توضیحات

ویرایش
از شاهکارهای معماری دوران مشروطه (قاجار) دژ زیبای کرشاهی یا قلعه دزدها بادرود است که در قسمت شرقی شهرستان آران و بیدگل و شمال شهر ابوزیدآباد نزدیکی ارتفاعات کوه یخ آب در استان اصفهان قرار دارد. این بنا کاملأ با خشت خام احداث گردیده ودارای 5 برج بزرگ دیده بانی است.
قلعه دارای غرفه‌ها واتاقکهای تودرتواست ودور تادور آن را خندق بزرگ باروش مهندسی زیبائی بنا کرده اند تااز نفوذ دشمن به آن جلوگیری شود .
قلعه کرشاهی یا گهر شاهی که در اصطلاح محلی به «قلعه کر» نامور است.
این قلعه در کویری به نام پشت ریگ (بند ریگ) و حاشیه غربی کوههای یخ آب قرار گرفته و از نزدیکترین آبادی ٢٣ کیلومتر فاصله دارد .
شالوده بنای این قلعه به قبل از اسلام باز میگردد و در دوره‌های مختلف از جمله در زمان حمله مغول بازسازی شده تا جلوی پیشروی دشمن که از راه کویر قصد حمله به نواحی مرکزی ایران را داشت ، گرفته شود .
از آن زمان به بعد بارها مورد استفاده حاکمان و راهزنان وشورشیان قرار گرفته ، وآخرین بار توسط حسین کاشی ، از شورشیان اواخر دوره قاجار بازسلزی میشود که هنوز هم آثار گلوله‌های توپ نیروهای دولتی بر دیوارهای قلعه نمایان است.
مساحت قلعه بهمراه محوطه آن هشت هزار متر مربع و تماما” از خشت ساخته شده و بعد از ارگ بم ،بزرگترین بنای خشتی ایران محسوب میشود .
بعد از ویرانی ارگ بم در زلزله دیماه ٨٢ ،هم اکنون قلعه کرشاهی بزرگترین ...مشاهده کامل متن بنای خشتی ایران به شمار می‌رود.
این قلعه درزمان حمله مغولها بعنوان پایگاهی برای مبارزه، بخوبی توانست درجنگی نابرابر چند روز مقابل یورش وحشیانه دشمن مقاومت کند.
سربازانی که در زمان حمله با مغولان می‌جنگیدند بعد از رشادتهای فراوان و وارد کردن تلفات سنگین به دشمن ،وقتی لشکر عظیم مغول را می‌بینند که مانند مور و ملخ از هر سو می‌تازند ،ترجیح می‌دهند از داخل قلعه به مبارزه و مقاومت ادامه دهند .
مغولان قلعه را محاصره می‌کنند ولی از همان ابتدا مشخص بود که این بنای مستحکم ، بیدی نیست که با این بادها بلرزد و به راحتی تسلیم شود.
ساختارپیچیده قلعه ،تسخیر آن را دشوار کرده و در طراحی آن ،اصول دفاعی بخوبی پیش بینی شده بود .
حیاط بزرگ میانی قلعه که در میان آن، انبار حوض بزرگی وجود دارد و اتاق‌های شاه‌نشین زمستانی و تابستانی، انبار، اصطبل‌های طویل و بزرگ و برج‌های ستبر و بلند را جانمایی کرده با ترکیب و در هم‌گسیختگی فضاهای مختلف، طراحی منحصر به فرد این قلعه را به رخ می‌کشاند.
دور تا دور قلعه دو دیوار محکم کشیده شده ، و برج‌های دیده بانی که تیراندازان در آن مستقر بودند کمی متمایل به بیرون ساخته شده بود تا به تمام محوطه اطراف اشراف و تسلط داشته باشند.
ضمن اینکه بین دیوار دوم و دیوار اصلی قلعه ،خندق و کانالی به دهانه ۵ متر کنده شده و اگر دشمن از دیوار اول و دوم میگذشت ،در آن خندق زمینگیر می‌شد و فرصتی برای تیراندازان قلعه بوجود می‌آمد تا آنان را از پا در آورند .قلعه ٣ دیوار داشته که دیوار اصلی قلعه بلندتر از بقیه می‌باشد، باقیمانده دیوار اول در ضلع شرقی پابرجاست.
بنابراین قلعه محاصره میشود با این تصور که وقتی آب و آذوقه ساکنان آن تمام شود،
تسلیم خواهند شد.
اما غافل از اینکه معماران و سازندگان این شاهکار نظامی ، حتی برای محاصره شدن هم پیش بینی کرده اند و درکویرخشک و بی آب و در چنین دشت وسیعی ،قلعه را در جایی ساخته اند که سطح زمین با سفره‌های آب زیر زمینی ،کمترین فاصله را دارد .بطوریکه با کندن کمتر از پنج متر به آب میرسیدند.
حوضی که اکنون نیز در وسط حیاط قلعه به چشم میخورد ١.۵ متر عمق دارد و تا چند سال پیش ،همیشه پر از آب بوده است .(برکه و آبگیری که در محوطه غربی وجود دارد، هنوز هم کاملا پرآب است و تشنگی مسافران کویر را برطرف میکند).
بارزترین ویژگی این قلعه را می‌توان خاصیت آب‌زایی زمین اطراف و زیر قلعه بیان کرد.
حوض بزرگ میانی قلعه همیشه مرطوب و یا پرآب است که دلیل آن خاصیت زمین و ضخامت کم پوسته زمین با سفره زیرزمینی آن است.
بنابراین انتخاب مکان ساخت قلعه ،در حالیکه میتوانست در هر جای دیگری از کویر ساخته شود ،به نوبه خود ،نشانگر درایت و دانش معماران آن است .
در آن زمان ،در قلعه‌های ایرانی برای مقاومت در برابر محاصره ،خرما و خشکبار ومخصوصا عسل را در کوزه و خمره‌های بزرگ نگهداری می‌کردند و با استفاده مقدار کمی از آن ،انرژی مورد نیاز بدن خود را به خوبی تامین می‌کردند و بدین ترتیب برای چندین سال آذوقه داشتند . (عسل طبیعی فاسد نمیشود ،در اهرام مصر مقداری عسل از ٣۵٠٠ سال پیش یافت شد که کاملا” سالم و قابل استفاده بوده ) .
هنگام محاصره ،سربازان از تونل‌های مخفی که از داخل به خارج قلعه کنده شده بود ،شبانه به دشمن شبیخون می‌زدند و تعدادی از آنان را می‌کشتند .
مسیر دسترسی به قلعه:
پس از عبور از شهر ابوزیدآباد از مسیر کاشان، به روستایی به نام قاسم آباد می‌رسید.
بعد از ورود به روستا و گذر از آن، راه خاکی به سمت شمال وجود دارد که پس از طی مسافت 30 کیلومتر به قلعه کرشاهی می‌رسید.

