توضیحات

ویرایش
«ایاصوفیه‌» بزرگ‌ترین کلیسای مسیحیت شرق در دوران امپراتوری بیزانس‌، پس از فتح استانبول در سال ۱۴۵۳، به یکی از معروف‌ترین مساجد جهان اسلام تبدیل شد و از سال ۱۹۳۴ به عنوان موزه مورد بهره برداری قرار گرفت.
روبروی درب شمالی مسجد حفّاری شده و نقش و مجسّمه هایی که از خاک بیرون کشیده شده نشان می‌دهد قبل از میلاد مسیح (ع) این محل بتخانه بوده است.در سال ۵۳۲ میلادی به دستور کنستانتین اوّل امپراتور روم کلیسایی روی این معبد ساخته شد.امپراطور در ساخت این کلیسا با استفاده از ثروت کلان خزانه نهایت تلاش را نمود.گنبد این کلیسا بلندترین و بزرگترین گنبد ساخته شده توسّط بشر تا آن تاریخ بوده است.ارتفاع گنبد تا زمین ۵۶متر و قطر آن ۳۱متر می‌باشد.از زمان ساخت تا کنون ۳ بار فروریخته و بازسازی شده که آخرین آن در قرن ۱۴ میلادی بوده است.
عظمت و زیبایی خیره کننده‌ی این بنا نزد مسیحیان عالم جنبه‌ی مافوق بشری و الهی به آن بخشیده است.بر این اساس ایا صوفیا پربیننده‌ترین موزه‌ی تاریخی ترکیه می‌باشد،بنایی که به نقل از وزارت فرهنگ و کردشگری ترکیه هشتمین اثر شگفت انگیز تاریخ بشری می‌باشد.
با فتح استانبول در سال ۱۴۵۳ میلادی سلطان محمد دوم دستور داد کلیسا به مسجد تبدیل شود.بنابراین ...مشاهده کامل متن بسیاری از نگارگری‌ها و نقاشی‌های مذهبی مسیحی با گچ پوشانده و دوباره با نقوش اسلامی تزیین شد.معمار سینان(معمار معروف دوره‌ی عثمانی)نقشی اساسی در تعمیر و مرمّت مجدد مسجد داشته است.
در دوره‌ی سلطان مراد سوّم مناره‌ها به ساختمان مسجد اضافه شد.در مجموع ایاصوفیا ۹۱۶سال کلیسا و ۴۷۷ سال مسجد بوده است.با تاسیس جمهوری ترکیه به فرمان آتاترک این بنا به موزه تبدیل شد.
پنجره‌های زیبا و فراوان نور را به نحو زیبایی در فضای وسیع کلیسا پخش می‌کند.این معماری عظیم ناخودآگاه احساس عظمت و پرستش قدرت بی منتها را در انسان القا می‌کند.دور تا دور سقف ۸ تابلوی مدوّر با اسامی الله،محمّد(ص) ،ابوبکر،عمر،عثمان،علی(ع)،حسن(ع) و حسین(ع) به دستور سلطان عبدالحمید عثمانی نصب شده،که البته با فضای کلی مسجد کمتر تناسب دارد.بعضی از موزاییک‌ها و نگارگری‌ها مسیحی، در دوره‌ی اخیر،با تراشیدن گچ روی آن ظاهر شده و قابل مشاهده است.
موزاییک‌ها و تزیینات داخلى این موزه از اهمیت ویژه ای برخوردارند و تابلوهای موزاییک متعددی را مى‌توان بر سطح داخلى نیم گنبدها، دیوارها، طاق‌ها ؛ رواق‌ها، بر سردر ویژه‌ی امپراتور و ... دید.
شکوه و زیبایی ایاصوفیه پیوسته توجه جهانگردان را به خود جلب کرده است و امروزه از مراکز مهم جهانگردی دنیا و از منابع بزرگ درآمد دولت ترکیه به‌شمار می‌رود.

