4 6

آب و هوا

توضیحات

ویرایش
اقلیم : معتدل
نام قدیم : مادبزرگ
مساحت : 29530
جمعیت : 1413959
استان مرکزی در منطقه‏ای واقع شده‌است که در زمانهای قدیم به آن ماد بزرگ، در اوایل دوره اسلامی ایالت جبال و در سده‏های بعد عراق عجم می‏گفتند. نام جبال برای اوّلین بار توسط اعراب به کوهستان‌های مغرب ایران نسبت داده شد. در دوره سلجوقیان، خلفای عباسی لفظ عراق عجم (به معنای عراق غیر عرب) را به مناطق غربی ایران نسبت دادند.
استان مرکزی به عنوان پایتخت صنعتی ایران تقریباً در مرکز ایران قرار دارد. بزرگترین شهر و مرکز استان ...مشاهده کامل متن مرکزی کلان‌شهراراک می‌باشد. در روزگار کهن این شهر عراق نام داشت که در زمان تسلط اعراب بر ایران عراق عجم نامیده می‌شد که شامل بسیاری از استانهای همجوار امروزی می‌شد. این استان از شمال به استان‌های تهران، البرز و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استان‌های لرستان و اصفهان و از شرق به استان‌های تهران، قم و اصفهان محدود است. این استان با مساحتی معادل ۲۹٬۵۳۰ کیلومتر مربع حدود ۱،۸۲ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده‌است. بر اساس آخرین تقسیمات کشوری، استان مرکزی دارای ۱۲ شهرستان، ۲۳ بخش، ۳۲ شهر، ۶۶ دهستان و ۱٬۳۹۴ آبادی دارای سکنه و ۴۶ آبادی خالی از سکنه است. مرکز این استان شهر اراک است. شهرستانهای این استان عبارت‌اند از: محلات، اراک، ساوه، تفرش، خمین، فراهان، دلیجان، شازند، آشتیان، کمیجان، زرندیه و خنداب.
واژه اراک به معانی ، تخت پادشاهی _ پایتخت _ باغستان _ نخلستان ، شهرستان ، باغ و بارگاه اورده اند ، پروفسور هرتسفلد آلمانی ً اراک ً را بشکل فارسی کلمه ً عراق ً و به معنی سرزمین هموار دانسته است .
در زمان سلوکیان در منطقه ماد بزرگ بین همدان و ری شهری به نام کره نزدیک اراک کنونی وجود داشته است . واژه ً کره ً در دوران اسلامی به نام‌های الکرح _ کرح تغییر یافته است . از قرون اولیه اسلام و گسترش اسلام به داخل مرزهای کشور منطقه وسیع ماد بزرگ به جهان معرفی گردید ، در قرون دوم اسلامی نواحی بین همدان ، ری ، اصفهان را عراق نام نهادند .
شاه اسماعیل صفوی در سال 908 هـ ق سلطان مراد بایندری را که از مدعیان حکومت در منطقه بوده است شکست داد و بعد از این پیروزی بود که دستور داد در کرج آستانه امامزاده سهل بن علی را به دقت تعمیر کنند و بر روی آن گنبد و بارگاهی بزرگ بسازند از آن تاریخ شهر کرج را آستانه نامیده اند . در طول حکومت قاجاریه نیز شهرهایی نیز در این منطقه بنا و یا بازسازی گردید ، گرچه از زمان تأسیس شهر اراک ، مرکز استان بر مبنای سلطان بیشتر از دو قرن سپری نشده است ، طی این خطه از کشور مهد تربیت و پرورش علما ، رجال و دانشمندان و ادبای بزرگ بوده است که هر یک میراث جاودان ارزشمندی را در پهنه تاریخ و فرهنگ و ادب کشور از خود باقی گذارده اند .