منابع :
http://fa.wikipedia.org/
http://bizovoy.blogfa.com/post/33
http://www.farsnews.com

اکو کمپ متین آباد

فاصله مستقیم: 22 کیلومتر
مشاهده مسیر

بقعه بابا حاجی

فاصله مستقیم: 28 کیلومتر
مشاهده مسیر

مسجد بیرین

فاصله مستقیم: 28 کیلومتر
مشاهده مسیر

مسجد ورگرموئه

فاصله مستقیم: 28 کیلومتر
مشاهده مسیر

خانه تاریخی آقا گل

فاصله مستقیم: 28 کیلومتر
مشاهده مسیر

نمایش و چاپ مسیر

با انتخاب مبدا و مقصد میتوانید فاصله بین دو مکان ثبت شده در تیشینه را مشاهده و چاپ نمایید.

مبدا
مقصد
مشاهده مسیر

جاذبه های گردشگری آران و بیدگل

عصارخانه شاهی

عصارخانه شاهی

عصارخانه شاهی اصفهان با مساحت تقریبی ۵۰۰ مترمربع و زیربنای ۸۵۰ متر مربع، یکی از آثار مهم تاریخی و گردشگری اصفهان است که در بازار بزرگ اصفهان، در ابتدای بازار مخلص و در جوار بازار تفنگ سازها بنا شده است. عصارخانه یعنی همان کارخانه روغن کشی و عصارخانه شاهی در دوره صفویه بدستور شاه عباس او...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کویر مرنجاب

کویر مرنجاب

کویر مرنجاب یکی از زیباترین نقاط کویری ایران محسوب می‌شود. تپه‌های شنی بلند و جنگلهای تاق جلوه زیبایی به این منطقه بخشیده‌است. دریاچه نمک آران وبیدگل و جزیره سرگردان از دیگر نقاط دیدنی منطقه محسوب می‌شوند. قلب کویرهای ایران، مرنجاب در استان اصفهان است، این کویر در شمال شهرستان آران و ب...