بخش‌ها:
گنبد
عظمت و زیبائی گنبد ایاصوفیا و ظرافتی که معماران اولیه در ساخت آن به خرج داده‌اند در طول قرنها همواره موضوع بحث و تحسین تاریخدانان، معماران و مهندسین بوده‌است.
گنبد ایاصوفیا بر روی چهار طاسچه قرار گرفته‌است. در ساختمان طاسچه‌ای گنبد بر روی گنبد دومی قرار می‌گیرد که در واقع بزرگتر از آن است و بخش بالایی به اضافه چهار جزء گرداگرد لبه گنبد از آن حذف شده‌اند؛ و این چهار جزء اخیر به شکل چهار قوس یا طاقی درآمده‌اند که سطوح شان به هم می‌پیوندند و تشکیل یک مربع می‌دهند.
ساختمان طاسچه‌ای با منتقل کردن سنگینی بنا به جرزها و جلوگیری از وارد شدن آن به خود دیوار، ساختن فضای درونی رفیع و گشاده‌ای چون فضای درونی ایاصوفیا را میسر می‌گرداند.
روش طاسچه‌ای راه حلی پویا برای مسأله قرار دادن گنبدی مدور بر یک صحن مربع یا مستطیل شکل است. این روش ساخت گنبد با استفاده از طاسچه‌ها هرگز قبل از ساخت ایاصوفیا مورد استفاده قرار نگرفته بود.
طاسچه‌ها به گنبد اجازه می‌دهند که به زیبائی و بصورت مدور بر روی ستونهای پائین قرار گیرند. طاسچه‌ها نه تنها به فضای گنبد زیبائی می‌بخشند بلکه همچنین نیروی‌های جانبی گنبد را کنترل نموده، و باعث انتقال مؤثر وزن گنبد به طرف پائین می‌گردند.
اگرچه این نوع طراحی گنبد باعث استقامت آن و دیوارها و قوسهای دور آن می‌گردند، اما سازه واقعی دیوارها در نهایت موجب تضعیف کل سازه می‌شوند. دلیل این امر استفاده بیش از حد ملاط (شن آهک) در ساخت دیوارها به جای آجر می‌باشد.
اگر معماران حداقل اجازه می‌دادند که آهک کمی خمیدگی پیدا نماید قبل از اینکه لایه بعدی روی آن قرار گیرد، استقامت دیوارها به طور قابل توجهی بیشتر می‌شد، وقتی گنبد بر روی ساختمان قرار گرفت وزن گنبد باعث خمیدگی دیوارها به طرف بیرون شدند که دلیل اصلی آن خیس بودن ملاط در دیوارها بود.
وقتی ایزی دوروس (Isidorus) ترمیم گنبد اولیه را شروع نمود، او ابتدا قسمت درونی دیوارها را پر نمود تا آنها عمودی شوند و بتوانند وزن گنبد جدید را تحمل نمایند.
تغییر دیگری که در طراحی گنبد جدید داده شد ارتفاع آن بود. ایزی دوروس، ارتفاع گنبد را در حدود ۵/۶ متر ارتفاع داد که این امر نیروی جانبی را کمی خنثی نمود و اجازه داد که وزن گنبد به صورت شناور به سمت پائین منتقل گردد.
نکته دیگر قابل توجه در مورد گنبد اولیه قرار دادن ۴۰ پنجره در دور پایه گنبد توسط معماران بود. ایا صوفیا به دلیل انعکاس نور به تمامی محیط داخلی آن از طریق این پنجره‌ها که باعث می‌شود که به نظر می‌رسد که گنبد یک کیفیت عرفانی دارد.
شباهت گنبد مثل چتری است که سقفش توسط باریکه هائی از بالا به طرف پائین شناور می‌شود. این باریکه‌ها انتقال وزن سنگین گنبد را بصورت شناور بین پنجره‌ها، پائین به سوی طاسچه‌ها و بالاخره به روی فونداسیون امکان‌پذیر می‌سازد.
آنچه نخستین بازدیدکنندگان ایاصوفیا و بازدیدکنندگان نسل بعد را شگفت زده می‌کرد نور درونی آن و تأثیرش بر روحیه آنها بود. انعکاس نور این احساس را به دست می‌دهد که این گنبد توسط زنجیر طلائی از آسمان آویخته شده‌است.
بنحوی که پاولوس در این باره گفته‌است: «روی طاق بندی با چندین مربع طلای پوشانده شده‌است، و از همین جاست که امواج نور به درون می‌تابند و چشمهای تماشاگران را چنان خیره می‌کنند که به ندرت جرأت می‌کنند سرشان را بالا بگیرند و به منبع نور نگاه کنند».
بدین ترتیب فضایی پهناور داریم که در معرض امواج سیل آسای نور قرار گرفته، و گنبدی مرکز داریم که به نظر می‌رسد بر نوری تکیه دارد که از پنجره‌ها به درون می‌فرستد.
نور عنصر اسرارآمیز این بناست، نوری که بر سطح موزائیک می‌تابد و می‌درخشد، نوری که از سطح مرمرها منعکس می‌شود.طراحی براستی منحصربه‌فرد ایاصوفیا نشانگر سازه‌ای بسیار پیشرفته و پروژه بلند همت و منحصربه‌فرد در عهد عتیق است.

