توضیحات

ویرایش
میل اخنگان در ۲۲ کیلومتری شمال شهر مشهد ، مجاور روستایی به همین نام در کناره جاده توس به پاژ قرار دارد.
این برج بنایی آجری است و در مورد تاریخ ساخت بنا با توجه به عدم وجود کتیبه ای که مؤید تاریخ دقیق ساخت بنا باشد و بر اساس شواهد تاریخی و معماری محققین نظرات بسیاری ارائه داده اند .
بنا بر روایات متون کهن در نزدیکی میل واقع در مدخل دره کارده در سده چهارم هجری نبردی بسیار خونین بین والیان و حکام قبلی خراسان و سلطان محمود غزنوی روی داده است.
علی رغم اینکه هویت مدفون در این بنا مشخص نیست برخی از منابع آن را ساخته‌ای بر فراز مدفن دختر هندی می‌دانند که در راه زیارت دار فانی را وداع گفته است که قرائت آن ممکن نگردیده است و عده‌ای را بر این اعتقاد استوار نمود که این محل قبر گوهر تاج خواهر گوهرشاد آغاز تیموری است ، برخی از محققین به استناد نقوش زنانه گلهای مینایی سطح بنا بر این باورند که این میل برای آهنگان خاتون نامی بنیان شده است، اما بطور کلی معماری این اثر میلهای دوران تیموری را القاء می‌نماید.
آقای مهدی سیدی نویسنده کتاب تاریخ شهر مشهد آن را محل گورستان عمومی شهدای جنگی مهم ، احتمالاً نبرد اندرخ که در همین محل در سال ۳۸۵ هـ رخ داده است منتسب کرده است .
برج‌های آرامگاهی اصولاً ...مشاهده کامل متن به دو منظور ایجاد شده اند ، نخست به عنوان بنای آرامگاهی مدفن شخص یا بزرگی بوده اند و از این رو بیشتر جنبه نمادین داشته اند . از سوی دیگر نیز این برج‌ها جنبه میل راهنما را داشته اند و از آن جا که اکثراً در پیرامون شهرها و آبادی‌ها ایجاد می‌شده اند هدایتگر کاروانیان به آن دیار بوده اند .
البته جدیدترین مطالعات نجومی توسط متخصصین مؤید این مطلب است که این برج‌ها با دارا بودن دریچه هایی که در نقاط خاص تعبیه می‌شده اند دارای کاربری نجومی بوده و از آن جهت رصد ایام سال و تعیین گاه شمار استفاده می‌شده است .
در کتیبه داخل بنا نیز نام بانی و تاریخ ساخت بنا مشخص نیست و چنین آمده است :
« المشهورالعراق … امیر الامراء الاعظم الاعدل غیاث الدنیا و الدین ناصر الاسلام و المسلمین ابو… الخاتون اعظم ….
»
از آن جا که در کتیبه مذکور لقب دو شخص ، یک مرد و یک زن آمده است ، دو احتمال وجود دارد ؛ اگر مقبره برای خاتون بوده توسط امیر ساخته شده و اگر مقبره برای امیر است باز توسط همین خاتون که زنی عارفه و نسبتی نزدیک با امیر داشته صورت پذیرفته است .
با وجود لقب الخاتون الاعظم احتمالاً این شخص گوهرتاج خاتون خواهر گوهرشاد تیموری است .