نژاد :
با توجه به مطالعات باستان شناسی و تاریخی سابقه سکونت در این نقطه از ایران زمین به هزاره دوم و سوم ق . م باز می‌گردد . بعدها تمدن هایی در این سرزمین شکل گرفت که هنوز آثاری از آن‌ها در تپه‌های باستانی و نقاط مختلفی از این سرزمین وجود دارد . که خود حکایت از رد پای اقوام مختلف است.
بعدها با ورود اقوام آریایی و اختلاط آنها این نژادها در هم آمیختند . پس از اسلام نیز اقوام دیگری از جمله ترکان و مغولان در این نجد سکنی گزیدند و با مردمان این نواحی در آمیختند.
زبان :
بیشتر مردم استان مرکزی به زبان فارسی سخن می‌گویند. زبان ترکی نیز در اکثر روستاهای اطراف اراک ، سربند و ساوه رایج است . در دلیجان مردم به زبان راجی حرف می‌زنند که ریشه در زبانها و واژه‌های دوره مادی دارد.
در خصوص زبان راجی باید گفت که این زبان بس شگفت که نشانه‌های آن در بخشی از مرکز ایران چون دلیجان و محلات و نراق و ... برجای مانده است . داستان از یک زبان نیرومند ایرانی می‌گوید که به دلیل ویژگی‌های برتر خود نشان می‌دهد که روزگاری دراز در یک قلمرو گسترده ، مرکزیت داشته است و روز به روز با یورش زبانی پر می‌شود و در هم آهنگ و بی ریشه ، از سوی صدا و سیمای مرکزی پهنه آن کمتر و کمتر می‌شود البته باید گفت ( گویندگان ایرانی که در شهرها و روستاهای گوناگون ، با زبان‌های شیرین و ریشه دار خویش زیر ستم زبان رسانه‌های گروهی هستند . بدان روی که این گفتارها از پایتخت ایران پخش می‌شود نام آن را فارسی نهاده اند و گمانشان بر این است که این سیستم از سوی زبان فارسی بر زبانشان می‌رود ، باز آنکه این زبان یک زبان آمیخته از ده‌ها ، شاید صدها گویش گوناگون پدیدار شده است که ریشه و مایه ایی ندارد و پایگاه آن را هم ندارد که با نام فارسی دری از آن یاد کنیم بلکه بهتر است آن را ً گویش تهرانی نو ً بنامیم زیرا که زبان تهران کهن نیز تا بدین پایه درهم ریخته نبوده است و برای خود زیبایی و پایه و مایه و دستور داشته است . چنانکه در برخی از جاها تنها اندک پیرمردان و پیر زنان واژه‌های آن را به یاد می‌آورند ، و در برخی جاها تنها نام آن بر جای مانده است اما خوشبختانه دلیجان که به گویش راجی خود دلیگون خوانده می‌شود کانونی بنیرو است که هنوز آن را بر زبان فرزندان می‌گذارند و اگر از سوی ادارات فرهنگ و آموزش و پرورش کوششی اندک در این زمینه شود می‌توان امید بدان بست که در آینده باز هم به گونه یک زبان روان در آن شهرستان بکار رود و ما نیز از برتری‌ها و ویژگی‌های آن چنانکه بایسته و شایسته باشد برخوردار گردیم.