اطلاعات | نقشه | مسیر
قلعه کرشاهی

قلعه کرشاهی

از شاهکارهای معماری دوران مشروطه (قاجار) دژ زیبای کرشاهی یا قلعه دزدها بادرود است که در قسمت شرقی شهرستان آران و بیدگل و شمال شهر ابوزیدآباد نزدیکی ارتفاعات کوه یخ آب در استان اصفهان قرار دارد. این بنا کاملأ با خشت خام احداث گردیده ودارای 5 برج بزرگ دیده بانی است. قلعه دارای غرفه‌ها و...

اطلاعات | نقشه | مسیر
جزیره سرگردان

جزیره سرگردان

جزیره سرگردان تپه‌ای است که مشتمل بر یک جزیره اصلی دایره ای شکل به قطر تقریبی 3 کیلومتر و چندین جزیره کوچکتر است و در دریاچه نمک آران و بیدگل و در 10 کیلومتری کاروانسرای مرنجاب واقع شده است. منظره‌های دریاچه نمک از فراز این جزیره به قدری بدیع و زیباست که هر بیننده‌ای را به خود جذب می‌...

اطلاعات | نقشه | مسیر
شهر زیرزمینی اویی نوش آباد

شهر زیرزمینی ا...

شهر زیرزمینی اویی، در واقع ساختارهای متراکم، پیچیده و گسترده‌ای چون دالانهای باریک تودرتو و اتاقهایی با ابعاد کوچک ا ست که دارای قدمتی 1500 ساله است و مربوط به ساسانیان می‌باشد. مجموعه اویی در زیر بافت قدیم شهر شکل گرفته و تا سطح کنونی شهر نیز گسترده شده‌است. وسعت این شهر به دلیل ارتبا...

اطلاعات | نقشه | مسیر
کاروانسرای مرنجاب

کاروانسرای مرن...

کاروانسرای مرنجاب، کاروانسرا و قلعه‌ای در ارتفاع ٨5٠ متری از سطح دریای آزاد و در دل کویر آران و بیدگل است که در حاشیه جنوبی دریاچه قم، کنار دریاچه نمک، در 50 کیلومتری شمال شرق مرکز شهر آران و بیدگل واقع شده‌است و در مسیر جاده ابریشم قرار دارد و در گذشته راه ارتباطی بین خراسان، اصفهان، ر...

اطلاعات | نقشه | مسیر
خانه تاریخی حسینی

خانه تاریخی حس...

این خانه، در ضلع شرقی خانه بنی‌کاظمی در محله کوشک صفی کاشان قرار گرفته شده است. قدمت این بنا متعلق به دوران قاجار باز میگردد و بیشترین ساختمان‌های آن در قسمت‌جنوبی آن واقع شده اند. این بخش پشت به آفتاب ساخته شده تا نور و گرمای کمتری وارد شود. اتاق پنج دری در ضلع جنوب‌خانه و قسمت شمالی ح...

اطلاعات | نقشه | مسیر
امامزاده محمد هلال

امامزاده محمد ...

آستانه محمد هلال از فرزندان علی بن ابیطالب، یکی از بقاع متبرکه در منطقه آران و بیدگل، در دوازده کیلومترى کاشان می‌باشد. این بقعه در شمال غرب آران واقع شده و نزدیکترین بنای تاریخی به این آستان مسجد قاضی است. مدفن امامزاده محمد هلال بن علی بن ابیطالب که مطاب اهالی کاشان و توابع است، در ...

اطلاعات | نقشه | مسیر
مشاهده تمامی جاذبه های گردشگری

بزرگترین مخفیگاه خشتی دزدها در ایران

روی «دژ کرشاهی» یا «قلعه دزدها» در نزدیکی روستای ابوزیدآباد هنوز هم آثار گلوله‌های توپ از نبرد نیروهای دولت رضاشاه و حسین کاشی، یاغی معروف دیده می‌شود. برای رفتن به ابوزیدآباد و دیدن قلعه‌ای که روزگاری کمینگاه راهزنان کویری بوده، باید 70 کیلومتر از شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دور شد و پس از گذر ... ادامه مطلب
بزرگترین مخفیگاه خشتی دزدها در ایران

