توضیحات

ویرایش
این مسجد از قدیمی‌ترین بنای تاریخی کاشان می‌باشد که در خیابان باباافضل و در محله میدان کهنه از محلات قدیمی کاشان واقع شده است . این بنا داری گنبد آجری با مقصوره و ایوان مرتفع زیر گنبد و صحن وسیع ، دو شبستان بزرگ و یک شبستان تحتانی در ضلع شمالی و حوضخانه در وسط می‌باشد .
مناره آجری که در جنوب شرقی مسجد قرار دارد . تنها بنای تاریخدار از مجموعه بنا‌های مفصل کاشان در عهد سلجوقی می‌باشد که تاکنون باقی مانده است .
در قسمت پائین مناره کتیبه سه خطی به خط کوفی با آجر برجسته ساخته شده که این عبارت آن خوانده می‌شود : " امر ببنائها القاضی الجلیل مجدالبناء حمد بلد ... فی شهور سنه ست و ستین و اربعمائه - 466 - " . در باره ساختمان اولیه این مسجد این طور گفته شده است که پیش از اسلام در این محل آتشکده بوده و پس از گرویدن به اسلام اهالی آنرا تبدیل به مسجد کرده اند .
این مناره بعد از مناره‌های مسجد میدان ساوه ، به تاریخ چهارصد و پنجاه و سه، و مسجد زواره ، به تاریخ چهارصد و شصت و یک ، سومین مناره تاریخ دار قدیمی به شمار می‌اید و همزمان با کهنترین بنای تاریخدار اصفهان ...مشاهده کامل متن می‌باشد .
گنبدی که شبستان و محراب اصلی مسجد جامع سلجوقی را پوشانده ، در کتیبه آن نام ملکشاه و خواجه نظام الملک وزیرش نوشته شده است .کتاب مرآت البلدان درباره این مسجد می‌نویسد : " جامع کاشان : ( مسجدی که در کاشان به اسم جامع معروف است ، شهرت دارد که صفیه خاتون دختر مالک اشتر آنرا بنا کرده است .
دو محراب دارد ، که قبله یکی کج و دیگری راست است و دارای شبستان و گنبد و حوضخانه است . و چند بار مرمت شده که تاریخ آنه معلوم نیست . اما محراب بزرگ و قدیمی آن ، که از بقایای مسجد هم عصر با منار سلجوقی است ) .
محرابی بزرگ با گچبری نفیسی در این مسجد وجود داشته که از مختصر آثار باقی مانده آن این آیه قرآن تشخیص داده می‌شود : ( ... رحیم یا ایها الذین آمنو اذا نودی ... ذکرالله ... ) این آیه از سوره جمعه که در فضیلت جمعه و نماز جمعه نازل شده در اینجا کاشف آن است که این جامع برای نخستین بار به نام جمعه جهت نماز جمعه در کاشان ساخته شده و متن آیه چنین است : « یا ایهااالذین آمنو اذا نودی للصلوة من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکر الله و ذروا البیع ذالکم خیر لکم ان کنتم تعلمون .
» و بر کتیبه محراب کوچک همان شبستان که مدتی بعد از محراب بزرگ آنجا ساخته شده این آیه قرآن نوشته شده است : « قد نری تقلب وجهک فی السماء فلنولینک قبلة ترضیها فول وجهک شطر المسجد الحرام و حیث ماکنتم فولو وجوهکم شطره و ان الذین اوتو الکتاب لیعلمون انه الحق من ربهم و ماالله بغافل عما یغلمون .
» . با توجه به شأن نزول این آیه که شامل امر الهی در تحویل جهت قبله مسلمین از بیت المقدس به سمت کعبه می‌باشد . موضوع اختلاف جهت دو قبله در مسجد جمعه کاشان تأئید میگردد ، چون پیغمبر اسلام در سال دوم هجرت وقت نماز جماعت در مسجد بنی سلمه مدینه ، بر اثر نزول این
آیه شریفه روی خود را از صخره به طرف کعبه بگردانید و به این جهت آن مسجد به ذوقبلتین مشهور شد .
و مفهوم آن نیز در اینجا اشاره بدان دارد که چون این محراب با رعایت دقایق شرعی و جهت یابی کامل ساخته شده ، محراب قدیمی آن نباید مورد توجه نمازگزاران قرار بگیرد .بنابراین اینطور به نظر میرسد که محراب بزرگ گچبری دوره سلجوقی را عمداً خراب کرده باشند تا باعث اشتباه و گمراهی نمازگراران نشود .
مسجد جامع چون در طی قرون متوالی چندین بار دچار خرابی‌های کلی و جزئی شده است ، از این جهت هنگام مرمت و تجدید بنا تغییرات زیادی در ساختمان و تیینات آن داده شده ولی مهمتر از همه زیان‌های وارده از زلزله سال هزار و صد و نود و دوهجری قمری بوده است .
طوری که طبق تاریخ‌های موجود در کتیبه‌های مسجد ، مرمت آن‌ها که توسط عبدالرزاق خان حاکم کاشان صورت گرفته و بیش از ده سال طول کشیده است ، زیرا نخستین تاریخ این تعمیر که در پایان کتیبه قرآنی گچبری شده محراب شبستان بزرگ ، جنب بنای گنبد می‌باشد ، بر آن نوشته شده : " کتبه ابن محمد حسین محمد کاظم اصفهانی فی 1194 عمل استاد باقر اصفهانی " .
و این کتیبه متعلق به زمانی است که به امر کریم خان زند کارگران ساختمانی از اصفهان و بلاد دیگر به کمک مردم شهر و دیار زلزله زده کاشان آمدند .
آخرین تاریخ این تعمیرات در کتیبه گچبری برجسته ، بالای محراب زیر گنبد نمایان است که چنین نوشته شده است : " بعد از خرابی زلزله باعت و بانی تعمیر عبدالرزاق خان .
کتبه عبدالکریم 1207 " .
کتیبه‌های گنبد : در داخل مقصوره گنبد از بالا تا پائین سه ردیف کتیبه نقاشی و گچبری از این قرار موجود است وهمه آن‌ها مربوط به تعمیرات بعد زلزله می‌باشد :
1- کتیبه هشت ضلعی بالایی که شامل آیات قرآن که با خط ثلث سفید رنگ بر زمینه آبی لاجوردی می‌با شد.
2- کتیبه قرآنی زیر مقرنس‌های چهار گوشه سقف گنبد و همچنین بر سه جانب صفه‌های جناحین شمالی و جنوبی مانند کتیبه بالایی به خط ثلث سفید بر زمینه آبی لاجوردی نوشته شده است .
3- کتیبه گچبری برجسته قرآنی اطراف محراب مقرنس کاری شده است که در سال هزار و دویست و هفت هجری با آخرین تعمیرات بعد از زلزله به پایان رسیده است .
مسجد جامع کاشان در تاریخ سی ام خرداد سال هزار و سیصد و پانزده به شماره دویست و پنجاه و دو در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است .
منابع :
http://faraxkard.vcp.ir/
karbobala.com
www.kashanica.com
غار نیاسر ( غار رئیس )

