1 1 3 1 2

آب و هوا

توضیحات

ویرایش

اقلیم : سرد
نام قدیم : شاپور خواست
مساحت : 28294
جمعیت : 1754243
استان لرستان، یکی از استان‌های غربی ایران است. این استان ۲۸٫۲۹۴ کیلومتر مربع مساحت دارد و جمعیت آن در سرشماری سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱٫۷۱۶٫۵۲۷ نفر گزارش شده‌است.این استان سیزدهمین استان ایران از نظر جمعیت می‌باشد و یکی از استان‌های پرجمعیت ایران به شمار می‌رود.خرم‌آباد مرکز استان است. طبق آمار سال ۱۳۸۵، خرم‌آباد بیستمین شهر بزرگ کشور است. لرستان سرزمینی کوهستانی است و غیر از چند دشت محدود، سراسر آن را کوههای زاگرس پوشانده‌است. اشترانکوه با ۴۰۵۰ متر ارتفاع بلندترین نقطه استان و پست‌ترین نقطه آن در جنوبی‌ترین ناحیه استان واقع شده و حدود ۵۰۰ متر از سطح دریا ارتفاع دارد. بر اساس یافته‌های باستان شناسی این منطقه یکی ازنخستین سکونتگاه‌های قدیمی بشر است و مفرغ لرستان از شهرت باستان‌شناسی زیادی برخوردار است. لرستان تنها استان ایران است که به دلیل اهمیت فوق العاده تاریخی یکی از 4 بخش اصلی موزه ملی ایران را به خود اختصاص داده است.این 4 بخش اصلی عبارتند از پیش از تاریخ، تاریخی و لرستان، دوران اسلامی، مهر و سکه .
استان لرستان در باختر ایران واقع شده و از شمال به استان‌های مرکزی و همدان ، از جنوب به استان خوزستان ، از خاور به استان اصفهان و از باختر به استان‌های کرمانشاه و ایلام محدود می‌شود . این استان از نظر جغرافیایی بین 46 درجه و 51 دقیقه تا 50 درجه و 3 دقیقه درازای خاوری و 32 درجه و 37 دقیقه تا 34 درجه و 22 دقیقه پهنای شمالی قرار گرفته است . پست‌ترین نقطه استان لرستان با ارتفاع 500 متر از سطح دریای آزاد در جنوبی‌ترین ناحیه آن واقع شده است و قله سن بران اشتران کوه با 4050 متر ارتفاع، بلندترین نقطه استان لرستان به حساب می‌آید که در شرق استان واقع شده است . استان لرستان دارای آب و هوای متنوعی است . در زمستان هنگامی که در شمال استان برف و کولاک و سرمای شدید جریان دارد، قسمت‌های جنوبی آن از هوای مطبوع و بارانی برخوردار است. بررسی‌های اقلیمی نشان می‌دهند که خرم آباد زمستانی معتدل و تابستانی گرم دارد . بروجرد زمستانی سرد و تابستانی معتدل دارد . الیگودرز نیز زمستانی بسیار سرد و تابستانی معتدل دارد .

