توضیحات

ویرایش
گرمابه‌ها نقش قابل توجهی در انتقال آداب و رسوم و آیین‌ها و مناسک ، ادبیات شفاهی و سایر ابعاد فرهنگی جامعه ایفا می‌کردند.
حمام حاج ابراهیم میراث ارزشمند بازار زنجان؛
وارد کوچه سقالر که می‌شوی بافت قدیمی ای از بازار را باید طی کنی حجره هایی با درب و پنجره چوبی و حیاتی که وسط آن یک حوض نشسته، می‌روی تا انتهای کوچه بر سر در چوبی آن حک شده گرمابه باستانی حاج ابراهیم سرمدیان.
بنایی با طاق‌های ضربی یادگار دوره صفویه، وارد که می‌شوی مردی را می‌بینی که پشت پیشخوان حمام نشسته محمد سرمدیان است چهارمین نسل از خانواده سرمدیان که راه اجداد خود را پیموده و اقدام به اداره حمام باستانی حاج ابراهیم سرمدیان نموده است.
محمد سرمدیان تنها عضو خانواده سرمدیان است که حمام را سر پا نگه داشته است او که اکنون 32 ساله است می‌گوید از 15 سالگی در این گرمابه کار کرده و آرامش کار در حمام را به امور دیگر ترجیح می‌دهد.
با او همراه می‌شوی تا گوشه زوایای این اثر تاریخی جذاب را ببینی، چهار پله را طی می‌کنی تا به دالان برسی پس از دالان سربینه است و کمدها و رختکن‌ها دو پله دیگر که پایین می‌روی وارد هشتی می‌شوی که در گذشته جایی برای اقامه نماز هم بوده و بالاخره محل شستشو که در گذشته از سه خزینه آب گرم، سرد و ولرم ...مشاهده کامل متن تشکیل شده بوده و بعدها تغییر شکل داده و فقط یک خزینه آن باقی ماده است.
امروز دور تا دور سربینه را که فضایی است چارایوانی اشیای قدیمی تزئین کرده از چپق و چرتکه گرفته تا ترازو و کوبه در قدیم .
در قسمت مرکزی این فضا گنبد بزرگ بر جرزهای جانبی استوار شده و در مرکز این گنبد نیز یک نور گیر قرار گرفته که در سه جانب آن( شرقی، جنوبی و غربی) بر روی ساق گنبد سه نورگیر کوچکتر تعبیه شده است.
این مثلث‌ها به گونه ای طراحی شده اند که گویی راس آن‌ها جهت قبله را می‌نمایاند. وجود سردخانه ای در پشت کمدهای سربینه از نکات حائز اهمیت معماری ایرانی است که زمانی به جای یخچال استفاده می‌شده و اکنون به حافظه تاریخ معماری ایران سپرده شده است.
حوض وسط سربینه به رنگ آبی می‌باشد و در گوشه ای از این فضا قل قل سماور شاید جایگزینی شده برای قهوه خانه ای که در گذشته در این محل وجود داشته و امروز بر اثر ریزش سقف آن به سرنوشت سردابه دچار شده است.
حوض کوچکی با دو پله در زیرش راهنمای ورود به داخل حمام است که در سمت ورودی توالتی تعبیه شده، داخل حمام نیز تغییر شکل یافته و با سنگ‌های مرمر آذرین و جای مخصوص دلاک با سرامیک پوشیده شده است.
این گرمابه در زمینی به مساحت 465 متر مربع بنا شده و گرمابه و کاروانسراهای اطراف آن در مسیر جاده ابرایشم قرار داشته اند و از این حیث حائز اهمیت بوده اند.
این بنا از ساروج ساخته شده و دارای یازده ستون است که به جای بتون داخل آن‌ها سرب ریخته شده تا مانع از تخریب بنا شود.
محمد، که چهارمین نسل از خانواده سرمدیان است با اشاره به سیر تامین آب و سوخت این گرمابه می‌گوید: در گذشته به جای دوش آب، خزینه وجود داشته و در هر منطقه فردی به نام میراب آب چشمه را نوبتی به سمت حمام‌های مختلف می‌گشوده تا آب از چشمه راهی خزینه گرمابه‌ها شود.
در شرایطی که آب از چشمه تامین نمی‌شده از چاه‌های آب زیرزمینی آب می‌کشیده اند و خزینه را پر می‌کرده اند.اما با گسترش لوله کشی آب، خزینه‌ها کارایی خود را از دست داده و دوش آب جایگزین آن شد.
درگرمابه حاج ابراهیم یک خزینه وجود دارد که در حال حاضر فقط برای گرم کردن داخل حمام از آن استفاده می‌شود.
با توجه به اینکه در گذشته در جوار این حمام کاروانسراهایی فعال بوده اند و احشام به آنجا انتقال می‌یافته از فضولات حیوانی موجود برای گرم کردن حمام استفاده می‌شده اما پس از مدتی با رکود کار کاروانسراهاو افزایش امکانات، چوب، نفت سیاه، گازوئیل ، نفت سفید و بالاخره گاز شهری جایگزین سوخت‌های قدیمی‌تر شد.
*جوانان بیشترین مشتریان گرمابه باستانی حاج ابراهیم
سرمدیان، با اشاره به وجود قهوه خانه و نمازخانه در گذشته در این حمام اظهار می‌کند: پس از اینکه سقف قهوه خانه حمام فروریخت این محل تعطیل شد،نماز خانه حمام نیز از یک سنگ دو متری تراش خورده تشکیل شده بود که داخل هشتی قرار داشت و مردم روی آن نماز خود را اقامه می‌کردند اما متاسفانه این سنگ هم شکست و نماز خانه نیزاز حمام حذف شد.
هنوز در این حمام دلاک، مشت و مال ده و کیسه کش وجود داردو ماهانه یک مرتبه ناظران بهداشت بر وضعیت بهداشت آن نظارت می‌کنند. به نظر می‌رسد جوان‌ها هم آهسته آهسته به سنت روی می‌آورند، چنانکه بیشتر مشتری‌های این گرمابه را جوانان تشکیل می‌دهند.
با عرض پوزش آدرس دقیق گرمابه حاج ابراهیم در حال حاضر بر روی نقشه موجود نمی‌باشد و نقشه موجود نسبی می‌باشد.
به محض اطلاع از آدرس، نقشه به روز رسانی خواهد شد.
دوستانی که از آدرس دقیق این گرمابه اطلاع دارند لطفا برای درج آدرس دقیق ما را همراهی کنند.
منبع :
http://zanjan.irna.ir/
کاروانسرای نیک‌پی

