی و دو اتاق الحاقی می‌باشد. در قسمت شمال و شرق این بنا دوازده اتاق ، جنوب ده اتاق و مغرب آن یازده اتاق قرار دارد که تمامی آن‌ها شکل مستطیل می‌باشد و ابعادی یه طول حدود چهل متر و عرضی حدود بیست متر دارند.این بنا فقط یک در دارد که در ضلع شرقی آن واقع شده است.
پس از گذشتن از تنها در ورودی این بنا و داخل شدن به حیاط می‌توان از سه دری که در قسمت شمال ، سه در شرق ، دو در جنوب و یا دو در مغرب ، به اتاق‌های اطراف داخل شد.
مصالحی که در این بنا استفاده شده است اکثراً از خشت خام می‌باشد که ابعادی به طول و عرض حدود پنجاه سانتیمتر و قطری حدود ده سانتیمتر می‌باشد.
تعداد زیادی آثار سفالی و سنگ‌های آسیاب دستی و اشیاء کوچک چوبی و استخوانهای کُراز و چند اثر مُهر بر روی گِل و آثار ساختمانی و غیره نیز در این بنا کشف شده‌است.
در پیرامون حیاط مرکزی اتاق‌های متعدد و در چهار طرف آن رواق یا ایوان ستون‌داری وجود داشته است. در داخل حیاط سه سکوی گلی قرار دارد که ارتفاع آنها مقداری بیشتر از یک متر می‌باشد و به وسیله چند پله قابل دسترسی است .
آثار سوختگی روی این سکوها کاملاً مشخص است.
خرابه‌ها و آثار بناهای این شهر در محوطه‌ای بسیار گسترده روی تراسی به طول حدودا چهار تا پنج کیلومتر قرار دارد . کاوشگاه دهانه غلامان در سال هزار و نهصد و شصت میلادی توسط اومبرتو اسکراتو از موسسه ایتالیایی خاور میانه و دور کشف شد.
این منطقه یک و نیم کیلومتر طول و هشتصدمتر عرض دارد و در دلتای رود سنارود بنا شده است. در این محوطه تا به امروز بیست و هفت ساختمان کشف شده است که تا مکانی بلند به نام قبر زردشت ادامه دارند.
یکی از دلایل مهم با اهمیت این شهر، کمبود و یا در حقیقت نبود آثار باستانی از شهرهای دوران هخامنشی است که تا به حال آثاری از آن کشف نشده است ، دهانه غلامان تنها شهر کشف شده متعلق به این دوران می‌باشد.
این شهر تاریخی تنها مکان باستانی دوران هخامنشی است که حکمرانی کامل ایران،بر نواحی شرقی آن را به وضوح نشان می‌دهد و همچنین تنها شهر باستانی این دوران است که مهندسان آن زمان، ابتدا نقشه شهر را کشیده و سپس شهر را بنا نموده اند.
در این ابنیه معماری سنتی هخامنشی با معماری بومی سیستان با هم ترکیب شده اند ، از طرفی این سایت باستان‌شناسی که در حدود صد هکتار مساحت دارد، کارگاه بزرگی برای پژوهشهای علمی ـ تاریخی می‌باشد.
در کتیبه‌های هخامنشی، بیستون، تخت جمشید و نقش رستم از این شهر به نام «زرک» یا «زرنکای» یاد شده‌است.
دهانه غلامان از شهری به جا مانده است که زمانی مرکز اداری - سیاسی ساتراپی (والی‌نشین) زَرَنگ (زرنج) در دوران سلطنت هخامنشی بوده است . جستجو در این منطقه نشان می‌دهد که این شهر در بخش شمال غرب خود محلی برای نیایش به صورت چهارگوش داشته است که دارای چهار برج دیده‌بانی می‌باشد.
با توجه به وزش بادهای معروف صد و بیست روزه سیستان که از شمال غرب به جنوب شرق می‌وزد ، دربهای ورودی خانه‌ها ی این شهر در ضلع جنوبی ساختمان قرار گرفته است.
از خصوصیات دیگر دهانه غلامان می‌توان به نبود آثار برج و بارو و دیوارهای دفاعی اشاره کرد که در واقع فقدان قلعه، دیوار دفاعی، برجهای تدافعی و دروازه را می‌توان نوعی ثبات اقتصادی و رونق سیاسی هخامنشیان را در ایران بیان نمود که ضرورتی برای ساخت عوامل دفاعی نبوده است در حالی که در بیشتر محوطه‌های مشابه دیگر که مربوط به هزاره یکم پیش از میلاد می‌باشد این استحکامات نظامی و دفاعی وجود داشته است.
محوطه صنعتی شهر دهانه غلامان که در قسمت گسترده ای در پیرامون چاله‌های چاه نیمه امروزی قرار گرفته است ، خارج از محله‌های مسکونی و شهری آن واقع بود ، به صورتی که جدایی محله مخصوص صنعتگران در سیستان سنتی دیرینه و سابقه دار بوده است که در زمان‌های بسیار دور نیز در این شهر سوخته وجود داشته است.
در طی عملیات مکاشفه در این شهر مشخص شد که دهان غلامان کلیه شرایط لازم برای زندگی شهری را دارا بوده است .باستان شناسان، یکی از عوامل اصلی متروک شدن این شهر را، خشک شدن ناگهانی رودخانه هیرمند می‌دانند.
دو نمونه اثرنقاشی بی نظیر بر روی دیوار یکی از اتاق هایاین شهر کشف شده است .
درنخستین اثر نقاشی کشف شده ، صحنه ای از شکار به تصویر کشیده شده که طی آن یک نفر که احتمال می‌رود حاکم و یا امیری باشد برکالسکه ای مکعب شکل که توسط یک اسب قوی هیکل کشیده می‌شود سوار است و با تیر وکمان در حال تعقیب گراز بزرگی است .یک نیزه به پشت گراز اصابت کرده و تیری نیز در نزدیکی محل نیزه فرود آمده وسوار با تیر وکمان خود درحال رها کردن تیر بعدی است .
ظاهرا سوار دارای کلاه ویا نوعی تاج قرمز رنگ است که به علت فرسودگی نقاشی ، کاملا مشخص نیست .
منابع :
http://www.dana.ir/News/170776.html
http://fa.wikipedia.org/
http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/81/html/81-22.htm