لرها مردمانی هستند که از نظر قومی جزئی از مردم کرد به‌شمار نمی‌آیند. واژهٔ کرد در دوران تاریخی پس از حمله اعراب به ایران به معنای رمه‌گردانان و کوچ‌نشینان ایرانی‌تبار فلات ایران به کار رفته‌است و معنای قومی خاص نمی‌داده‌است. در برخی از منابع، لرها و دیلیمان و بلوچان و اقوام دیگر را جز کرد شمرده‌اند زیرا واژه "کرد" به معنی یک نوع شیوه زندگی و نه معنی زبانی بوده است.اما از لحاظ قومیت لرها گروهی جدا از کردها حساب می‌شوند. نام لر در متون تاریخی پس از حمله اعراب به ایران، اولین بار در قرن ۴ هجری قمری به شکل واژه‌های اللّریه، لاریه، بلاد اللور و لوریه در متون بازمانده از آن دوران بروز می‌کند.
در هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد بعضی از اقوام مهاجر با تصرف سرزمین بین النهرین (میان دو رود) در کوه‌های زاگرس اسکان یافتند . نام این اقوام به استناد کتیبه‌های بابلی ، آشوری ، ایلامی و در آثار بر جای مانده از سارگن- پادشاه مقتدر آکد (2030 – 2048 ق . م) – "لولوبی" ،"مانایی"، "کاسی" ، "گوتی" ، " نایدی" ،" آمادا " و"پارسوا" ذکر شده است . تاریخ نگاران ، در آریایی بودن لولوبی‌ها و مانایی‌ها تردید دارند ؛ اما شواهد تاریخی حاکی از آن است که کاسی‌ها در سال 1600 قبل از میلاد در لرستان کنونی می‌زیسته اند و محدوده حکومتی آن‌ها از شمال و خاور لرستان تا اطراف همدان توسعه داشته است . این قوم ، در هزاره دوم پیش از میلاد به قصد تصرف بابل دراین شهر نفوذ کردند و بعد از شکست اول از حمورابی (حاکم بابل) ، بالاخره توانستند در بابل مستقر شده و دومین سلسله شاهان آن جا را تأسیس کنند . با انقراض این سلسله نوپا (در هزاره دوم پیش از میلاد) توسط دولت مقتدر عیلام ، کاسی‌ها به سمت زاگرس عقب نشینی کردند و خراج گزار ایلام شدند . تا قبل از تسلط اسکندر مقدونی بر این ناحیه ، این قوم مانند سدی در برابر توسعه طلبی آشوری‌ها ، در مناطق خاوری مقاومت می‌کردند . بعد از مدتی ، قدرت این قوم کوه نشین به حدی رسید که شاهان سلسله هخامنشی هنگامی که از مسیر فارس به شوش یا از مسیر بابل به اکباتان می‌گذشتند ، هدیه هایی برای ایلات کوهستانی بین راه می‌فرستادند تا مسیر عبور آن‌ها را امن نگاه دارند . در دوره ساسانیان ، پشتکوه و پیشکوه را خاندان معروف هرمزان اداره می‌کردند . هرمزان ، آخرین فرمانروای این خاندان بود که با سپاهیان مسلمان در سال 16 هـ . ق به اسارت درآمد . مسلمانان پس از فتح " حلوان " ، نواحی شمالی لرستان را گرفتند و چند سال بعد در سال 21 هـ . ق، توانستند نهاوند و قسمت جنوبی لرستان را نیز ضمیمه محدوده حکومت خود کنند . سال بعد هنگامی که عمر مناطق تصرف شده را بین لشگریان کوفه و بصره تقسیم می‌کرد ، لرستان ضمیمه کوفه شده و از آن پس جزو ایالت جبال (عراق عجم) به حساب می‌آمد و تا میانه سده چهارم هجری قمری ، حکم ران این منطقه از بغداد یا کوفه تعیین می‌شد . در همین قرن ، حسنویه کرد این منطقه را به تصرف خود درآورد و خاندان او تا سال 500 هـ . ق بر لرستان تسلط داشتند . همزمان با استیلای قوم مغول بر ایران ، لرستان به دو قسمت لر بزرگ و لر کوچک تقسیم شد . هر یک از این دو قسمت از پیش از استیلای مغول تا مدت زمانی پس از انقراض ایلخانان ، امرای نیمه مستقل داشتند . اتابکان لر بزرگ از کردان شام بودند که در اواسط قرن ششم هجری از راه آذربایجان رهسپار ایران شدند و در محدوده اشتران کوه و جلگه‌های شمالی آن سکونت کردند . آن‌ها تا نیمه اول قرن نهم هجری (500 – 827 هـ . ق) حکومت کردند و ایذج (مال امیر) را- که خرابه‌های زیادی از آن باقی مانده- پایتخت خود قرار دادند . سلسله اتابکان با کشته شدن غیاث الدین کاووس (آخرین اتابک) به دست سلطان ابراهیم منقرض شد . اما اتابکان لرکوچک (580 – 1006 هـ. ق) با این که چندین امیر معتبر داشتند و حکومتشان نیز طولانی‌تر بود ، هیچ وقت اهمیت و اعتبار لر بزرگ را پیدا نکردند . آن‌ها موقعیتشان را تا زمان صفویه حفظ کردند و حتی قلمرو حکومت خود را تا باختر کوه‌های پشتکوه توسعه دادند . در سال 1006 ه . ق با کشته شدن شاهوری - آخرین فرد این سلسله - به فرمان شاه عباس اول ، این سلسله نیز برافتاد و حکومت لرستان به حسین نامی محول شد . خاندان این والی تا اوایل روی کار آمدن سلسله قاجار ، بر لرستان حکومت کردند و حکومت پشتکوه را نیز زمانی حکام بروجرد و زمانی حکام شوشتر به عهده داشتند .

استان لرستان از شمال به استانهای مرکزی و همدان , از شرق به اصفهان , از جنوب به استان خوزستان و از غرب به استانهای کرمانشاه و ایلام منتهی شده است .
بررسی‌های زبان شناسی و فرهنگی نشان دهنده پیوستگی قومی لرها با دیگر اقوام ایرانی به ویژه شعبه پارسی است . بین هزاره سوم و اول پیش از میلاد به هنگام مهاجرت اقوام آریایی شعبه ای از این اقوام موسوم به کاسیها به لرستان آمدند و با بومیان منطقه در آمیخته و بدین ترتیب نژاد تازه ای پدید آمد که بعدها به لر شهرت یافتند
پیش از اسلام آیین‌ها و مذاهب مختلفی در لرستان رایج بود . اولین نشانه‌های آلیز زروان که گفته می‌شود دین زرتشت از آن نشأت گرفته در لرستان دیده می‌شود . بعدها آیین مهر پرستی در کنار دین زرتشتی در لرستان پدید آمد . همچنین پرستش بانو آناهیتا الهه آبها نیز در لرستان شایع بود . پس از ورود اسلام ، مردم لرستان نیز همچون سایر اقوام ایران به این دین آسمانی گرایش پیدا کردند . از قرن هشتم هجری به بعد بتدریج مردم لرستان آیین تشیع را پذیرفتند و هم اکنون لرستان یکی از مناطق مهم شیعه نشین ایران به شمار می‌آید .