آب و هوای استان به علت وجود کوه‌های مرتفع، مجاورت با حاشیه مرکزی ایران، همجواری با بخشی از منطقه حوض سلطان، کویر میقان و حوزه آبریز دریاچه نمک و همچنین قرار گرفتن در محل تلاقی دو رشته کوه البرز و زاگرس، دارای آب و هوایی متنوع است. همچنین جهت و جریان وزش بادهای غربی ـ مدیترانه‌ای و اقیانوس اطلس، توده‌های هوای فشار زیاد اقیانوس هند و جریانهای سرد آسیای مرکزی شرایط اقلیمی استان را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. مهمترین انواع آب و هوای استان عبارتند از: آب و هوای نیمه بیابانی در مناطقی چون ساوه و زرندیه، آب و هوای معتدل کوهستانی همراه با زمستان سرد و تابستان معتدل، در شهرستان‌هایی مانند اراک، خمین، تفرش و محلات. آب و هوای سرد کوهستانی با زمستانی سرد و برفی و تابستانی خنک در محدوده‌های جغرافیایی شهرستان شازند.
استان مرکزی در دوره کواترنری مرطوب بوده و بارش‌های آن روزگار که باعث شسته شدن رسوبات از کوه‌ها و انباشت آنها در بخش‌های پست شده دشت‌های حاصلخیزی چون دشت فراهان، دشت شازند، دشت ساوه و دشت زرند را به وجود آورده‌است. پست‌ترین نقطه استان دشت مسیله با ۹۵۰ متر بلندا از سطح دریاست.
استان مرکزی از جمله استان‌هایی است که از نظر پوشش جنگل‌های طبیعی بسیار فقیر است. سرانه جنگل در این ساتان شانزده برابر از سرانه آن در ایران پایین‌تر است. برخی بخش‌ها مانند ساوه و شازند و تفرش تاج پوشش ۵ تا ۱۰ درصد هستند و برخی دیگر از بخش‌ها مانند دلیجان، محلات، خمین، اراک، کمیجان و زرندیه دارای تاج پوشش ۱ تا ۵ درصد هستند. از جمله جنگل‌های موجود در استان می‌توان به پارک‌های جنگلی و جنگل‌های دست کاشت (۸۳۹٫۵ هکتار)اشاره کرد. مساحت جنگلهای طبیعی استان مرکزی ۱۵۱۲۷/۵۴۷۱ هکتار است. سرانه جنگل (جنگلهای طبیعی و دست کاشت) نزدیک به ۱۲۸ مترمربع است. در استان چهار ذخیره گاه جنگلی وجود دارد که شامل ذخیره گاه بلوط و سماق در شهرستان شازند با وسعت ۲۱۰ و ۷۵ هکتار و بنه در شهرستان تفرش با وسعت ۲۰ هکتار و خونیار واقع در شهرستان ساوه به مساحت ۲۰۰۰ هکتار است.
حدود ۳۳۵ گونهٔ جانوری شامل: ۵۳ گونه پستاندار، ۲۰۵ گونه پرنده، ۵۴ گونه خزنده، ۴ گونه دوزیست و ۱۹ گونه ماهی در این استان موجود هستند. نماد محیط زیست طبیعی این استان پازن می‌باشد که در استان به تگه نیز مشهور است.جانورانی مانند آهو، کل و بز، قوچ، میش، شغال، روباه، گرگ، خوک، خرگوش، تشی، خرس قهوه‌ای، پلنگ، گربه پالاس، کاراکال، سمور، لاک پشت، کبک، تیهو، کوکر، باقرقره و پرندگان مهاجر درنا، آنقوت، غاز و مرغابی چنگر در مناطق کوهستانی و استپی حفاظت شده استان زندگی می‌کنند.
به طور کلی ۱۹ درصد از مساحت استان مرکزی اراضی کشاورزی و ۵۷ درصد مرتع و بقیه غیر مزروعی (شهرها، جاده‌ها، دریاچه و...)است. محصولات کشاورزی استان شامل گندم،جو، آفتابگردان،حبوبات،پنبه،چغندرقند،گوجه فرنگی،پیاز،انگور،خشکبار،سبزیجات،انار، طالبی،هلو،پسته،بادام و گردو می‌باشد.