این بنا برج مقبره‌ای به ارتفاع 17 متر است که بر روی سکوی مدور با هشت نیم ضلعی قرار گرفته و از داخل بصورت هشت گوشه و نمای خارجی آن علاوه بر دارا بودن شکل مدور با هشت نیم ستون الحاقی تزئین گردیده است ، بر راس بنا گنبدی از نوع مخروطی قرار گرفته و با کاشیهای لاجوردی و فیروزه‌ای در نوارهای افقی تزئین شده است.
با توجه به فرم هندسی و منتظم بنا استفاده از تناسب و تقارن چه در پلان و چه در نما بسیار مشهود است. اگر چه محور تقارن در این پلان از جبهه شمال شرقی- جنوبی می‌گذرد اما به نظر می‌رسد که تأکید طراح روی جبهه شمال غربی– جنوب شرقی است.
در پوشش بام نیز فرم پلان از هشت ضلعی منتظم تبعیت کرده است ، کاربندی اجرا شده فرم اصلی بنا را دگرگون نکرده فقط زمینه هشت پلان را به زمینه شانزده تبدیل کرده است اما ساختار اصلی همان هشت ضلعی منتظم است.
تناسبات هندسی در نما نیز مشهود است، طراحی نما بر اساس تناسبات مربع صورت گرفته و دو مربع بر روی هم با ابعادی نزدیک به ابعاد مربع هایی که هشت ضلعی‌های پلان را ساخته اند نمای بنا را تشکیل داده اند.
موقعیت قرار گیری درب ورودی نیز در یک تناسب هندسی اجرا شده به گونه ای که اگر قطرهای مربع پایین را ترسیم کنیم درب ورودی تقریباً زیر خطوط فوق و در فاصله کم‌تر از ۲/۱ و بیشتر از ۳/۱ ارتفاع بنا قرار می‌گیرد.
در میل اخنگان آجرکاری به صورت برجسته و فرو رفته و کاشی کاری٬ با هم و بدون هم دیده می‌شوند. در نما پس از ردیف قلوه سنگ‌ها در پائین‌ترین رج دیوار٬ چهار ردیف آجرچینی به شیوه رگ چینی است.
چیدمان آجرها به صورت افقی می‌باشد ، پس از این چند ردیف بافت آجر تغییر می‌کند و حالات تزئینی بیشتری پیدا می‌کند.
در نمای برج اخنگان٬ این فرم تکرار شونده٬ شش ضلعی هایی را به وجود می‌آورد که با کاشی هایی به شکل ستاره ای و چلیپا و کاشی‌های طرح گل شاه عباسی تزئین شده و ریتم یکنواختی را در کل نما به وجود آورده است.
اگرچه این کاشی ها٬ جای جای٬ دچار ریزش یا شکستگی شده اند٬ اما باز هم در ریتم اثر همچنان احساس می‌شوند زیرا به صورت مداوم در نما تکرار شده اند.
کاشی‌ها در محل قرار گیریشان نسبت به کاشی قبل و بعد از خود از لحاظ رنگ و شکل متفاوت هستند ، طرح‌ها به صورت یک در میان و به رنگ‌های لاجوردی و فیروزه ای تکرار شده اند ، تزیینات روی گنبد نیز همراه با آجر و کاشی است.
این اثر در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۱ با شمارهٔ ثبت ۳۴۱ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع:
http://www.hamshahrionline.ir/
http://tarahi2013.persianblog.ir/
http://anjoman.tebyan.net/
http://rezvan-andorokh.blogfa.com/
حرم امام رضا (ع)