موسیقی لری با موسیقی "ردیف دستگاهی" پیوند نزدیکی دارد . بخش مهمی از این موسیقی از طریق کمانچه و کمانچه نوازی محلی در موسیقی رسمی ایران "ردیف" نیز تأثیر گذاشته است . اغلب موسیقی‌های محلی لرستان در دستگاه ماهور و بیش‌تر با ساز کمانچه اجرا می‌شوند . موسیقی‌های لرستان به چهار بخش موسیقی کار ، موسیقی مراسم ، موسیقی عروسی و موسیقی ترانه‌های روز تقسیم شده است . ترانه‌ها و رقص‌های متداول لری بیش‌تر حماسی هستند و ترانه هایی که جنبه تغزل دارند ، در بین مردم از تداول کم‌تری برخوردار هستند . رقص‌های بومی لری گاهی با وزن و سرعت آهسته و گاهی با تندی بیشتر اجرا و در همه حال به صورت گروهی اجرا می‌شود .
غذاهای محلی و سنتی از مهم‌ترین جاذبه‌های اجتماعی به شمار می‌روند . تقریباً همه انواع خوراک‌ها در این استان تهیه و طبخ می‌شود ولی متداول‌ترین آنها عبارتند از : عدس پلو با گوشت ، باقلاپلو ، کباب چنجه ، کباب بختیاری ، شوله ، کباب بروجردی ، آش پخازه ، آش شوربا ، کپه‏‏ ، کال جوش یا کله جوش ، جگروز ، اناردونگ ، نوژی آو و انواع کوفته .
پوشاک زنان لر بنا به موقعیت اجتماعی ، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی‌های مشخصی برخوردار است . پوشاک زنان جوان لر با پارچه‌های الوان در رنگها و طرح‌های شاد با سربندهای زیبا و رنگی می‌باشد . زنان مسن‌تر پارچه هائی به رنگ تیره و طرح ای ساده و سربندی سیاه و سفید را ترجیح می‌دهند . روسریهای زنان لر که در زبان محلی به آن " گل ونی " می‌گویند . زیبائی خاصی به سر زنان لر می‌دهد . این روسریها که معمولاً ابریشمی می‌باشند و در طرح‌ها و رنگهای مختلف به کار می‌روند . با گره زیبائی به دور سر پیچیده می‌شود گوشه‌های آن هم به صورت آویزان بر پشت سر قرار می‌گیرد . پیراهن زنان لر دارای برشی ساده ، بلند و گشاد است با طرح‌های گلدار و رنگهای الوان . شلوار پوشاک زنان لر از لحاظ ترکیب و جنس پارچه دو قسمتی و دو رنگی است . معمولاً از دمپا تا حدود بالای زانو، پارچه ساده با نقشبندی و نواردوزی شده است و قسمت بالاتر به رنگ دیگر و گلدار می‌باشد . قسمت‌های دیگری بر روی پیراهن زنان قرار می‌گیرد از جمله " کلنجه " کت مخملی که در جلوی بدن بسته نمی‌شود ، بقیه و لبه‌های دم آستین و دور شکاف آن یراقدوزی و نواردوزی شده است . " سرداری " که پوششی است بلند تا به پشت پا ، جلوی آن بدون دگمه است با آستینی تا آرنج که اغلب از مخمل با الوان مشکی ، سبز و قرمز تهیه می‌شود . دوره‌های آستین و دامن آن به پهنای دو تا سه انگشت یراقدوزی و نواردوزی شده است . " کت " که نیم تنه را می‌پوشاند ، نواردوزی ندارد و با دکمه در جلو بسته می‌شود . " جلیقه " که همیشه باز است و دکمه ندارد و در قسمت جلوی آن یراقدوزی ، سکه دوزی شده است .
مردان لر دارای پوشش ساده ای می‌باشند . جنبه‌های تزئین آن کمتر می‌باشد . شلوار آنان به طرح و هیبت شلوارهای کردی است . پیراهن آنان با برش ساده و اغلب به رنگ سفید و گاه رنگین می‌باشد . قسمت دیگر آن ( ستره ) است که در طرح‌های گلدار و شاد برای مراسم شادی و جشن و طرح‌های ساده با رنگهای کم مایه در انجام مراسم تشریفاتی و عزا بکار می‌آید . کلاه نمدی ، شال و گیوه نیز از خصوصیات ویژه لباس مردان لری می‌باشد .