کوزه مرمر
کوزه مرمر موجود در ایاصوفیا در زمان سلطنت سلطان مراد سوم از یونان باستان به آنجا آورده شد. این کوزه از تنها یک قطعه عظیم سنگ مرمر ساخته شده‌است.

ایوان غربی کلیسا (هشتی) و مدخل
دروازه سلطنتی ورودی اصلی بین حیاط خارجی و سالن داخلی کلیسا بود. این ورودی منحصراً جهت شرفیابی سلطان در نظر گرفته شده بود.
تزیینات موازییک بایزنتاین در بالای مدخل شامل سمبلی از عیسی مسیح و لئوششم (Leo VI) است. سربالایی موجود که از شمال ورودی شروع می‌شود سالن ستایش را به گالری بالا متصل می‌سازد.

سرسرای بالا
سرسرای بالا که بصورت نعل اسب طراحی گردیده سالن کلیسا و محراب را در برمیگیرد. تزیینات موزاییک موجود کنونی در سرسرای بالا بسیار زیبا نگهداری گردیده‌است.
سرسرای بالا سنتاً جهت ملکه و همراهانش در نظر گرفته شده بود. بهترین موزاییک‌های حفظ شده در بخش جنوبی گالری قرار دارند.

لژ مخصوص ملکه
لژ مخصوص ملکه در مرکز سرسرای بالای ایاصوفیا قرار دارد. از این مکان ملکه‌های زیبا و دیگر زنان همراهشان می‌توانستند مراسم در حال برگزاری در پائین را تماشا نمایند.
یک سنگ گود سبز رنگ محل قرار گرفتن صندلی سلطنتی برای ملکه است.

دَر مرمر
دَر مرمر درون ایاصوفیا در بخش جنوبی گالری قرار دارد. شرکت کنندگان در شورای کلیسا و دیگر مجالس مباحثه که در آن محل انجام می‌شد از این دَر تردد می‌کردند.

دکوراسیون
ابتدا در زمان فرمانروائی جاستینیان، دکوراسیون داخلی ایاصوفیا شامل طراحی با تخته سنگهای مرمر روی دیوارها و موزائیک بر روی منحنی‌های هلال طاق بود.
البته، ما هنوز می‌توانیم دو فرشته، جبرییل (Gabrial) و میکاییل (Michael) بر روی پشت و بغل سکوی خطابه کلیسا ببینیم. همچنین تعدادی دکور تلویحی (مجازی) مثل مداحی پال (Paul) نیز را می‌توان دید.
در برخی نقاط گالری نیز طرحهائی مثل اشکال گلها و پرندگان در قطعات کوچک دقیق مرمر سفید بر روی سطح مرمر سیاه می‌توان دید. در مراحل بعدی موزائیک‌های تزئینی مجازی به این اضافه گردید که در زمان جنگهای ضد مذهبی نابود شدند (۸۴۳ – ۷۲۶).
تزئینات موزائیکی فعلی باقی‌مانده از زمان پس از جنگهای مذهبی است. در طول سالها موزائیک‌های تزئینی، گنجها، عتیقه‌های مذهبی، تصویرهای نقاشی شده حضرت مسیح، مریم مقدس و دیگر مقدسین مسیحی در ایاصوفیا کم‌کم اضافه شدند و باعث بوجود آمدن کلکسیون اعجاب آور موجود کنونی شدند.
در کنار موزائیک‌های تزئینی و دکوراسیونهای مجازی و بادی در طی نیمه دوم قرن نهم مثل تصویری از مسیح در گنبد مرکزی روحانیون و مقدسین ارتدکس، پیامبران و پدران کلیسا.
افراد تاریخی در ارتباط با کلیسا مثل موسفیدهای ایگناتیس (Ignatius) و مناظری از انجیل به گالری اضافه گردیدند.