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری مرکزی

مسجد جامع ساوه

مسجد جامع ساوه

مسجد جامع ساوه از اولین مسجد‌هایی است که در ایران ساخته شده و طی سال‌ها دوره‌های مختلف توسط هنرمندان ایرانی تزئین و مرمت شده‌است. هزار و دویست - سیصد سال پیش چند تا اوستا بنای ساوجی دور هم جمع شدند، طرح یک مسجد کوچک و جمع‌وجور را کشیدند، آستین‌هایشان را بالا زدند و با کنار هم گذاشتن خش...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مسجد جامع شش ناو ( ششناو )

مسجد جامع شش ن...

مسجد جامع شش ناو از جمله مساجد قدیمی استان مرکزی است که در محله فَم شهر تفرش واقع شده‌است. بنای اولیه مسجد از آثار دوره سلجوقی است که در دوره‌های بعد قسمت‌هایی به آن اضافه شده‌است. این مسجد در تاریخ ۱۹/ ۵ /۱۳۷۹ با شماره ۲۷۷۱ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. یکی از مهمترین آثار...

اطلاعات | نقشه | مسیر
امامزاده هفتاد و دو تن

امامزاده هفتاد...

در روستای «کهن ساروق» فراهان در شمال غربی اراک، بقاع متبرکه هفتاد و دو تن قرار دارد که به لحاظ تاریخی و مذهبی مورد توجه و احترام عمیق مردم به ویژه اهالی منطقه فراهان است. این بقاع در میان باغ بزرگ بسیار زیبایی قرار دارند و امامزادگان طاهر و علی در آن مدفون هستند. تاریخ بنای این ساختمان ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه دختر ( قیزقلعه ) ساوه

قلعه دختر ( قی...

یکی از مهمترین آثار شگفت‌انگیز معماری کشور در مناطق مرتفع و سخت گذر ایران در دوره باستان که تاکنون ناشناخته مانده قیز قلعه ساوه می‌باشد. عظمت بنا و فلسفه وجودی ساخت آن دراین منطقه به حدی جالب است که می‌توان از آن به عنوان یکی از منابع مهم جذب گردشگر بین‌المللی به استان مرکزی و همچنین م...

اطلاعات | نقشه | مسیر
منزل تاریخی خاندان میرفخرایی

منزل تاریخی خا...

در یکی از کوچه باغهای محله آب دکان تفرش بقایای خانه ای متعلق به دوره قاجار که 200 سال قدمت دارد وجود دارد که به نام خانه میرفخرائی معروف می‌باشد و در فهرست آثار ملی ایران با کد 4877 و در تاریخ 19/12/1380 به ثبت رسیده است. منزل فوق از سه بخش حیاط واحدهای معماری پیرامون حیاط و قطعه باغی ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
آتشکده آتشکوه محلات - مرکزی

آتشکده آتشکوه ...

بدون شک یکی از مهمترین آثار بجا مانده از دوران باستان در سرزمین کهن ایران، بقایای آتشکده آتشکوه نیم ور در استان مرکزی است آتشکده آتشکوه نیمور محلات در 12 کیلومتری غرب دلیجان در استان مرکزی قرار دارد و متعلق به دوره ساسانی است. عظمت بنا به حدی است که جزء برترین آتشکده‌های زردتشتیان جها...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه حاج وکیل ( کلاه فرنگی )

قلعه حاج وکیل ...

این بنا مربوط به دوران قاجاریه است . بانی این بنا در اصل یک شرکت تجاری انگلیسی سویسی الاصل به نام (زیگلر) بود که پس از انحلال، قسمتی از آن توسط یکی از متمولین شهر اراک به نام (حاج محمد حسین میثمی وکیل) مشهور به (حاج وکیل) خریداری شد و از آن پس به نام قلعه حاج وکیل شهرت یافت . با توجه ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه حسن پور

خانه حسن پور

این خانه در مجموعه بافت قدیمی شهر اراک و در اولین گذر سمت چپ بعد از چهار سوق بازار(گذر ششم) و در مقابل گذر مدرسه و مسجد سپهداری قرار دارد، بنیانگذار این بنا حاج علی مشیری است و بعد از چند نسل آخرین مالک آن آقای حسن پور بوده است. سازه اصلی بنا از خشت تشکیل شده و پی‌ها را به وسیله سنگهای...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

آداب و رسوم مرکزی

آش آماج

آش آماج

آش اماج یکی از چندین غذای لذیذ محلی و سنتی استان همدان است. اماج درون این آش را به دو روش می‌توانید تهیه کنید که به آن‌ها پرداخته‌ایم. مواد لازم برای 4 تا 6 نفر: اماج: یک پیمانه، سبزی آش (تره، پیازچه): 500 گرم، پیاز داغ: 2 قاشق غذاخوری، سیر: 3 حبه، عدس: 150 گرم، لوبیا چشم بلبلی: 150 گ...