پوشاک عشایر : تماشای شیوه زندگی عشایر کوچ نشین یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری اجتماعی استان لرستان را تشکیل می‌دهد . عشایر استان لرستان دارای مسکن خاص خود ، صنایع دستی و لباس‌های رنگارنگ و دیدنی خود هستند و به همین لحاظ برای بازدیدکنندگان جذاب هستند . به طور کلی عشایر ایران که معیشت و آداب و رسوم خاص خود را دارند در ایران یکی از جذاب‌ترین شیوه‌های زندگی اجتماعی به شمار می‌آیند . استان لرستان به سبب شرایط آب و هوایی و کوهستانی بودن خود ، محل ییلاق و قشلاق ایل‌ها و عشایر استان‌های اطراف است . عشایر و طایفه‌های لرستان در یک تقسیم بندی به دو بخش لر و لک تقسیم می‌شوند که از نظر لهجه ، سنن ، آداب و رسوم و برخی مسایل مذهبی با یک دیگر تفاوت دارند .
زبان مردم لرستان به دو زبان لری و لکی صحبت می‌کنند که اولی زبان اکثر شعبات قوم لر می‌باشد و دومی در بین برخی از طوایف لرستان بخصوص مناطق شمالی لرستان (مناطق الشتر ، کوهدشت و نور آباد ) رایج است . بر اساس مطالعات زبان شناسی ، زبانهای لری و لکی جزو زبانهای هندو - اروپایی به شمار می‌آیند . زبانهای ایرانی شامل زبانهای ایرانی شرقی و زبانهای ایرانی غربی می‌باشد . لکی و لری جزو زبانهای ایرانی غربی محسوب می‌شوند . بسیاری از واژه‌های لری اغلب ریشه‌های باستانی دارند و به احتمال تعداد زیادی از این واژه‌ها مربوط به زبانهای کاسی و عیلامی می‌باشد . گفته می‌شود زبان پارسی در زمان امپراتوریهای هخامنشی ، اشکانی و ساسانی در لرستان گسترش یافته است . در بین زبانهای جنوب غربی ایران ، زبان (گویش) لری بزرگترین رابطه را با زبان فارسی دارد که هر دوی آنها دنباله پارسی میانه ، زبان پارتیان قرن هشتم بعد از میلاد هستند . همانگونه که می‌دانیم پارسی میانه ، زبان پارتیان و ساسانیان بود که به تدریج تغییر شکل داده و به صورت زبان فارسی نزدیک است که بعضی معتقدند این زبان در گذشته نه چندان دور از فارسی منشعب شده است .
منبع :http://www.ichto.ir/

http://www.lorestan.ir/

http://fa.wikipedia.org/

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری لرستان

قلعه فلک الافلاک

قلعه فلک الافل...

فَلَک‌الافلاک یا دژٍ شاپورخواست قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است. فلک‌الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. قلعه فلک‌الافلاک بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم‌آباد و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار گرفته و چشم‌گیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر خرم‌آبا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه زاغه ( زاخه )

قلعه زاغه ( زا...

در 2 کیلومتری شرق تپه باستانی شهر «چغابل»، قلعه زاخه قرار گرفته که از سنگ ساخته شده، دومین قلعه لرستان بعد فلک افلاک محسوب می‌شود که از دوره ساسانی باقی مانده بیشتر طاقهای آن از زیر خاک سربرآورده ­اند. اما بخش اعظم این دژ، هنوز در زیر خاک پنهان است و شکل تپه خودنمایی می­کند. دهانه بر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پل شاپوری‌

پل شاپوری‌

این پل در قسمت جنوبی شهر خرم آباد واقع شده است. و عامل ارتباط غرب استان ( طرهان ) با شرق و از آنجا به خوزستان و تیسفون ( پایتخت ساسانیان ) بوده است . احتمالاً جهت توزیع آب نیز مورد بهره برداری قرار می‌گرفته است. طول پل 312 متر،و ارتفاع آن75/10 متراست که از 28چشمه طاق و 27پایه تشکیل شده ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
پلدختر

پلدختر

لرستان را می‌توان سرزمین پلهای تاریخی نامید به طوری که در این استان بیش از 63 پل تاریخی وجود دارد که بر روی رودهای پرخروش و زیبایی از زمانهای کهن ساخته شده اند. پلهای تاریخی لرستان که در مسیر راه شاهی هگمتانه به شوش واقع شده اند ، از شاهکارهای معماری پل سازی ایران در زمان ساسانیان و دور...

اطلاعات | نقشه | مسیر
امامزاده شاه احمد

امامزاده شاه ا...

قعه متبرکه امامزاده شاه احمد واقع در قلل کبیرکوه ایلام مرز بین سه استان لرستان، ایلام و خوزستان در عمق 13 کیلومتری غرب جاده خرم‌آباد به پل‌دختر واقع شده است. زائران و مشتاقان این امامزاده که بنا بر گفته مردم نسب وی به امام موسی‌کاظم(ع) می‌رسد، در ماههای اسفند تا خرداد از مکانی به نام پ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
امامزاده شاه محمد ( شازده محمد )

امامزاده شاه م...

در انتهای شمالی طرهان، بر دامنه کوههای «تت» و «درامار» کنار رود سیمره گنبد و مقبره شاه محمد واقع شده که زیارتگاه مردم لرستان و کرمانشاه است. سبک ساختمان مقبره شبیه تاق مسجد جامع بروجرد است. اصل بنا چهار گوش است که در بالا به هشت ضلعی تبدیل شده است. دیوار هر ضلع با کاشی‌های مشبک زینت د...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد جامع خرم آباد

مسجد جامع خرم ...