حرم امام رضا (...

مشهد واژه مختصر مشهد الرضا و به معنی محل و مکان شهادت و نام شهری است که به مرکزیت مدفن امام رضا (ع) در سناباد شکل گرفته است. در آغاز قرن سوم در قسمتی از قدیمی‌ترین بخش مشهد کنونی، در قریه ای به نام سناباد واقع در حاشیه نوغان از ولایت توس، کاخ حمید بن قحطبه ( والی سابق خراسان ) در وسط ب...

اطلاعات | نقشه
غار مغان

غار مغان

غار مغان در ۳۵ کیلومتری شهر مشهد و در جنوب روستای مغان واقع شده‌است.این غار دارای دو دهانه‌است. ارتفاع آن از دریا ۲۹۱۰ متر می‌باشد. درون غار آثار استالاگمیت و استالاکتیت و چندین حلقه چاه وجود دارد که عمق یکی از این چاه‌ها ۲۵ متر می‌باشد. همچنین در این غار پرتگاهی به عرض ۳۵ سانتیمتر ...

اطلاعات | نقشه
بوستان طبیعی هفت حوض

بوستان طبیعی ه...

یکی از جاذبه‌های گردشگری جنوب‌شرقی مشهد، بوستان هفت حوض با وسعت ۵۷۰ هکتار می‌باشد، که از نظر موقعیت در هفت کیلومتری این شهر واقع گردیده است. نام این بوستان به دلیل حوضچه‌های طبیعی است که در طی سال‌ها و قرون متمادی با وجود ریزش آب از ارتفاع و نوع کانی ایجاد شده است. به طوری که اولین حو...

اطلاعات | نقشه
آرامگاه نادرشاه

آرامگاه نادرشا...

آرامگاه نادرشاه بنایی است در مجموعه باغ موزه نادری در شهر مشهد که به یادبود نادرشاه افشار در سال ۱۳۴۲ خورشیدی توسط هوشنگ سیحون طراحی و ساخته شده‌است. انجمن آثار ملی طرح مقبره نادر شاه افشار را در اسفند ماه 1333 به مسابقه گذارد. در مرداد ماه 1334 طرح هوشنگ سیحون برنده مسابقه اعلام شد و ...

اطلاعات | نقشه
پارک ملت مشهد

پارک ملت مشهد

مساحت این پارک ۷۲۰ هزارمترمربع است. پارک ملت بزرگترین پارک مشهد و یکی از زیباترین پارکهای ایران به شمار می‌رود. این پارک دارای شهربازی، تاسیسات ورزشی و فضای سبز بزرگی است. پارک ملت این پارک که در غرب مشهدو در ضلع شمال غربی میدان آزادی واقع شده است بزرگترین پارک در محدوده شهرستان مشهد می...

اطلاعات | نقشه
پارک وکیل آباد مشهد

پارک وکیل آباد...

پارک وکیل آباد از تفرجگاه‌های قدیمی و زیبای مشهد است که در در جنوب غربی مشهد و انتهای بلوار وکیل اباد واقع شده و با بلوار عریض و زیبای وکیل آباد به میدان آزادی مرتبط می‌شود . وکیل آباد به علت قدمت خود و قرار گرفتن در دره ای با صفا و هوای مطبوع از دیر باز مورد توجه اهالی شهر و مسافران...

اطلاعات | نقشه
مسجد گوهر شاد

مسجد گوهر شاد

مسجد گوهرشاد، در جنوب حرم علی بن موسی (رضا) در شهر مشهد ساخته شده‌است.این بنای تاریخی در جنوب حرم مطهر رضوی قرار دارد و به رواق‌‌های دارالسیاده و دار الحفاظ متصل است. این مسجد در سال ۸۲۱ ه. ق به دستور گوهرشادآغا همسر شاهرخ از پادشاهان تیموری بنا شده‌است. به دلیل ظرافت و زیبایی کاشی‌کا...

اطلاعات | نقشه
آرامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی

مجموعه فرهنگی باغ آرامگاه فردوسی در فاصله بیست کیلومتری شهر مشهد به طرف قوچان راه دو طرفه می‌شود و یکی از این راه‌ها در جهت شمال به وسیله بلواری به نام پردیس به طول ۷ کیلومتر به باغ آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی می‌رسد در مسیر و پیش از رسیدن به آرامگاه حکیم فردوسی از کنار شهر تاریخی «تا...

اطلاعات | نقشه
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری
گویش محلی خراسان رضوی

گویش محلی خراس...

سرزمین خراسان را اقوام چندی است با زبان‌ها ، لهجه‌ها و گویش‌های گوناگون که برخی از آن گویش‌ها و وجه‌ها برای مردم امروز نا آشناست. همان زبان و لهجه‌ای که تا نیم قرن پیش ، پدرانمان با آن سخن می‌گفتند ، مردم امروز، آن را از یاد برده اند. لهجه و لغاتی که در محلات مرکزی و پایین شهر آخرین ...

اطلاعات
اخلاق و روحیات مردم مشهد

اخلاق و روحیات...