کاروانسرای نیک...

کاروانسرای نیک پی مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان زنجان، بخش زنجانرود، روستای نیک پی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۵۲۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این کاروانسرا داخل روستا و در نزدیکی تپه‌ای تاریخی به نام قبرستان قرار گرفته و در اطراف...

اطلاعات | نقشه
کاروانسرای سرچم

کاروانسرای سرچ...

این بنا در قرن هشتم هجری قمری در مسیر تجاری ری به آذربایجان بوده است، طبق نوشته کتیبه سردرِ آن «رباط» نام داشته است و در قرن چهاردهم سال ۷۴۳ هجری قمری در دوره ایلخانیان، در روستای سرچم احداث شده است. سرچم در ۸۰ کیلومتری محور زنجان- میانه در ساحل رودخانه زنجان چای، مشرف به جاده قدیم تبر...

اطلاعات | نقشه
پل حاج سید محمد ( سردار )

پل حاج سید محم...

پل حاج سید محمد مربوط به دوره قاجار است و در شهرستان زنجان، بر روی رودخانه زنجان رود واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۸ مهر ۱۳۵۶ با شمارهٔ ثبت ۱۴۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این پل در جنوب شرقی زنجان بر روی رودخانه زنجان رود و در مسیر زنجان به همدان قرار گرفته و در ح...

اطلاعات | نقشه
مسجد خانم

مسجد خانم

این مسجد ومدرسه از جمله بناهای مذهبی و تاریخی شهر زنجان است، که در محله قدیمی معروف به فخیم الدوله واقع در بافت تاریخی شهر قرار دارد این بنا توسط استاد اسماعیل بنا و به سفارش یکی از بانوان متمکن در اواخر دوره قاجار ساخته شده است. مسجد و مدرسه خانم می‌تواند جایگاه خاص و منحصر بفردی را د...

اطلاعات | نقشه
خانه خدیوی

خانه خدیوی

خانه خدیوی مربوط به دوره پهلوی است و در زنجان، محله دالان آلتی ـ ضلع جنوبی خیابان هفت تیر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۸ دی ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۹۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه در در محله دالان آلتی بافت قدیمی شهر زنجان، در ضلع جنوبی خیابان فعلی هفت تیر قرا...

اطلاعات | نقشه
زنجان رود ( زنجان چای )

زنجان رود ( زن...

رودخانه زنجان رود که اصطلاحا" به آن زنجان چای نیز میگویند با طول تقریبی 120 کیلومتر از حدود سلطانیه واقع در جنوب شرق زنجان سرچشمه میگیرد و بعد از عبور از جنوب شهر زنجان در حدود روستای رجعین در کیلومتر 84 شمال غربی زنجان به رودخانه قزل اوزن می‌ریزد . جریان رودخانه از جنوب شرق به شمال ...