بزرگترین مخفیگاه خشتی دزدها در ایران

دیدار از پاتوق دزدها حتما می‌تواند موضوع جذابی برای یک سفر ماجراجویانه باشد؛ کمینگاه‌هایی که از زمان‌های دور باقی مانده‌اند و برگی از تاریخ ایران را تشکیل می‌دهند.
روی «دژ کرشاهی» یا «قلعه دزدها» در نزدیکی روستای ابوزیدآباد هنوز هم آثار گلوله‌های توپ از نبرد نیروهای دولت رضاشاه و حسین کاشی، یاغی معروف دیده می‌شود.
برای رفتن به ابوزیدآباد و دیدن قلعه‌ای که روزگاری کمینگاه راهزنان کویری بوده، باید 70 کیلومتر از شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دور شد و پس از گذر از ابوزیدآباد، راه روستای قاسم آباد را در پیش گرفت، 30 کیلومتر بعد از روستا، قلعه دزدها دیده می‌شود.
پس از عبور از شهر ابوزیدآباد از توابع شهرستان آران و بیدگل، به روستایی به نام قاسم‌آباد می‌رسید که پس از ورود به روستا و گذر از آن، راه خاکی به سمت شمال وجود دارد که پس از طی مسافت ۳۰ کیلومتر به قلعه کرشاهی می‌رسد. از مرنجاب هم می‌توان به این قلعه رفت، دژ در حاشیه غربی کوه‌های یخ آب است.
با آن که قلعه حاضر قدمتی 130 ساله دارد، اما گفته می‌شود شالوده آن پیش از اسلام بنا شده است. کرشاهی از خشت و گل ساخته شده و مساحتی بیشتر از چهار هزار متر مربع دارد. سازه خشتی قلعه چنان محکم و پیچیده بنا شده که در مقابل یورش‌های مغول‌ها هم تاب آورده است. مغول‌ها زمانی که قلعه را محاصره می‌کنند، بر این تصورند که با تمام شدن آب و آذوقه، ساکنان تسلیم و قلعه تسخیر خواهد شد، اما غافل از آنکه معماری کویری قلعه به شکلی است که سطح زمین آن با سفره‌های زیر زمینی کمترین فاصله را داشته، حوضی که حالا هم در وسط دژ دیده می‌شود، گویای همین موضوع است. قلعه جدا از این معماری دوراندیش، به تونل‌های مخفی مجهز بوده که هنگام شبیخون‌های شبانه به دشمن به کار می‌آمد. نایب حسین خان کاشی قلعه خود را روی ویرانه‌های همان دژ قدیمی برپا کرد.
قلعه در دوره‌های مختلف بارها بازسازی شده تا جلوی پیشروی دشمنانی را که قصد داشتند از راه کویر به مرکز ایران نفوذ کنند بگیرد. پس از آن قلعه مقر حاکمان و راهزنان دیگر شده است. آخرین‌بار هم همان راهزن معروف دوره رضاشاه، حسین کاشی قلعه را بازسازی کرد، البته در اواخر دوره قاجار.
حسین خان آن زمان بر کل منطقه کاشان از نطنز تا ساوه تسلط داشت و یاغی‌گری می‌کرد و عاقبت به دستور رضا شاه کشته شد.
قلعه کرشاهی با این تاریخ اسرارآمیز و معماری پیچیده‌اش در دل کویر با آن که می‌تواند جاذبه‌ای برای سفرهای کویری باشد و شایسته مرمت، حفاظت و احیای دوباره است، اما سال‌هاست به حال خود رها و به متروکه‌ای مخروب تبدیل شده است و فقط هر از گاهی مقصد کویرنوردان و گردشگران می‌شود.
به جز دژ کرشاهی یا دزد قلعه که گفته می‌شود بعد از زلزله بم و تخریب ارگ بم، بزرگترین قلعه خشتی ایران به شمار می‌آید، چندین قلعه دیگر هم وجود دارد که عنوان دزد را یدک می‌کشند و کمین‌گاه راهزنان و یاغیان بوده‌اند، دزد قلعه در شهرستان نوشهر یکی از همین قلعه‌هاست که در فهرست آثار ملی هم ثبت شده است.
دزد قلعه به عصر آهن دو مربوط است که در روستای دوآب بخش کجور شهرستان نوشهر واقع شده و سال ۱۳۸۲ هم به فهرست آثار ملی ایران اضافه شده است. ... ادامه مطلب
بزرگترین مخفیگاه خشتی دزدها در ایران

اطلاعات بیشتر...
[posttitle]

[posttitle]

[postbody]

مشاهده مطلب

تمامی حقوق اين سايت متعلق به تیشینه می‌باشد.