اطلاعات
آغوز نون

آغوز نون

این نوع نان به دلیل وجود گردو و کنجد سرشار از مواد پروتئینی ، فسفر ، کلسیم ، آهن و ویتامین D است . مواد لازم میزان آرد گندم 500 گرم روغن 10 گرم مایه خمیر 5 گرم گردو ...

اطلاعات
لباس محلی اراک

لباس محلی اراک

پوشاک مردان: سرپوش کلاه نمدی: این کلاه ساده و بدون لبه است. در شهر مامونیه تنها طبقه رعیت آن را بر سر می‌گذارند.کلاه گوشی: این کلاه از پشم است و توسط مردان روستا بافته می‌شود. این کلاه چون تا پایین گردن را می‌پوشاند، بیشتر در زمستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.کلاه پهلو: کلاه پهلو را...

اطلاعات
آش انار (اراک )

آش انار (اراک ...

مواد لازم: برنج=1 پیمانه(200 گرم) سبزی آش(تره-جعفری-گشنیز-نعناع)=1 کیلو لپه=2 تا 3 قاشق سوپخوری پیاز سرخ کرده=3 تا 4 قاشق سوپخوری گوشت چرخ کرده=نیم کیلو انار=2 کیلو(یا رب انار 2/1 پیمانه) گلپر=یک تا دو قاشق سوپخوری روغن=2 تا 3 قاشق سوپخوری نمک و فلفل=به مقدار کافی طرز تهیه: ل...

اطلاعات
آش ترخینه شکمبه (سیرابی)

آش ترخینه شکمب...

آش ترخینه شکمبه (سیرابی) : مواد لازم : * ترخینه خشک شده ۲۵۰ گرم * یک کیلو شبزی آش و اسفناج * یک عدد سیرابی گوسفند * نخود و لوبیا ۱۰۰ گرم * نمک و زرد چوبه به مقدار لازم توضیح : ترخینه ماده آماده شده ایی است که مخلوطی از دوغ - گندم پرک شده (بلغور) - گوجه - برگ چغندر - نمک ...

اطلاعات
جشن و مراسم بیل گردانی

جشن و مراسم بی...

جشن بیل گردانی به عنوان نمادی از تلاش و همدلی همه ساله در بهار و در آستانه فصل آبیاری مزارع با حضور خود جوش گروههای مختلف مردم در شهر نیم ور محلات استان مرکزی برگزار می‌شود. این جشن با قدمت حدود دوهزار ساله به عنوان نمادی برای تشکر الهه آب بوده و ریشه در فرهنگ آب و آبیاری و نمادی برای ن...

اطلاعات
بازی شهنوک پهنوک

بازی شهنوک پهن...

1 - محل بازی: فضای آزاد، روی زمین سفت و صاف و مسطح. 2 - وسیله بازی: قطعه سنگ یا «جیر» مسطح به شعاع دو و ضخامت یک سانتیمتر به نام «سول». 3 - فصل بازی: بهار، تابستان. 4 - زمان بازی: روزها. 5 - تعداد بازیکنان: 2 نفر. 6 - سن بازیکنان: ده سال به بالا. 7 - جنس بازیکنان: دختر. 8 ...

اطلاعات
یک قل دو قل

یک قل دو قل

اهداف بازی: سرگرمی، افزایش هماهنگی عصبی عضلانی، افزایش دقت و تمرکز و چابکی ▪ تعداد بازیکن: بیشتر از دو نفر (۲ تا ۱۰) ▪ ابزار بازی: ۵ سنگ گرد که کمی بزرگ‌تر از فندق باشد ▪ محوطه بازی: فضای بسته ▪ شرح بازی: ابتدا با جفت یا تک آمدن، آغاز کننده بازی را مشخص می‌کنند، به این گونه که یکی ا...