مسجد جامع خرم آباد در سال ٩۷۰هجری قمری به دستور (شاه پرور سلطان)_ دختر (آغور بیک) (همسر شاه رستم از اتابکان لر کوچک ) ساخته شد. این مسجد در سال ۱۱۱۰هجری قمری به دستور شاه سلطان حسین صفوی تعمیر شد و سنگ نوشته مربوط به این فرمان هم اکنون در بخش سنگ نوشته‌های تاریخی ( دژ شاهپور خواست ) نگه...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه مصری

خانه مصری

خانه مصری خانه ارزشمندی است که مربوط به دوره قاجار و در شهر بروجرد قرار گرفته است این بنا دارای تزئینات آجرکاری و کاشی کاری چوبی است. خانه مصری به سبک اکثر خانه‌های قاجاری در دو طبقه ساخته شده و دارای پلانی درون گرا و حیاط مرکزی است . در نمای خارجی آن از تزئینات آجری و سفالی استفاده ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم لرستان

موسیقی محلی لرستان

موسیقی محلی لر...

موسیقی لری با موسیقی "ردیف دستگاهی" پیوند نزدیکی دارد . بخش مهمی از این موسیقی از طریق کمانچه و کمانچه نوازی محلی در موسیقی رسمی ایران "ردیف" نیز تأثیر گذاشته است . اغلب موسیقی‌های محلی لرستان در دستگاه ماهور و بیش‌تر با ساز کمانچه اجرا می‌شوند . موسیقی‌های لرستان به چهار بخش موسیقی کار...

اطلاعات
آش ترخینه

آش ترخینه

نخود و لوبیا 1 لیوان، عدس 4/3 لیوان ،کشگینه نیم کیلو، پیاز داغ نصف لیوان، سبزی آش نیم کیلو، نمک و فلفل و زرد چوبه به میزان لازم ،نعناع داغ وپیاز داغ برای تزیین. طرز تهیه کشگینه (ترخینه) : بلغور گندم 1 لیوان ، کشک ۱ لیوان (یا دوغ 3 لیوان)، 1قاشق سبزی کوهی معطر، همه را با هم می‌جوشانیم ت...

اطلاعات
لباس محلی لرستان

لباس محلی لرست...

پوشش زنان لر نمادی از هویت و فرهنگ این دیار پوشاک زنان لر بنا به موقعیت اجتماعی ، اقتصادی و از طرفی شرایط سنی از ویژگی‌های مشخصی برخوردار است . پوشاک زنان جوان لر با پارچه‌های الوان در رنگها و طرح‌های شاد با سربندهای زیبا و رنگی می‌باشد . زنان مسن‌تر پارچه هائی به رنگ تیره و طرح ای ساد...

اطلاعات
بازی دال پلو

بازی دال پلو

دراین بازی چند نفر به دو دسته تقسیم می‌شوند که معمولاً دو دسته سه نفری یا بیشتر می‌باشند. هر دسته بفاصله ۱۰ الی ۲۰ متر دورتر از یکدیگر و روبروی هم قرار می‌گیرند. هر دسته در جایی که ایستاده‌اند سه عدد سنگ بعنوان هدف که هر یک تقریبا بطول ۲۵ و بعرض ۱۵ سانتی متر می‌باشد طوری در محل خود (رو...

اطلاعات
بازی کلو رونکی

بازی کلو رونکی

کلورونکی یکی از محبوبترین بازی‌های محلی است که تعداد بازیکنان آن بایستی حتما جفت باشند.مثلا دو دسته ۶ نفری که جمعا ۱۲ نفر شوند. در گروه اول که هر نفر کلاهی بسر دارد (یا اگر کلاهی در دسترس نباشد با دستمال چهار گوشی که ۴ گوشه اش را گره زده اند و بر سر می‌گذارند کلاهی درست می‌کنند) افراد ...

اطلاعات
گویش  محلی لرستان

گویش محلی لرس...

گویش‌های لُری نزدیک‌ترین گویش‌های ایرانی به زبان فارسی هستند.زبان لری همانند زبان فارسی نواده‌ای از زبان پارسی میانه استو واژه‌های آن همانندی بسیاری با فارسی دارد.. ریشه زبانهای ایرانی لری-بختیار مانند زبان فارسی به پارسی میانه(پهلوی ساسانی) و از طریق پارسی میانه به پارسی باستان(زبان هخ...

اطلاعات
شنبه به در و سیزده به در

شنبه به در و س...

مردم اولین شنبه سال را از بامداد یا بعد از صرف ناهار به باغ و صحرا مى‏روند. در این روز اغلب زنان و دختران در مکان‏هاى نظر کرده و مورد احترام «ننو» کوچکى به نیت بخت‏گشایى و حاجت روایى مى‏بندند. اگر پس از ساعتى باد خاشاک یا پَر کاهى در آن مى‏ریخت نشانه آن بود که حاجت روا خواهد شد. مردان ب...

اطلاعات
آیین عروسى

آیین عروسى

در هر یک از مناطق مختلف لرستان آیین‏نامه‏هاى عروسى [نحوه جشن عروسى و آداب و رسوم مربوط به آن] به شیوه‏اى خاص برگزار مى‏شود. مراسم عروسى گرچه داراى وجوه مشترک فراوانى است ولى از نگاهى دیگر ویژگى‏هاى خاص آئینى هر منطقه را داراست که نمایانگر خصوصیات دینى ـ فرهنگى و گاه جغرافیایى قوم و طای...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات لرستان

چیت

چیت

چیت یکی از رایجترین دست بافته‌های زنان عشایر لرستان بوده که در میان همه عشایر لرستان به همین نام موسوم است. مواد اولیه مورد نیاز برای این دست بافته نی، پشم و مو است. به دلیل وفور "نی" در زیست بوم قشلاقی عشایر، این وسیله درمنطقه گرمسیر بافته می‌شود. چیت تقریباً با اندکی تغییر در میان هم...