موزاییک‌ها
در طول قرنها کلیسا به نحو بسیار زیبائی با موزاییک تزیین شده بود. آنها هر کدام به نحوی نمایشگر مادر پاکدامن، عیسی مسیح، روحانیون مذهبی مسیحیت و یا پادشاه و ملکه بودند، دیگر بخشها با طرحهای هندسی زیبا فقط تزئینی درست شده بودند.
در طول قرنها فروریختن قسطنطنیه در سال ۱۲۰۴، مبارزان لاتین در جنگهای صلیبی مقدار زیادی آثار تاریخی و هنری در تقریباً تمامی ساختمانهای بازنتین(Bazentine) را نابود کردند.
این شامل موزاییک‌های طلا در ایاصوفیا نیز بود. بسیاری از آیتم‌های گرانبها هم به ونیس (Venis) و برای رئیس جمهوری آن که سازماندهنده حمله به قسطنطنیه بود ارسال گردید.
پس از تبدیل ایاصوفیا به مسجد در سال ۱۴۵۳ بسیاری از موزاییک‌های تزیینی با گچ پوشانده شدند. این به دلیل تضاد اسلام با تزیینات تصویری بود. این پروسه یکباره انجام نگردید به صورتی که برخی مسافران بازدیدکننده از مسجد حتی در طول قرن هفدهم می‌توانستند هنوز آثاری از کلیسای قبلی در مسجد ببینند.

در سال‌های ۴۹ – ۱۸۴۷ دو برادر سوییسی به نام گاسپر (Gaspare) و جیوسپ (Goiuseppe) فاستی (fossati) شروع به بازسازی مسجد کردند. در آن زمان سلطان عبدالمرسید (Sultan Abdulmersid) به آنها اجازه داد تا پرونده‌ای از تمامی موزاییک‌های تزیینی که پیدا می‌کردند درست کنند، کار دو برادر مهندس شامل بازسازی موزاییک‌ها نمی‌شد و در نتیجه پس از پیدا کردن آنها و ثبت موجودیت، کیفیت و شکل آن دوباره بر روی آن گچ می‌گرفتند.
برادران حتی دو موزاییک دارای تصویرهای فرشتگان مسیحی در مرکز ساختمان که قبلاً گچ گیری نشده بود را پوشش دادند. ساختمان کنونی دارای مجموعاً ۴ قطعه از این تصاویر است که ۲ تا از آنها نقاشی مجدد هستند که برادران فاستی آنها را انجام دادند چرا که تصاویر قبلی کاملاً محو گردیده بودند.
در موارد دیگر برادران فاستی طرحهای موزاییک‌هایی را که صدمه دیده بودند کاملاً به شکل دیگری طراحی نمودند. مدارکی که برادران فاستی از تزیینات موزاییک‌ها ثبت نمودند هم اکنون تنها شواهد موجود از تصاویر روی موزاییک هاست که تاریخ دانان معتقدند در زلزله سال ۱۸۹۴ نابود شدند.
این شامل موزائیک با طرح عیسی مسیح در گنبد، موزاییکی که روی «در ورودی بینویان» (این در مخصوص ورود افراد فقیر و بینوایان بوده‌است) نصب گردیده بودند. یک تصویر بزرگ صلیبی که تزیین جواهر داشت و تعداد زیادی تصاویر فرشتگان، روحانیون مقدسین و پدران کلیسا.
اکثر تصاویر گمشده بعداً در دو غشاء ساختمان پیدا شدند. برادران فاستی همچنین یک خطابه و ۴ مدالیون عظیم با اسامی محمد و چهار خلیفه اول اسلام بر روی دیوارها نصب نمودند.

موزاییک‌های درب ورودی امپراتور
تزیینات موزاییک در ورودی امپراتوط بر روی غشای این در که مخصوص ورود و خروج امپراتور بود نصب شده بودند. براساس تحقیقات تاریخی انجام شده بر طرح روی این موزائیک می‌توان آنرا به اواخر قرن نهم و اوایل قرن دهم ارتباط داد.
تصویر روی موزاییک این در را می‌توان نقش امپراتور که احتمالاً لئو ششم خردمند با پسرش کنستانتین هفتم بود توجیه کرد که در حال سجده در جلوی عیسی مسیح است که بر روی یک صندلی جواهری نشسته و در حال اهدای عنایت و بخشیدگی است و در دستش کتاب باری را نگهداشته‌است.
متن کتاب در دست عیسی مسیح به شرح زیر است:
«آرامش بر شما باد. من نو دنیا هستم». در هر طرف شانه‌های عیسی مسیح یک مدالیون قرار دارد، مدالیون طرف شانه چپ فرشته گابریل (بنیانگذار کلیسا) قرار دارد و در سمت راست مادر عیسی مسیح مری (Mery) جای گرفته‌است.
این موزائیکها به صراحت توانائی و کنترل بی حد و حساب عیسی مسیح را بر امپراتورهای بایزنتاین(Byzantine) نشان می‌دهد.