اطلاعات
مشاهده تمامی آداب و رسوم

محصولات مرکزی

انار ساوه

انار ساوه

انار یکی از مشهورترین سوغاتیهای شهرستان ساوه میباشد. که هر ساله زمان براداشت این محصول در شهر ساوه جشنواره ای به همین نام یعنی جشنواره انار برگزار میگردد از خواص مهم انار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: انار منبع مهم آنتی اکسیدان‌ها ، پتاسیم و ویتامین C است. در واقع آب انار یکی از غنی‌...

اطلاعات
گیوه دوزی اراک

گیوه دوزی اراک

گیوه این پای افزار کهن از قدیمی‌ترین صنایع دستی این مرز و بوم به شمار می‌آید.در مورد تکامل این هنر صنعت متاسفانه اطلاعات کمی در دسترس می‌باشد گیوه یک پای افزارقدیمی راحت و سازگار با آب و هوای معتدل ایرانی است که البته با زحمت فراوان تهیه شده و حاصل دست رنج چندین نفر اعم از زنان و مردان...

اطلاعات
فتیر

فتیر

فتیر نوعی شیرینی است که از آرد، شکر، تخم مرغ و مواد دیگر تشکیل شده است و مانند نان آن را در تنور پخت می‌کنند.فتیر انواع مختلفی از جمله کسمه و شیرمال دارد. فتیر سوغات شهرستان اراک می‌باشد. البته انواع مختلفی از این شیرینی محلی در نقاط مختلف کشور پخته می‌شود . یکی از این انواع، شیرینی است...

اطلاعات
جوزقند ( جوزغند )

جوزقند ( جوزغن...

جوزقند نوعی میوه نیم خشک شده که درون آنرا با گردی مخصوص پر می‌کنند. انواع جوز قند عبارتست از آلویی-انجیری- گلابی-امرودی(نوعی گلابی)- الگی(نوعی هلو)-گنجونی(نوعی گلابی) این شیرینی محلی به دست بانوان هنر مند نراقی درست می‌شود . بالا بودن کیفیت مواد اولیه موجود در این نوع شیرنی و سخت...

اطلاعات
کشمش

کشمش

خنداب از مراکز مهم تولید انگور و صادرات کشمش در کشور و استان مرکزی می‌باشد . فواید کشمش کشمش، میوه‌ی رسیده و خشک انگور است که با توجه به نوع انگور، روش و شرایط خشک کردن و مواد افزودنی مجاز موجود در آن به نام‌های مختلفی در بازار به فروش می‌رسد و مانند دیگر خشکبارها در تمام سال یافت می...

اطلاعات

آشنایی با محوطه تاریخی خورهه

محوطه تاریخی و باستانی خورهه در مجاورت روستایی به همین نام و در 48 کیلومتری شمال شرق شهرستان محلات، در استان مرکزی قرار دارد
محوطه تاریخی خورهه محلات از آثار تاریخی به جا مانده از دوره اشکانی، اسلامی و سلجوقی است که 3 هزار متر مربع وسعت دارد و از یک بنای اربابی شامل: بخش درونی، اتاق‌های متعدد و محوطه ... ادامه مطلب
آشنایی با محوطه تاریخی خورهه
آشنایی با محوطه تاریخی خورهه
آشنایی با محوطه تاریخی خورهه

آب انبار «بلور» نماد قدمت شهرستان تفرش

آب انبار بلور بعنوان یکی از آثار تاریخی تفرش در سال 1387 و به شماره 2366 در فهرست آثار ‏ملی کشور به ثبت رسیده و یکی از نمادهای قدمت سرزمین کهن تفرش در استان مرکزی است.‏
این اثر تاریخی مربوط به دوره قاجار است و توسط میرزاحسین وزیر ‏ملقب به بلور در محله زاغرم تفرش ساخته شده است و امروزه این آب انبار ... ادامه مطلب
آب انبار «بلور» نماد قدمت شهرستان تفرش
آب انبار «بلور» نماد قدمت شهرستان تفرش

اطلاعات بیشتر...

نظر شما درباره مرکزی

برای ارسال نظر باید وارد سایت شوید
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.