همان طور که در بررسی اقوام و گروه‌های مقیم مشهد به آن اشاره شد این شهر به دلیل وجود برگه مقدس امام رضا (ع) و همجواری با راه ابریشم و قابلیت‌های کشاورزی از قدیم خصلت مهاجر پذیر بودن را به صورت یک ویژگی جدائی نا پذیر هویتی داشته ، تا جایی که می‌توان مشهد را شهر ۷۲ گروه و ملت و التقاطی از ...

اطلاعات
نژاد و گروه بندی قومی مشهد

نژاد و گروه بن...

خراسان را مهد تمدن و خواستگاه اولی بسیاری از اقوام و نژاد‌های ایرانی باید دانست. پتانسیل‌های منطقه در اقتصاد کشاورزی باعث شد حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح پارت‌ها خراسان را به عنوان مرکز تجمع و کانون جمعیتی انتخاب نمایند رفته رفته با ایجاد تحوّلات در حیات اقتصادی و اجتماعی خود اولین هس...

اطلاعات
ترانه‌های محلی خراسان رضوی

ترانه‌های محلی...

ترانه‌ها و اشعار محلی ، واگویه‌ای از نظام و فرهنگ رایج در آن منطقه است . در این ترانه‌ها اغلب شاخصهای جتمی دلبستگیها و تعلقات زنان و مردان در غالبی منظوم به لهجه و گویش محلی ادا میشود . کنکاش و جستجو در نظام خلق این منزومت فرهنگی به پژوهشی وسیع نیازمند است و تنها به نمونه‌ای از ترانه‌...

اطلاعات
شله مشهدی

شله مشهدی

شله مشهدی که در مشهد فقط با نام شُله شناخته می‌شود، غذایی از خانواده آش‌ها است. مواد اصلی این غذا گوشت، حبوبات و ادویهٔ فراوان است که می‌توان برای خوشمزه و مقوی‌تر شدن این غذا، مقداری مغز قلم گاو به آن اضافه کرد. این غذا عموما در پایان مراسم مذهبی یا سوگواری بین مردم توزیع می‌شود. این ...

اطلاعات
لباس محلی مردم خراسان رضوی

لباس محلی مردم...

در اکثر روستاهای ایران، خراسان و مشهد به دلیل نقش پر رنگ دامداری و کشاورزی در زندگی روزمره از نقوشی که به نوعی اشاره به این عوامل دارد، استفاده می‌کنند. به طور کلی عواملی مانند جنسیت، شرایط جغرافیایی، سن، موقعیت اجتماعی، شرایط تاریخی و اعتقادات و آداب و رسوم از جمله عواملی است که در ف...

اطلاعات
دیگچه مشهد

دیگچه مشهد

دیگچه مشهدی یکی غذاهای سنتی و محلی مشهدی‌ها است که بیشتر در ماه‌های محرم و صفر پخته می‌شود. مواد لازم : گلاب نصف پیمانه کره 30 گرم پودر هل 1 قاشق غذا خوری زعفران به مقدار دلخواه برنج 2 پیمانه شیر 1 لیتر و نیم شکر 4 پیمانه طرز تهیه : برنج را یکی دو ساعت نم کنید . بعد با کمی ...

اطلاعات

برج یا میل اخنگان بنایی آجری است که در فاصله ۲۲ کیلومتری شمال شهر مشهد مجاور روستایی به همین نام در کناره جاده توس به پاژ (زادگاه فردوسی) قرار دارد
طرح معماری میل به دوره تیموری و قرن نهم هجری منتسب است.
این برج، مقبره‌ای به ارتفاع ۱۷ متر است که روی سکوی مدوری با هشت نیم ضلعی قرار گرفته‌است و ... ادامه مطلب

شبکه اجتماعی گردشگری تیشینه

امیرطاها یوسف زاده

امیرطاها یوسف زاده چهارشنبه 31 تیر 94 - 19:10

چه معماری جالبی داره

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.