زیارتگاه بی بی دوست

زیارتگاه بی بی...

مزار بی بی دوست، زیارتگاهی است که ورود آقایان به آنجا ممنوع است. این زیارتگاه در ده کیلومتری شمال شرق زابل و در مسیر و نقطه اتصال جاده زابل به شهرهیرمند و کانال آبی که از رودخانه هیرمند واقع در شهرستان زهک منشعب می‌شود و از روستای کود و قلعه زاهدان کهنه می‌گذرد, قرار گرفته‌است. زیارتگ...

اطلاعات | نقشه
آتشکده کرکو

آتشکده کرکو

آتشکده کرکو، چهارمین آتشکده با اهمیت دوره ساسانی بوده است که در کیلومتر 30 جاده زابل به دوست محمدخان قرارگرفته است . کتاب بن‌دهشت به کرات از آن نام برده شده، آتشکده کرکوی پس از آتشکده آذرگشنسب، آذرفرنبغ و آذربرزین مهر مهمترین آتشکده دوره ساسانی بوده است. دستور ساخت آن توسط «کرتیر» مو...

اطلاعات | نقشه
شهر سوخته

شهر سوخته

شهر سوخته نام بقایای دولت شهری باستانی در ایران است که در ۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه جاده زابل-زاهدان در شرق ایران در استان سیستان و بلوچستان واقع شده‌است. شهر مزبور در روی آبرفت‌های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون و زمانی در ساحل آن رودخانه بنا شده بود. دورهٔ بنای این شهر بزرگ با...