موزاییک ورودی جنوب غربی
این موزایییک در سه در ورودی جنوب غربی قرار دادو تاریخ نصب آن به سال ۹۴۴ برمی گردد. برادران فاستی در حین بازسازی‌های خود در سال ۱۸۴۹ آن را کشف نمودند.
مادر مری پاکدامن بر روی صندلی سلطنتی ای که پشت ندارد نشسته‌است. پاهایش بر روی پایه‌ای قرار گرفته و با مقدار زیادی سنگهای قیمتی تزئین گردیده‌است. فرزندش عیسی مسیح بر روی پاهای مری قرار گرفته و در حال اهداء بخشودگی در حالیست که خطبه‌ای در دست دارد.
درست چپ مری پاکدامن امپراتور کنستانتین با لباس مهمانی ایستاده و در حال اهداء مدل شهر به مری است. نوشته حک شده کنار او می‌گوید: «امپراتور کنستانتین بزرگ از فرشتگان».
در سمت راست مری امپراتور جاستینیان اول (Justinian I) در حال اهداء مدل ایاصوفیا به مری ایستاده‌است. دو مدالیون در دو سمت عقب مری دارای حکاکی ای می‌باشند که معنای «مادر خدا» را دارند.

موزائیک‌های محراب انتهای شرقی کلیسا
مری مقدس و کودک این اولین موزائیک بعد از دوران بت‌شکنی بود. این موزائیک در ۲۹ مارس ۸۷۶ توسط ریش سفید قوم بنام فوتیوس (Photius) و سلطان مایکل سوم (Michal III) و باسیل اول (Basil I) افتتاح گردید.
این موزائیک در نقطه‌ای بلند در نیمه گنبد APSC قرار گرفته‌است. مری مقدس بر روی صندلی سلطنتی ای بدون پشتی نشسته‌است و عیسی کوچک را بر روی پاهای خود نگه داشته‌است.
پاهای مری بر روی سکوی کوچکی قرار گرفته. صندلی سلطنتی و سکو هر دو بوسیله جواهرات زینت داده شده‌اند. کارشناسان معتقدند این موزائیک‌ها تعمیر شده از باقی‌مانده موزائیک‌های اولی است که در دوران ضد دینی تخریب گردیده بودند.
موزائیک‌ها در جلوی دیوار طلائی اولیه مربوط به قرن ششم قرار داده شده‌اند. تصاویر فرشتگان گابریل (Gabriel) و مایکل(Michal) که تا حدود زیادی تخریب شده‌اند، و بر روی سکوی خطابه قرار دارند و مربوط به قرن ۹ می‌باشند.

موزائیک سلطان الکساندر (Alexander)
یافتن موزائیک سلطان الکساندر برای فردی که برای بار اول ایاصوفیا را بازدید می‌کند چندان راحت نیست. این موزائیک در گوشه تاریکی در سقف طبقه دوم واقع شده‌است.
این موزائیک نشان دهنده سلطان الکساندر در لباس پادشاهی است و در دست راست او خطبه‌ای و دست چپش شیئی مدور قرار دارد. نقاشی ای ترسیم شده توسط مهندس فوستی (Fossati) نشان می‌دهند که این موزائیک تا سال ۱۸۴۹ باقی‌ماند و آقای توماس وایت مور(Thomas Whittemore) بنیان‌گذار مؤسسه بایزنتاین(Byzantine Institute) که وظیفه نگهداری و مراقبت از موزائیک به او محول شده بود معتقد است که موزائیک سلطان الکساندر در طی زمین لرزه ۱۸۹۴ از بین رفته‌است.
قابل ذکر است که ۸ سال پس از فوت آقای وایت مور این موزائیک توسط تلاشهای آقای رابرت ون نایس (Robert Van Nice) کشف گردید.
برعکس بقیه موزائیک‌های ایاصوفیا که بر روی آنها گچ معمولی گرفته شده بود تا پنهان گردند، موزائیک سلطان الکساندر کاملاً بر رویش رنگ کاری شده بود و این امر باعث پوشش کامل و پنهان ماندن آن برای مدتهای مدیدی شده بود.
آقای ارنست آندر وود (Ernest J.W. Underwood) که بعد از آقای وایت مور مدیر مؤسسه بایزنتاین بود این موزائیک را تمیز نموده و در معرض دید همگان قرار داد.

موزائیک‌های ملکه ذو(Empress Zoe Mosaics)
این موزائیک که بر روی دیوار شرقی سالن جنوبی قرار دارد مربوط به قرن یازدهم میلادی می‌باشد. این موزائیک دارای نقش رهبر میسحیان عیسی مسیح است، که با عبائی به رنگ آبی تیره (که رنگ مرسوم هنر بایزنتاین) است، در محیطی که جلوی یک فضای طلائی است نشسته و مشغول اهدای رحمت خود بادست راست است در حالیکه در دست چپ خود جلدی از انجیل را در دست دارد.
در دو طرف شانه‌های مسیح حروف حک شدهIC وXC به معنای عیسی مسیح (Iesous Khristos) را می‌توان دید.