اطلاعات
فرش بافی

فرش بافی

قالی بافی و فرشهای سنتی لرستان جز بافته‌های سنتی ایران است که در زمره فرشهای هندسی قرار داشته و به صورت ذهنی بافته می‌شوند. از ویژگی‌های مهم آنها استفاده از طبیعت، محیط اطراف، باورها، عقاید و رسوم محلی در طراحی نقوش این گونه قالی است. سابقه فرش بافی در لرستان را با توجه به نمونه‌های مو...

اطلاعات
ورشو سازی

ورشو سازی

صنعت ورشو سازی در گذشته‌های نه چندان دور در شهر بروجرد رونق فراوانی داشت و بخش وسیعی از بازار قدیمی این شهر را به خود اختصاص می‌داده است. گستردگی این هنر به حدی بوده است که نام شهر بروجرد و ورشو با هم آمیخته شده است. این فلز به صورت ورق از کشور آلمان و لهستان به ایران وارد می‌شده است و...

اطلاعات
گیوه دورزی

گیوه دورزی

گیوه دوزی یکی از صنایع دستی رایج در لرستان است. گیوه از دوقسمت اصلی "زیره" و "رویه" تهیه می‌شود. ساخت زیره به وسیله دو لایه چرم که یکی از آنها توسط اشخاصی به نام "آجیه کو" با نخهای نسبتاً ضخیمی آج انجام می‌شود. پس از آج با استفاده از لایه‌های مقوا و چرم زیر آجیه شده دوره دوزی و آماده اج...

اطلاعات
ماشته

ماشته

لرستان با قدمت تاریخی و دیرینه در زمینه‌های مختلف دارای صنایع‌دستی بی‌نظیری است که تنوع آن در کمتر نقطه‌ای از کشور مشاهده می‌شود.ماشته مهمترین و اصیل‌ترین دستبافت لرستان است که با دار مخصوصی به نام "جیلا" بافته می‌شود. این دست بافته از چهار قطعه نواری شکل به عرض 50 سانتی متر و به طول دو...

اطلاعات

آشنایی با آرامگاه حیات الغیب

مقبره محمد بن احمدرضی الدین از نوادگان امام موسی بن جعفر ملقب به حیات الغیب در کنار رودخانه کشکان و جاده خرم آباد - اندیمشک در شهر ویسیان شهرستان دوره چگنی واقع شده‌است.
بنای مقبره حیات الغیب در روستایی با همین نام و بر روی تپه‌ای مشرف به روستای قالبی قرار دارد. در این آرامگاه علاوه بر مقبره حیات ... ادامه مطلب
آشنایی با آرامگاه حیات الغیب
آشنایی با آرامگاه حیات الغیب
آشنایی با آرامگاه حیات الغیب