اطلاعات | نقشه
دریاچه هامون

دریاچه هامون

دریاچه هامون سومین دریاچه بزرگ ایران پس از دریاچه خزر و دریاچه ارومیه است. این دریاچه از سه دریاچه کوچک تشکیل شده‌است که در زمان وفور آب به هم متصل می‌شوند و دریاچه هامون را که تشکیل می‌دهند. وبزرگ‌ترین پهنه آب‌های شیرین سیستان، نقش اساسی در زندگی مردم منطقه داشته، علاوه بر اثرات مثبت...

اطلاعات | نقشه
رودخانه هیرمند و چاه نیمه

رودخانه هیرمند...

رودخانه هیرمند زابل، تنها شریان حیاتی سیستان است که از طرف کوههای بابا در افغانستان سرچشمه می‌گیرد، و پس از طی مسافتی در حدود 1050 کیلومتر وارد دریاچه هامون می‌شود. که البته در مدت هفت سال خشکسالی هیچ آبی وارد دریاچه هامون نشده و این دریاچه با تمام زیبائی اش به گودالی پر از شن و خاک ت...

اطلاعات | نقشه
کوه خواجه

کوه خواجه

کوه خواجه (کوه اوشیدا) یا (کوه رستم)، کوه ذوزنقه‌ای شکل در دشت سیستان است این کوه در ۳۰ کیلومتری جنوب غربی شهر زابل قرار دارد و از سنگ‌های بازالت سیاه رنگ تشکیل شده و با ارتفاع ۶۰۹ متر از سطح دریا، مثل جزیره‌ای در میان دریاچه هامون قرار گرفته است. این کوه نام خود را از آرامگاه خواجه ...

اطلاعات | نقشه
قلعه رستم سیستان و بلوچستان

قلعه رستم سیست...

قلعه رستم، در ۷۰ کیلومتری جنوب غربی شهرستان زابل ( استان سیستان و بلوچستان )،بعد از شهر سوخته خارج از جاده اصلی بنایی وسیع و مربوط به دوران صفوی -سلجوقی اسلامی است. محوطه‌ای که قلعه در آن قرار دارد معروف به محوطه حوضدار است. در این منطقه بقایای یک شهر باستانی با آجرکاری و ساختمان‌های ...

اطلاعات | نقشه
شهر تاریخی دهانه غلامان

شهر تاریخی دها...

شهر دهانه غلامان، نام یک محل باستانی در منطقه سیستان می‌باشد که در فاصله دو کیلومتری از روستای قلعه نو و حدود چهل و چهار کیلومتری از شهر زابل واقع شده است . این شهر در زیر توده‌ای عظیمی از شن‌های روان مدفون شده بود که نخستین بار در سال هزار و سیصد و سی و نه کشف و در طی سال‌های هزا...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

نقاشی‌های دهانه غلامان

دهانه غلامان، نام یک محل باستان‌شناختی در منطقه سیستان در جنوب خاوری ایران است و شهری باستانی در ۲ کیلومتری روستای قلعه نو،۷کیلومتری شهرستان زهک و ۴۲ کیلومتری شهر زابل در استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.دهنه غلامان بازمانده شهری است که روزگاری مرکز اداری-سیاسی ساتراپی (والی‌نشین) زَرَنگ (زرنج) در شاهنشاهی ... ادامه مطلب
نقاشی‌های دهانه غلامان

وجود 40 منطقه هدف گردشگری در سیستان و بلوچستان

مدیرکل اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری سیستان و بلوچستان گفت: 40 منطقه هدف گردشگری، 57 منطقه نمونه گردشگری، هشت موزه و چهار سایت موزه در استان وجود دارد .
کامبیز مشتاق گوهری در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه سیستان و بلوچستان اظهار کرد: با توسعه فعالیت‌های جهانگردی ... ادامه مطلب
وجود 40 منطقه هدف گردشگری در سیستان و بلوچستان

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.