همچنین در دو سمت عیسی مسیح تصاویر کنستانتین نهم (Constantine IX) و ملکه زو(Empress Zoe) را می‌توان در لباسهای تشریفاتی مشاهده نمود. کنستانتین نهم در حال نگهداشتن کیفی پر از جواهر که سمبل نذر او به کلیسا است و ملکه زو در دست خود کتیبه‌ای دارد که سمبل اهداء ملکه به کلیسا می‌باشد.
نوشته‌ای در بالای سر کنستانتین نهم است که مضمون آن «کنستانتین، سلطان پرهیزگار» است. باور بر این است که سرهای کنستانتین و ملکه زو که در زمان حال دیده می‌شوند در واقع سرهای افراد دیگری بطور مثال همسر اول ملکه یعنی رومانوس سوم (Romanus III) و یا فرزند خوانده او (غیرخونی) مایکل چهارم (Michael IV) بوده‌است.
فرضیه دیگر باور بر این دارد که این موزائیک‌ها برای سلطان و ملکه اولیه دیگری ساخته شده بودند و بعداً سرهای آنها تراشیده شد و تصاویر سرهای کنستانتین نهم و ملکه زو بجای آنها ترسیم گردیده بودند.

موزائیک‌های کامننوس (Comnenus Mosaics)
این موزائیک که همچنین بر روی دیوارهای شرقی سالن جنوبی ترسیم شده‌اند به سال ۱۱۲۲ باز می‌گردد. این موزائیک‌ها دارای تصویری مقدس با شال آبی تیره در وسط موزائیک در حالیکه کودک عیسی مسیح را بر روی پاهای خود نشانده تصویر نموده‌است.
عیسی مسیح در حال اهداء آمرزش خود با یک دست است در حالیکه خطبه‌ای در دست دیگرش قرار دارد. در سمت راست مری مقدس جان دوم کامننوس (John II Comnenus) در لباس مجللی مملو از جواهرات ایستاده‌است.
او در دست خود کیفی حاوی جواهر که سمبل نذر سلطان به کلیسا است قرار داده‌است. ملکه آیرین (Irene) در لباس مجلسی در حال ارائه مدرکی در سمت چپ مری مقدس ایستاده‌است.
تصویر پسر بزرگ آنها الکسس کامننوس(Alexius Comnenus) بر روی صفحه‌ای که روی پایه مبل قرار دارد نقش بسته‌است. این تصویر چهره اندوهناک الکسس را که در همان سال در نتیجه ابتلا به سل فوت کرد را نشان می‌دهد.
تفاوت شایان ذکر این موزائیک که یک قرن از موزائیک مربوط به ملکه زو (Empress Zoe) تازه‌تر است را می‌توان به این صورت تشریح نمود که این موزائیک یک تجلی بسیار واقعی‌تر است در حالیکه موزائیک ملکه زو بیشتر به صورت ایده‌آل و خیال پردازانه‌است.
در این موزائیک ملکه را با موهای بافته، لپ هائی پر رنگ و چشمانی خاکستری می‌توان مشاهده نمود که بخوبی نشانگر اجداد مجارستانی اوست. سلطان در این موزائیک در حالتی جدی و تکریمی دیده می‌شود.

موزائیک دیزیز (Deesis Mosaic)
موزائیک دیزیز (به معنای موزاییک استدعا یا التماس) احتمالاً مربوط به سال ۱۲۶۱ می‌باشد. این موزائیک جهت نشان دادن انتهای دوره ۵۷ ساله سلطه کاتولیک رومی و بازگشت دین و عقیده ارتودکس (Orthodox) می‌باشد.
این سومین قطعه قرار گرفته در بخش سلطنتی سالن طبقه دوم می‌باشد. به دلیل زیبائی خیره کننده چهره‌های روی این موزائیک، مهربانی در حالت چهره‌ها و تُن موجود در این موزائیک، آن را بهترین موزائیک موجود در ایاصوفیا می‌توان قلمداد نمود.
سبک نقاشی روی این موزائیک را می‌توان سبک مورد استفاده نقاشان ایتالیایی اواخر قرن سیزدهم و اوایل قرن چهاردهم مثل کوچی (Cuccio) تلقی نمود.