اطلاعات | نقشه
بازار زنجان

بازار زنجان

بازار زنجان در دوران آقا محمد خان قاجار در سال 1205 قمری آغاز و در سال ۱۲۱۳ در زمان فتحعلی شاه قاجار خاتمه یافته و مساجد و سراها و گرمابه‌ها در سال ۱۳۲۴ به آن اضافه شده است. مجموعه بازار قدیمی به صورت یک خط مستقیم به عنوان بازار بالا و پایین به دو قسمت شرقی و غربی تقسیم شده است. گسترد...

اطلاعات | نقشه
گرمابه حاج داداش

گرمابه حاج داد...

بنای تاریخی حاج داداش نشان‌دهنده آرامش و ذوق هنرمندان ایران چنان فضای مفرح و دلنشینی دارد که انسان را به فکر پیشینیان فرو می‌برد. با حضور در فضای گرم و صمیمی این سفره‌خانه و تماشای معماری بی‌نظیر آن چنان حس آرامش در انسان به وجود می‌آید که گویی مدت‌ها منتظرش بوده است. سفره‌خانه حاج دا...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
لباس محلی زنجان

لباس محلی زنجا...

لباس زنانه: لباس زنان استان زنجان در ضمن سادگی، بسیار زیبا و متنوع است. معمولاً برای سر، از سه نوع پوشش استفاده می‌شود. ابتدا پارچه‌ای به نام «پوشن» موی سر را با قوس پیشانی به طور محکم محافظت می‌نماید سپس ابزار دومی که به جهت حفاظت پوشن مورد استفاده است «چنه‌التی» (زیر چانه) نام دارد که...

اطلاعات
موسیقی زنجان

موسیقی زنجان

موسیقی بومی استان زنجان از گنجینة موسیقی فولکلوریک و کلاسیک آذری تأثیر گرفته است. پیوستگی فرهنگی و قومی مردم استان با مردم آذری زبان از یک سو و ارتباط آن با منطقه‌های کردنشین و گیلک‌نشین و تهران از سویی دیگر زمینة شکل‌گیری نوعی از موسیقی محلی ویژه‌ای را فراهم آورده که به « موسیقی زنجانی...

اطلاعات
زبان و گویش مردم زنجان

زبان و گویش مر...

زبان مردم استان زنجان در دوره ‏هاى اشکانى، ساسانى و اسلام فارسى بوده است. در عهد اشکانى در این منطقه زبان پهلوى شمالى، در عهد ساسانیان زبان پهلوى جنوبى و در زمان ظهور اسلام و غلبه اعراب نیز زبان پهلوى جنوبى رایج بوده است. پس از استقرار اقوام ترک در زنجان و مهاجرت ترکهاى آذرى به این سر...

اطلاعات
چاقو سازی

چاقو سازی

چاقوسازی: از دیرباز و از زمان‌های بس طولانی تقریباً در سراسر ایران هرگاه سخن از زنجان به میان آید، نقش چاقوهای زنجان در اذهان پدیدار می‌گردد. چاقوهای ظریف و بادوام زنجان با هویت آن عجین گشته و گویی شناسنامه این منطقه گردیده است. البته این به آن معنی نیست که در این شهر صنعت‌گران و هنرم...

اطلاعات
صندوقچه سازی ( یخدن ، یخدان )

صندوقچه سازی (...

روزگار نه چندان دور در بسیاری از خانه‌ها صندوقچه هایی بود که "یخدن" یا" یخدان" نام داشت؛ صندوقچه هایی ساده که مخزن خاطرات بود اما این صندوق‌ها امروز بجای خاطرات، خون دل صنعتگرانش را در خود دارد. روزها بانوان خوش ذوق برای این صندوق‌ها از ترمه‌های اصیل ایرانی رویه ای زیبا می‌دوختند و بر ...

اطلاعات
ملیله کاری زنجان

ملیله کاری زنج...

بر اساس کشفیات باستان‌شناسی ، قدیمی‌ترین اشیایی که می‌توان، ریشه ملیله ایران را در آن جستجو کرد، متعلق به دوره هخامنشیان می‌باشد. در دوران ساسانی نیز صنعت‌گران فلزکار و مخصوصا نقره‌کاران ظروف گران‌قیمت و سرشار از ذوق و سلیقه هنری خود را برای مصرف طبقات مرفه جامعه ساخته می‌شد و در راه خ...

اطلاعات
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.