غار نیاسر ( غا...

آدرس : نیاسر ، 30 کیلومتری غرب کاشان غار نیاسر در کاشان یکی از غارهای مصنوعی ایران است که به منظور اهداف مذهبی و انجام مراسم عبادی خاص ساخته شده است. روستاییان غار را غار تالار یا غار رئیس می‌نامند .‏ ‏ غار نیاسر کاملاً دست ساز بشر می‌باشد ( به جز یک یا دو حفره طبیعی نزدیک ‏ورودیها )...

اطلاعات | نقشه
آبشار نیاسر

آبشار نیاسر

چند متر پایین‌تر از آتشکده نیاسر، چشمه آب تمیز و خنکی جریان می‌یابد و به روستا می‌رود، این چشمه که چشمه اسکندر نام دارد، از قدیمی‌ترین چشمه‌های شناخته شده است که 1680 متر بالای سطح دریا می‌باشد. آبهای روان از کنار آتشکدهای زیاد دیگری نیز جریان می‌یابد که این می‌تواند علامت پرستش آناهی...

اطلاعات | نقشه
حمام تاریخی و آسیاب آبی نیاسر

حمام تاریخی و ...

حمام تاریخی و آسیاب آبی از دیگر آثار تاریخی شهر نیاسر هستند که از نظر کارشناسان و تحقیقات به عمل آمده و نوع معماری به کار رفته در این بنا حکایت از آن دارد که این حمام و آسیاب در دوران صفویه ساخته شده است. در فاصله 5 متری زیارت 5 تن و در راهروی موجود ، آسیاب آبی نیاسر و حمام تاریخی صفوی...

اطلاعات | نقشه
آتشکده نیاسر ( چهارتاقی نیاسر )

آتشکده نیاسر (...