یلدا در لرستان

در لرستان نیز که مهد فرهنگ غنی ایرانی بوده شب یلدا یا ' شو اول قاره' با آداب و رسوم خاص خود همراه است و مردم این دیار سعی می‌کنند در حد بضاعت خود به هر نحو که شده این آداب را به جای بیاورند.
روز آخر آذرماه، خانه تکانی توسط کدبانوها و زنان لرستانی آغاز می‌شود و همزمان با این خانه تکانی حال و هوای دل مردمان لر نیز طراوت و تازگی می‌یابد.
زنان لرستانی با تمام هنر و سلیقه خود سعی در یک سفره آرایی چشمگیر و سبقت از یکدیگر دارند و در این میان می‌توان گفت یکی از اصلی‌ترین غذاهای لرستان به ویژه خرم آباد انواع غذاهای کبابی از جمله جوجه کباب و کوبیده است.
رفته رفته با نزدیک شدن به غروب آخرین روز پاییز در همه خانه‌های لرستان بوی گندم بو داده به مشام می‌رسد گندمی که اصطلاح 'گندم شیر' دارد و آن را در شیره می‌خیسانند و زردچوبه و نمک را با آن مخلوط می‌کنند سپس آن را روی ساج برشته می‌کنند و همراه بادام، گردو، کشمش، سیاه دانه و کنجد مخلوط می‌کنند.
البته سال‌های اخیر سایر تنقلات از جمله پسته و گردو و بادام نیز جایی در سبد شب یلدای لرستانی‌ها برای خود باز کرده اند.
بعد از صرف شام مفصل، شب نشینی، دید و بازدید اقوام، فال حافظ و فال چهل سرو به همراه صرف انار و هنداوانه آغاز می‌شود.
***فال 'چهل سرو' تفالی به اشعار لکی
مجموعه ابیات 'چل سرو' که سراسر به زبان لکی است متعلق به قوم لک و ادبیات و فرهنگ آن بوده که با توجه به لک زبان بودن بخش‌های وسیعی از لرستان و ارتباط لک زبانان با سایر اقوام در سراسر استان گسترش یافته است.
گرفتن فال چهل سرو و خواندن چهل بیت شعر، همانند تفال به حافط در میان لرستانی‌ها رواج دارد، تفالی که لرستانی‌ها برای شروع فصل سرما و زمستان می‌زنند و گاهی اوقات نیز به نیت خاصی فال می‌گیرند.
در چهل سرو یک نفر از بزرگان خانواده چهل عدد از دانه‌های تسبیح را شمرده و جدا می‌کند و سایر بزرگترها که اشعار چهل سرو را می‌دانند به نوبت مصرع‌های نخست این اشعار را می‌خوانند و به ازای هر مصرع، یک عدد دانه تسبیح شمارش می‌شود.
البته فرد تسبیح به دست باید تسبیح را از بقیه افراد مخفی کند تا متوجه نشوند چهل دانه تسبیح کی به اتمام می‌رسد، تا اینکه چهلمین مصرع که به چهلمین دانه تسبیح می‌رسد به عنوان نتیجه تفال اعلام می‌شود.
پس از آن، مصرع دوم تفال نیز خوانده می‌شود و تعبیر آن هرچه که باشد به منزله خوب یا بد بودن نتیجه نیت مورد نظر است.
'خدات و بین د دو گل ژوهار، اول اسب و زین دوم ژن و مال' به معنی 'خدایت بدهد دو گل از بهار اول اسب و زین دوم زن و دارائی'، 'تلی ژ زلفت پاونی پامه، گری نوینمت آخر دنیامه' به معنی 'تاری از زلفانت پایبند پامه، لحظه ای نبینمت آخر دنیامه، 'هر صو و سحر بانگ خروسان ، شوره تلمیت بار تازه عروسان' به معنی 'هر صبح و سحر بانگ خروسها، صدای پای کاروان تازه عروسها' نمونه هایی از ابیات فال چهل سرو هستند.
یلدای لرستان/ از پشت بام خانه تا پشت بام همسایه
یکی از پر هیجان‌ترین بخش‌های شب یلدا در لرستان اجرای آیین سنتی است که مورد علاقه اقشار مختلف و گروههای سنی متفاوت قرار می‌گیرد.
پس از صرف شام، پسرهای نوجوان هر خانه با در دست گرفتن چادرهای مشکی و رنگی از طریق پشت بام منزل خود به پشت بام همسایه‌ها می‌روند و با سردادن اشعاری، صاحبان خانه‌ها را به بیرون از منزل می‌کشانند.
در واقع با توجه به بافت سنتی بسیاری از مناطق لرستان، خانه‌ها دوش به دوش یکدیگر قرار گرفته و به راحتی می‌توان تا چندین خانه را از طریق پشت بام‌ها سرکشی کرد.
در این آیین، دراز کردن شال یا چادری از پشت بام همسایه برای دریافت آجیل و میوه از سوی دیگر همسایگان و خواندن اشعاری به همین منظور از برنامه‌های ویژه شب یلدا در شهرهای مختلف لرستان است.
نوجوانان و جوانان به پشت بام همسایه خود می‌روند و در حالی که چادر همراه خود را از پشت بام به منزل همسایگان آویزان کرده اند با خواندن اشعار کوتاه، رسیدن یلدا را خبر می‌دهند و برای اهل منزل آرزوی خیرت و برکت می‌کنند.
پس از خواندن اشعار با صدای بلند، صاحب خانه در شال و یا چادرآنها آجیل، شیرینی و میوه و گندم شاهدانه می‌گذارد.
'امشو اول قاره، خیر د هونت بواره' امشب اول یلدا یا اول زمستان است خیر از خانه ات ببارد، 'نون و پنیر و شیره، کیخا هونت نمیره' نان و پنیر و شیره کدخدا (صاحب خانه) خانه ات نمیرد، 'چی به علی کوشکه بیاره' چیزی بده علی کوچولو یا بچه ات بیاورد، اشعاری است که توسط جوانان و نوجوانان خوانده می‌شود.
**
لرستانی‌ها همچنین از اول آذر تا 40 روز بعد را چله بزرگ می‌نامند و گوسفند قربانی شده را برای این 40 روز نگهداری می‌کنند.
از روز چهل تا روز 44 زمستان را
یلدا در لرستان
یلدا در لرستان

حیدر محمدی

حیدر محمدی یکشنبه 29 آذر 94 - 20:24

ممنون-جامع و کامل

روغن حیوانی رهاورد دلفان لرستان

دلفان لرستان از دیرباز با داشتن روغن حیوانی مرغوب ومعطر زبانزد بوده و مسافران با سفر به این دیار فرآورده دامی را به عنوان سوغات و تحفه به ارمغان می‌برند.
وجود مراتع و چمن زارهای مرغوب، کوههای انباشته از پوشش جنگلی مناسب و گونه‌های گیاهی معطر موجب شده که روغن حیوانی تولیدی عشایر و دامداران دلفان از ... ادامه مطلب
روغن حیوانی رهاورد دلفان لرستان
روغن حیوانی رهاورد دلفان لرستان