در این قطعه مری مقدس و جان بپتیست (John TheBaptist) در حالی که نیم رخ آنها دیده می‌شود مشغول استغاثه و میانجی گری و وساطت عیسی مسیح برای بشریت در روز رستاخیز هستند.
قسمت پائینی این موزائیک به شدت تخریب گردیده و این امر احتمالاً به خاطر باران است، چرا که این موزاییک‌ها در کنار پنجره قرار گرفته‌است. تاریخ شناسان این موزاییک را سرآغاز شیوع هنر نقاشی تصویر دوران رنسانس یا دوره تجدید ادبی و فرهنگی در تاریخ هنر بیزانس می‌شناسند.

موزاییک فضای سنگ‌فرش شمالی
موزاییک فضای سنگ‌فرش شده شمالی نمایان گر اولیای مقدس متعددی می‌باشد. این موزاییک از آنجا که در جایی بسیار بالا و غیرقابل دسترسی قرار گرفته‌اند توانسته‌اند به خوبی باقی بمانند.
آن‌ها نمایشگر مقدسین جان و ایگنا تیوس (Ignatius) هستند. ایگناتیوس در حالی که در یک لباس بلند و گشاد و با تصاویر صلیب ایستاده، انجیل بسیار نفیسی در دست دارد.
اسامی مقدسان در اطراف مجسمه به زبان یونانی حک گردیده‌است تا شناخت آن‌ها برای بازدیدکنندگان آسان باشد. موزاییک‌های متعدد دیگری که در فضاهای سنگ‌فرش شمال کلیسا قرار گرفته‌اند احتمالاً به خاطر وقوع زمین لرزه‌های متعدد در طول قرن‌ها تخریب گردیده‌اند و همچنین به خاطر تخریب عمدی توسط جنگجویان عثمانی رو به نابودی گذاشته‌اند.

ترمیم‌های صورت گرفته در قرن بیستم
تعداد کثیری موزائیک‌های تزئینی در طول دهه ۱۹۳۰ توسط گروهی از افراد مؤسسه بیزانس (Byzantine Institute) به رهبری توماس وایت مور (Thomas Whittemore) کشف گردیدند.
این گروه تصمیم گرفتند اجازه دهند تصویر تعدادی صلیب همچنان با گچ پوشیده بماند ولی بقیه موزائیک‌های اصلی را تمیز کردند.

ترمیم ایاصوفیا به جهت این که این مکان هم کلیسا و هم مسجد بوده‌است باعث بروز مشکلات مشخصی می‌گردد. موزائیک‌های دارای تصاویر پیکرنمای مسیحیت تدریجاً در حال آشکار شدن هستند.
اگرچه، جهت انجام این امر، هنرهای اسلامی تاریخی می‌باید از بین بروند، تنها چاره‌ای که ترمیم کنندگان برگزیده‌اند سعی در یافتن تعادل در بین دو فرهنگ است.
بخصوص، در رابطه با خوش نویسی‌های اسلامی موجود بر روی گنبد مباحثات بسیار حساسی وجود دارد دال بر اینکه آیا برداشتن پوشش گنبد حاوی این خطبه‌های اسلامی در راستای نشان دادن موزائیک‌های تزئین شده با تصاویر عیسی مسیح، پیشوای روحانی مسیحیان فرزند خدا و ارباب دنیا توجیه پذیر است یا خیر.
(اگر فرض کنیم که آن موزائیک‌ها واقعاً موجود می‌باشند).

منارها
یکی از منارها (در جنوب غربی) ساخته شده از آجرهای قرمز است. در حالیکه دیگر ۳ منار موجود از سنگ مرمر سفید ساخته شده‌اند. یکی از این ۳ منار مرمری که از ۲ تای دیگر ظریف‌تر است.
توسط سلطان بایزید دوم (Bayezid II) بنا شده‌است و دوتای بزرگتر دیگر در غرب توسط سلطان سلیم دوم (Selim II) بنا گردیده و توسط آرشیتکت مشهور عثمانی بنام سینان (Sinan) طراحی گردیده‌اند.

منبع:
http://www.asriran.com/
wikipedia.org
موزه ایاصوفیا

موزه ایاصوفیا

«ایاصوفیه‌» بزرگ‌ترین کلیسای مسیحیت شرق در دوران امپراتوری بیزانس‌، پس از فتح استانبول در سال ۱۴۵۳، به یکی از معروف‌ترین مساجد جهان اسلام تبدیل شد و از سال ۱۹۳۴ به عنوان موزه مورد بهره برداری قرار گرفت. روبروی درب شمالی مسجد حفّاری شده و نقش و مجسّمه هایی که از خاک بیرون کشیده شده نشا...