بالاتر از چشمه اسکندریه، بنایی وجود دارد که مربوط به اواخر دوره اشکانی یعنی حدود 1800 سال پیش است. این بنا که در سالهای اخیر به طور کامل بازسازی شده، بدون دیوار، با سقفی تقریبا گنبدی و استوار بر چهار ستون می‌باشد که معروف به چارطاقی یا چهار طاقی نیاسر (اتشکده باستانی نیاسر) است. چهارط...

اطلاعات | نقشه
تپه سیلک

تپه سیلک

تپه تاریخی سیلک یکی از کهن‌ترین بناهای سکونت بشر و عبادتگاه انسانها ماقبل تاریخ در ایران است.در حقیقت زیگورات یا محل عبادت اقوام باستانی بوده و اولین جایی است که شهرنشینی توسط آریایی‌ها در آن شکل گرفت این بنا از گل رس و سفال ساخته شده است. این بنا در پهلوی جنوب غربی کاشان و در سمت...

اطلاعات | نقشه
باغ فین کاشان

باغ فین کاشان

باغ فین در روستای فین کاشان واقع شده است که حمام فین نیز در آن قرار دارد. دراین باغ ۲ حمام کوچک و بزرگ وجود دارد که هر یک داراى خزینه و حوض‌هاى آب زیادی هستند. باغ فین کاشان نمونه‌ی قابل ستایش از باغ‌های ایرانی است و تمام مشخصه‌های مختلف باغهای ایرانی در آن موجوداست. قرینه سازی...

اطلاعات | نقشه
بازار کاشان

بازار کاشان

بازار بزرگ و قدیمی کاشان یکی از جذاب‌ترین اماکن دیدنی کاشان است. این بازار از دوره سلجوقیان تاکنون فعال و پر رونق بوده است. بسیاری از سیاحان نامدار اروپایی که در قرون قبل بە ایران آمده و از کاشان هم دیدار کرده اند در سفرنامه‌های خود عظمت، شکوه و زیبایی بازار را ستایش کرده اند. بازار ک...

اطلاعات | نقشه
خانه طباطبایی‌ها کاشان

خانه طباطبایی‌...

خانه‌ی طباطبایی‌ها ، را به جرات می‌توان لقب عروس خانه‌های ایران داد . معماری متناسب و ظاهری فوق العاده زیبایش این شهرت و نام را برای آن به همراه آورده است. معمار این خانه مشخص نیست و در سنه‌ی ۱۲۵۰ ساخت آن آغاز شده است و تمامی این خانه‌ی باشکوه در طول مدت ۱۰ سال ساخته شده است .این بنا د...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
گلاب گیری

گلاب گیری

جشن گل محمدی و آئین گلابگیری هر ساله در شهر سبز نیاسر برگزار می‌شود و به مدت یک ماه تا 15 خرداد ماه در شهرهای قمصر و برزک کاشان ادامه می‌یابد. آیین شکرگزاری گل و گلاب از شهر "نیاسر" کاشان شروع شده و قدمت 400 ساله دارد و همزمان با شکوفایی غنچه‌های گل محمدی و براساس روالی هر ساله، جشن گ...

اطلاعات
آبگوشت لوبیا سفید

آبگوشت لوبیا س...

آبگوشت لوبیا، غذای سنتی هیئات مذهبی کاشان در ایام سوگواری ماه محرم و صفر می‌باشد. هیئات مذهبی کاشان با یک دیگ این غذا، صد‌ها نفر از میهمانان سفره امام حسین را پذیرایی می‌کنند. به نظر می‌رسد، در قدیم که آب کاشان به علت املاح زیادش منجر به سنگ کلیه در افراد می‌شده، مردم این شهر برای پیش...

اطلاعات
خورش نخود آله

خورش نخود آله

خورش نخود آله را خورش قیمه کاشانی‌ها می‌دانند به جای لپه از نخود در آن استفاده می‌شود و طبخ آن نیز کمی متفاوت است. این خورش خوشمزه در یزد هم پخته می‌شود و طرفداران زیادی دارد. این خورشت در شهر یزد به قیمه یزدی معروف است. آله در زبان محلی شهر کاشان معنی نصفه و نیمه می‌دهد. مواد لاز...

اطلاعات
گلاب و عرقیات گیاهی

گلاب و عرقیات ...

«گلاب» یکی از عرقیات گیاهی معطری می‌باشد که دارای خواص بسیاری است;آیا از این خواص اطلاعی دارید؟ «گلاب» یا WATER ROSE از تقطیر گل محمدی بدست می‌آید که از نظر عطر در میان سایر گل‌ها ممتاز است و خواص درمانی فراوانی دارد. از تقطیر مجدد گلاب، فرآورده ای بدست می‌آید که به آن «گلاب دوآتشه»...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.