شناسایی یک روستای ۷ هزارساله در لرستان

احمد پرویز، سرپرست هیأت شناسایی دشت سیلاخور می‌گوید: قدیمی‌ترین محوطه‌های شناسایی شده درکف دشت سیلاخور دارای سفال موسوم به" باغ نوخرم آباد" هستند که با دهکده‌های هفت هزارساله همزمانی پیدا می‌کنند.
وی گفت: نتیجه نهایی این برنامه علاوه بر تعیین دقیق موقعیت مکان‌‌های باستانی و شناخت بهتر آثار اهمیت ویژه ای در پژوهش الگوهای اسکان و گاهنگاری آنها ،شناسایی زیست بوم باستانی ، تاریخ تحولات سیاسی فرهنگی انسان‌ها و نگاشتن گذشته و تاریخ بخش‌هایی از این حوزه دارد.
به گفته این باستان شناس، یافته‌های به دست آمده شامل بقایای معماری و آثاری ازمواد فرهنگی قابل مشاهده سطحی است که به کمک آن و با کاوش‌های باستان شناختی و بررسی منابع مکتوب و بستر جغرافیایی منطقه می‌توان بخش مهمی از گذشته و تاریخ منطقه را بازسازی کرد.
پرویز در ادامه افزود: در بررسی دشت سیلاخور به مدارک مربوط به سبکهای معماری ،منابع تاریخی ،شجره شناسی ،اظهارات سیاحان،سفرنامه‌ها ،اسناد و فرامین حاکمان ، طرح ها، نقشه‌ها و تصاویر قدیمی ،هوایی و ماهواره ای، واحدهای ژئومورفولوژی منطقه، زمین سیما و چشم اندازهای آن، مطالعه خواص هیدرودینامیکی و خصوصیات هیدروژئولوژیکی سازندها از نظر تأثیر آنها بر کیفیت آبهای زیرزمینی ، مطالعه پدیده کارست و ذخائر آبخوان در گستره مورد نظر توجه ویژه ای شده است.
وی افزود: اغلب استقرارگاه‌ها در کنار رودخانه‌های سیلاخور و تیره و چشمه‌های کارستی قرار دارند که به دلیل وفور آب و خاک بسیار حاصلخیز شاهد بیشترین برپایی استقرارهای کهن در دشت سیلاخور هستیم.
این باستان شناس تصریح کرد: اغلب محوطه‌های این منطقه بزرگ و در دوره‌های طولانی مدت دارای استقرارهای دائمی و یک‌جانشین بوده است ومی توان گفت که این دشت در مقایسه با دیگر نواحی منطقه بیشترین جمعیت‌ها را در دوره‌های کهن در خود جا داده است.
به گفته پرویز، چمنزارهای این منطقه برای دامداران کوچرو بسیار مساعد بوده و قابلیت کشاورزی وسیع و جذب استقرارهای پرجمعیت را داشته است.
این باستان شناس همچنین تاکید کرد: در حال حاضر، می‌توان چنین گفت که قدیمی‌ترین محوطه‌های شناسایی شده در کف دشت سیلاخور دارای سفال موسوم به «باغ نو خرم آباد» هستند، که با دهکده‌های 7 هزارساله همزمانی پیدا می‌کنند. بررسی و مطالعه مقدار قابل توجهی از سفال‌های دشت سیلاخور ،فراوانی گونه‌ها و تنوع در نقشمایه‌ها و دیگر تغییرات جزئی تر، تداوم استقراری و شناخت تمدنی پویا را در طول چندین هزاره امکان‌پذیر ساخته است.
پرویز ابراز امیدواری کرد که گزارش بررسی و شناسایی دشت سیلاخور نقطه آغاز مجدد انجام پژوهش‌های جدید و مطالعات تکمیلی باستان شناسی شهرستان پرسابقه و تاریخی بروجرد و دورود باشد که نکات مبهم و نادانسته فراوانی درخود نهفته دارد.
وی با اشاره به اهمیت تهیه این اطلاعات در جامعه رو به توسعه ایران که فراوانی آثار باستانی آن شگفت انگیز و کم نظیر است، گفت: نتایج نهایی این بررسی موجب شفاف‌تر شدن روابط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری با دیگر سازمان‌ها و نهادهای دخیل در جریان توسعه کشور شده و به آنها کمک می‌کند تا با در اختیار داشتن اطلاعات نقشه باستان شناسی برای پروژه‌های بلند مدت خود برنامه‌ریزی کنند.
بررسی و شناسایی دشت سیلاخور با مجوز رئیس پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و در مدت یک ماه صورت گرفت.

منبع :http://www.farsnews.com/
شناسایی یک روستای ۷ هزارساله در لرستان

آیین خون بس

آیین خون بس که در بیشتر شهرستان‌های استان لرستان با رعایت آداب و رسوم خاصی اجرا می‌شود قدمتی دیرینه دارد و در هنگام وقوع قتل و خونریزی برای خاتمه دادن به درگیری و گذشت صاحبان عزا که در درگیری دچار خسارت شده اند، برگزار می‌شود.
در این مراسم ریش سفیدها و خانواده قاتل برای طلب بخشش نزد خانواده داغدار ... ادامه مطلب
آیین خون بس
آیین خون بس
آیین خون بس
آیین خون بس

اطلاعات بیشتر...

نظر شما درباره لرستان

برای ارسال نظر باید وارد سایت شوید
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.