اطلاعات | نقشه
مسجد سلطان احمد

مسجد سلطان احم...

مسجد سلطان احمد که در زبان ترکی «Sultanahmet Camii» نام دارد، مسجدی است که در شهر استانبول واقع شده و یکی از زیباترین شاهکارهای معماری اسلامی است. این مسجد به علت وجود کاشی‌های آبی رنگ در طراحی داخلی به «مسجد آبی» شهرت دارد. این مسجد طی سال‌های 1609 تا 1619 به دستور سلطان احمد اول بن...

اطلاعات | نقشه
برج دختر

برج دختر

برج دختر (Maiden`s Tower) به ترکی استانبولی می‌شود Kız Kulesi و در یونان باستان و قرون وسطی بیزانس به عنوان برج Leander شناخته شده است. برج دختر در جزیره کوچکی واقع در تنگه Bosphorus در سواحل Uskudar در استانبول، ترکیه واقع شده است. این برج در نقطه ای از دریا جایی که دو قاره آسیا و ارو...

اطلاعات | نقشه
پارک مینیاتورک

پارک مینیاتورک

پارک مینیاتورک با مساحت 60 هزار متر مربع شامل 15 هزار متر مربع فضای ماکت، 40 هزار متر مربع فضای سبز و آزاد و همچنین 3 هزار و 500 متر مربع فضای سرپوشیده و نیز 2 هزار متر مربع استخر و راه آبی و با گنجایش 500 اتومبیل پارکینگ در سال 2003 به عنوان بزرگترین پارک مینیاتوری دنیا افتتاح شد . ای...

اطلاعات | نقشه
تنگه بسفر

تنگه بسفر

تنگه بسفر باریکه آبی است که دریای سیاه را به دریای مرمره پیوند میزند. این تنگه دو قاره اروپا و آسیا را از یکدیگر جدا کرده است.طول متوسط بسفر در حدود سی کیلومتر و عرض آن میان حد تقریبی ۷۰۰ تا ۳۵۵۰ متر است. در مرکز این آبراه یک جریان تند ( سه کیلومتر و نیم در ساعت ) در جهت دریای سیاه به...

اطلاعات | نقشه
روملی حصار

روملی حصار

روملی حصار نام قلعه ای است که در تنگه بسفر در ساحل «روملی» در شهر استانبول در بندر طبیعی شاخ طلایی یا خلیج واقع شده است و یکی از قلعه‌های مشهور کشور ترکیه است، بنای بسیار بزرگ و زیبا به شکل مستطیل، این قلعهٔ بسیار زیبا توسط سلطان محمد فاتح ساخته شده‌است.ارتفاع دیوار قلعه در حدود ۸۲ متر ...

اطلاعات | نقشه
یدی کوله

یدی کوله

یدی کوله دروازه با شکوهی در نزدیکی ساحل دریای مرمره است که از آن به عنوان دروازه باشکوه شهر استانبول یاد میشد، دروازه ای است که پیش از این مختص تشریفات امپراطور بود و همچون مدال افتخاری بین دو برج مرمر قرار داشت و سپاهیان و لشگریان که فاتح از جنگ برمیگشتند، از این دروازه وارد شهر میشدند...

اطلاعات | نقشه
برج گالاتا

برج گالاتا

برج گالاتا (گالاتا کوله سی) یکی از قدیمی‌ترین برجهای جهان است که در سمت گالاتای استانبول واقع شده و یکی از سمبلهای استانبول می‌باشد. این برج در قرون وسطی در سال 528 ساخته شد . از این برج خلیج گلدن هورن و آثاری تاریخی مهم استانبول ، پل بغاز ، خلیج بسفر و استانبول را می‌توانید پانورام...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

ایا صوفیه یکی ازبزرگترین اثرهای تاریخی دوران بیزانس

ایاصوفیا یکی از بارزترین و زیباترین نمونه‌های باقی‌مانده معماری دوره بیزانس است. یکی از با ارزشترین هنرهای موجود در این بنا دکوراسیون داخلی با موزائیک و ستونهای مرمر آن است.
این معبد با چنان شکوه و زیبائی ای دکور شده بود که جاستینیان‌ها (Justinian) اظهار داشتند: «سولومان، ما با ساخت این بنا از شما ... ادامه مطلب
ایا صوفیه یکی ازبزرگترین اثرهای تاریخی دوران بیزانس

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.